Diş Çıkarma Döneminde Beslenme

Genel Bakış

Diş çıkarma, bebeğin süt dişlerinin diş etini iterek ağzına çıktığı doğal bir süreçtir. Bu sırada diş etleri hassas olur ve özellikle yemek yedikten sonra sürtünme nedeniyle ağrı artabilir. Bu tablo çoğunlukla geçicidir ve bebeğinizin normal beslenmesine geri dönmesi zaman alabilir.

Çok yaygındır. Bebeklerin büyük bir kısmı diş çıkarma döneminde yeme isteksizliği ve yemek sonrası huzursuzluk yaşar.

Özellikle 6-24 ay arasındaki bebekleri ve küçük çocukları etkiler. Bazı bebeklerde hiçbir belirti olmazken bazılarında belirtiler daha yoğundur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet
• Salyanın artması ve ağzını sürekli kaşıma isteği
• Yemek yeme isteğinde azalma
• Yemek sırasında veya yemekten sonra ağlama, başını çevirme
• Huzursuzluk ve uyku düzeninde bozulma

Çocuklarda belirtiler

• Ek gıdaya yeni geçen çocuklarda yemek sonrası diş etlerini gösterme veya ağzına parmak götürme davranışı
• Kaşıkla yemek yemeyi reddetme, çiğneme isteksizliği
• Yemek sonrası hafif ateş (37,5 °C'a kadar) görülebilir, ancak yüksek ateş diş çıkarmayla açıklanmaz.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Diş çıkarma bebeklik dönemine özgü olmakla birlikte, erişkinlerde yirmilik diş sürmesi sırasında benzer diş eti hassasiyeti ve yemek sonrası rahatsızlık görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Dişlerin diş etini iterek çıkması sırasında oluşan baskı
• Diş çıkan bölgede hafif iltihabi yanıt
• Yemek yerken diş etine gelen sürtünmenin ağrıyı geçici olarak artırması

Risk faktörleri

• 6-24 ay arası dönemde olmak
• Yoğun tükürük salgısı ve diş etlerini tahriş edebilecek asitli gıdalar tüketmek
• Ek gıdaya geçiş döneminde yeni tat ve dokulara uyum zorluğu

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş, kusma, ishal veya yetersiz sıvı alımı varsa
• Yemek sonrası tekrarlayan kusma oluyorsa
• Bebekte döküntü veya şişlik görülüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diş çıkarma belirtileri 10 günden uzun sürdüyse
• Bebeğin kilo alımı durduysa veya gerilediyse
• Ağız içindeki yaralar veya pamukçuk gibi sorunlardan şüpheleniyorsanız

Tanı

Çocuk doktoru bebeğin diş etlerini muayene eder, belirtileri dinler ve genel sağlık durumunu değerlendirir. Diş çıkarma tanısı için özel bir laboratuvar testi yoktur.

Yapılabilecek testler

• Genellikle kan tahlili veya görüntüleme gerekmez.
• Doktorunuz ateş veya ishal gibi belirtiler için başka bir hastalığın varlığını düşünürse uygun incelemeyi isteyebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz bebeğinizin ağzına bakacak ve diş etlerinde kızarıklık veya şişlik olup olmadığını kontrol edecektir. Çoğu zaman tanı direkt muayene ile konur.

Tedavi

Diş çıkarma döneminde asıl amaç bebeğin konforunu artırmak ve belirtileri hafifletmektir. Evde uygulanan basit yöntemler çoğu kez yeterli olur. İlaçlar her zaman doktor önerisiyle ve uygun dozda kullanılmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Temiz bir diş kaşıyıcısını buzdolabında soğutup bebeğinize verin (dondurucuya koymayın).
• Yemek sonrası bebeğin diş etlerini temiz bezle hafifçe silin.
• Soğuk ve yumuşak gıdalar (örneğin soğuk meyve püresi) diş etini rahatlatabilir.
• Bebeğinize yemek yemesi için baskı yapmayın; iştahı ne zaman isterse gelir.

Tıbbi tedaviler

Doktor gerekli görürse diş eti için topikal bir jel veya bebeğin yaşına uygun bir ağrı kesici önerebilir. Bu ilaçların kullanımını mutlaka hekimin önerdiği şekilde yapın. Reçetesiz satılan ürünler dahil bilinçsiz kullanım bebeğe zarar verebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Diş çıkarma sırasında cerrahi bir müdahale gerekmez. Nadir durumlarda diş etinde kist veya engellenen diş söz konusuysa çocuk diş doktoru değerlendirir.

Bu durumla yaşamak

Diş çıkarma dönemi zorlu geçebilir, bu tamamen normaldir. Bebeğinizin yemek sonrası iştahsız olması geçicidir. Sabırlı olun, gün içinde küçük öğünler halinde besinler sunun ve bebeğinizin sinyallerini takip edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğin diş etlerine soğuk kompres uygulayın.
• Her yemekten sonra temiz bir bezle bebeğin ağzını ve diş etlerini silin.
• Bebeğiniz huzursuzsa sakin bir ortamda oyun oynayarak dikkatini dağıtın.
• Uyku düzenini korumaya çalışın; yorgunluk ağrıyı daha zor tolere etmeye yol açabilir.

Diyet ve egzersiz

Bebeğinize yaşına uygun, yumuşak ve ezilmiş gıdalar sunun. Asitli, çok tuzlu veya sert gıdalardan kaçının. Yemek sonrası ağzını suyla çalkalatabilir (çocuk yutmuyorsa) veya temiz bezle silin. Hareketli oyunlar bebeğin genel gelişimini destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş çıkarma döneminde bebeğin huzursuzluğu ebeveynleri yorabilir ve endişelendirebilir. Kendinize karşı nazik olun; bu dönemin de geçeceğini hatırlayın. Kendiniz de destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Diş çıkarma doğal olduğu için önlenemez. Ancak ağız bakımına erken başlamak ve diş etlerini düzenli temizlemek rahatsızlığın azaltılmasına yardımcı olur.

Aşılar

Diş çıkarma için özel bir aşı yoktur. Ancak bebeğinizin rutin aşı takvimini aksatmadan uygulatmanız önemlidir; aşılar diş çıkarmayla karışabilecek enfeksiyonlardan korunmayı sağlar.

Tarama programları

Diş çıkarma için tarama testi önerilmez. Çocuk hekimi rutin kontrolleri sırasında diş ve ağız gelişimini de değerlendirir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş çıkarma kendi başına bir komplikasyon yaratmaz; ama belirtiler başka bir hastalıkla karıştırılırsa uygun tedavi gecikebilir.
• Uzun süren iştahsızlık kilo alımının yavaşlamasına ve beslenme yetersizliğine yol açabilir.
• Diş eti hijyeni kötüyse ağızda enfeksiyon (diş eti iltihabı) gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Diş çıkarma dönemi geçicidir ve çoğu bebek bu süreci sağlıklı bir şekilde tamamlar. Diş çıktıktan sonra belirtiler genellikle birkaç gün içinde azalır. Düzenli hekim takibi ve iyi bir ağız bakımı ile bebeğinizin ağız sağlığını koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.