Adet Öncesi Sendromu (PMS) ve Ani Belirtiler

Genel Bakış

PMS, adet kanamasından birkaç gün önce ortaya çıkan fiziksel ve duygusal belirtilerdir. 'Ani PMS' diye bir resmi teşhis olmasa da bazen PMS belirtileri bir anda başlayabilir veya şiddeti birden artabilir. Bu durum günlük yaşamı etkileyebilir ve yaşam kalitesini düşürebilir.

Evet, çok yaygındır. Üreme çağındaki kadınların yaklaşık üçte biri PMS belirtileri yaşar. Ancak ani ve şiddetli belirtiler herkeste görülmeyebilir.

Adet görmeye başlamış kadınları ve ergenlik dönemindeki kızları etkileyebilir. Genellikle 20'li ve 30'lu yaşlarda belirtiler daha belirgin olabilir. Menopoza yaklaşırken de belirtiler değişebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında şişkinlik
• Göğüslerde hassasiyet veya gerginlik
• Yorgunluk ve enerji düşüklüğü
• Sinirlilik, hüzün veya ağlama isteği
• Uyku düzeninde değişiklikler
• İştah artışı veya belirli yiyeceklere aşerme

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik yeni başlayan kızlarda hafif karın ağrısı
• Duygusal dalgalanmalar
• Ciltte yağlanma veya sivilcelenme
• Besin istekleri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz öncesi dönemde adet düzeni değiştiği için PMS benzeri belirtiler görülebilir
• Bu dönemde benzer duygusal ve fiziksel belirtiler yaşanabilir
• Menopoz sonrasında adet döngüsü bittiği için PMS de sona erer

Nedenler

Ana nedenler

• Adet döngüsündeki östrojen ve progesteron hormonlarının dalgalanması
• Beyindeki serotonin gibi kimyasal maddelerin değişmesi
• Stres, beslenme alışkanlıkları ve uyku düzeni gibi yaşam tarzı faktörleri belirtileri tetikleyebilir

Risk faktörleri

• Yoğun stres ve zorlu yaşam olayları
• Ailede PMS öyküsü olması
• Depresyon veya anksiyete öyküsü
• Hareketsiz yaşam
• Kafein, alkol ve işlenmiş gıdaların fazla tüketilmesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler şiddetliyse ve normal yaşamınızı sürdürmenizi engelliyorsa
• İşe, okula veya sosyal etkinliklere gitmekte zorlanıyorsanız
• Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Şiddetli depresyon veya umutsuzluk hissediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• PMS belirtileri 2-3 adet döngüsü boyunca sürekli rahatsız ediyorsa
• Belirtilerinizin PMS mi yoksa başka bir sağlık sorununun işareti mi olduğundan emin değilseniz
• Yaşam kalitenizi etkileyen her türlü belirti için doktorunuza danışın

Tanı

PMS için tek bir test yoktur. Doktorunuz belirtilerinizi dinler, adet döngünüzü sorar ve belirti takvimi tutmanızı isteyebilir. Ayrıca başka bir sağlık sorunu olup olmadığını anlamak için muayene yapabilir.

Yapılabilecek testler

• Belirti günlüğü veya takvimi
• Fizik muayene
• Gerekirse tiroid veya hormon testleri
• Gerekirse tam kan sayımı

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizin adet döngünüzle ilişkisini değerlendirecek. Kısa bir görüşme ve muayene sonrası, belirtilerinizi hafifletmek için yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekiyorsa tedavi önerebilir.

Tedavi

PMS tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi kişiye özeldir; önce yaşam tarzı değişiklikleri, sonra gerekirse tıbbi destek planlanır. Doktorunuzun önerileri doğrultusunda adım adım ilerlemek en doğrusudur.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapmak (haftada 3-4 kez yürüyüş, yüzme veya bisiklet)
• Yeterli ve düzenli uyku
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya meditasyon
• Kafein, alkol ve tuz tüketimini azaltmak
• Ara öğünlerle kan şekerini dengelemek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, belirtilerinizin şiddetine göre bazı ilaçlar veya takviyeler önerebilir. Bunların hepsi hekim kontrolünde kullanılmalıdır. Reçetesiz ağrı kesicilerden bitkisel takviyelere kadar her türlü ürünü önce doktorunuza danışın. Tedavi seçenekleri kişinin ihtiyacına göre şekillenir.

Bu durumla yaşamak

PMS belirtileriyle baş etmenin en iyi yolu, vücudunuzu tanımak ve belirtilerinizi takip etmektir. Adetinizin yaklaştığı günlerde planlarınızı buna göre yapabilir, kendinize karşı nazik davranabilirsiniz. Belirtilerin geçici olduğunu hatırlamak rahatlatıcıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uyku düzeninizi koruyun
• Düzenli fiziksel aktivite yapın
• Sigara ve alkolden kaçının
• Rahatlama teknikleri öğrenin
• Belirti takvimi tutun

Diyet ve egzersiz

Muz, tam tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler ve yeterli su içmek belirtileri hafifletebilir. Tuzlu ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak şişkinliği azaltabilir. Yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi düzenli egzersiz hem ruh halinizi hem de enerjinizi iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PMS, ruh halinizi etkileyebilir; bu çok normaldir. Kendinizi sinirli, hüzünlü veya endişeli hissedebilirsiniz. Bu duyguların geçici olduğunu unutmayın. Eğer duygusal belirtiler çok yoğunsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak iyi bir fikirdir. Yardım istemek güçlülüktür.

Önleme

PMS tamamen önlenemez, ancak belirtileri hafifletmek mümkündür. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve stres yönetimi belirtilerin şiddetini azaltabilir ve ani atakları önleyebilir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak belirtilerinizi düzenli takip ederseniz, doktorunuz teşhisi daha kolay koyar ve size özel bir koruma planı hazırlayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yaşam kalitesinde düşme
• İş, okul veya sosyal yaşamda zorluk yaşanması
• İlişkilerde gerginlik ve çatışmalar
• Daha ciddi duygusal sorunların fark edilmemesi

Uzun vadeli görünüm

PMS belirtileri çoğu kadın için yönetilebilir. Doğru bilgi, sağlıklı alışkanlıklar ve gerekirse profesyonel destek ile belirtilerinizi kontrol altına alabilirsiniz. Adet döngünüzle ilgili her şeyde olduğu gibi, kendi bedeninizi tanıdıkça kendinizi daha iyi hissedeceksiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.