Pankreas: Bila Perlu Mendapatkan Rawatan

Gambaran keseluruhan

Pankreas ialah organ kecil berbentuk seperti buah pir yang terletak di belakang perut. Ia menghasilkan enzim untuk mencerna makanan dan hormon seperti insulin untuk mengawal gula dalam darah. Apabila pankreas mengalami masalah, ia boleh menyebabkan kesakitan dan gangguan pencernaan.

Masalah pankreas seperti pankreatitis (radang pankreas) adalah tidak jarang berlaku, manakala kanser pankreas adalah kurang biasa tetapi serius.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang berumur 30 tahun ke atas, perokok, dan mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit pankreas.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit di bahagian atas perut yang boleh merebak ke belakang
• Loya dan muntah
• Demam atau menggigil
• Kembung perut atau perut terasa penuh
• Najis berbau busuk atau berminyak
• Penurunan berat badan tanpa sebab

Gejala pada kanak-kanak

• Pada kanak-kanak, gejala mungkin termasuk sakit perut yang teruk, muntah, dan perut membengkak. Kanak-kanak juga mungkin kelihatan lesu atau tidak mahu makan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, gejala mungkin kurang jelas, seperti hilang selera makan, keletihan, atau sakit perut yang samar-samar. Jaundis (kulit dan mata kuning) juga perlu diberi perhatian.

Punca

Punca utama

• Batu karang hempedu yang menyekat saluran pankreas
• Pengambilan alkohol yang berlebihan dalam jangka masa panjang
• Jangkitan virus atau bakteria
• Kecederaan pada bahagian perut
• Tindak balas terhadap ubat-ubatan tertentu

Faktor risiko

• Merokok
• Berat badan berlebihan atau obesiti
• Kencing manis
• Sejarah keluarga penyakit pankreas
• Tahap trigliserida yang tinggi dalam darah
• Pengambilan alkohol yang kerap

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sakit perut yang teruk atau berterusan
• Jika anda muntah berulang kali
• Jika kulit atau mata anda menjadi kuning
• Jika anda demam tinggi dengan sakit perut

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda kerap mengalami masalah pencernaan atau najis berminyak
• Jika anda kehilangan berat badan tanpa sebab
• Jika anda mempunyai kencing manis dan mengalami gejala yang tidak terkawal

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala anda, menjalankan pemeriksaan fizikal, dan boleh mengarahkan ujian darah serta ujian pengimejan untuk melihat keadaan pankreas.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa enzim pankreas (amilase dan lipase)
• Ultrasound abdomen
• CT scan atau MRI
• Ujian najis untuk memeriksa fungsi pencernaan
• Kadang-kadang, endoskopi (ERCP) untuk melihat saluran pankreas

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu berpuasa sebelum ujian darah atau pengimejan. Prosedur endoskopi memerlukan bius ringan. Doktor akan menerangkan setiap langkah sebelum dijalankan.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca dan keterukan masalah pankreas. Tujuan utama adalah melegakan kesakitan, memulihkan fungsi pencernaan, dan mengawal gula darah.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat dan minum air yang secukupnya
• Elakkan alkohol dan merokok
• Makan makanan yang mudah dicerna dalam hidangan kecil
• Ikut nasihat doktor tentang pengambilan ubat penahan sakit yang selamat
• Pantau gejala anda dan dapatkan rawatan jika ia semakin teruk

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengurangkan kesakitan, menggantikan enzim pencernaan, atau mengawal gula darah. Dalam kes jangkitan, antibiotik mungkin diperlukan. Semua rawatan perlu diberikan oleh profesional kesihatan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin diperlukan jika terdapat batu karang tersumbat, pankreas yang rosak teruk, atau jika kanser dikesan. Keputusan untuk pembedahan dibuat bersama pakar bedah dan doktor anda.

Hidup dengan keadaan ini

Menguruskan masalah pankreas memerlukan amalan harian yang sihat. Anda mungkin perlu memantau gejala, makan dengan betul, dan sentiasa berhubung dengan pasukan perubatan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan alkohol
• Kekalkan berat badan yang sihat
• Amalkan senaman ringan seperti berjalan kaki
• Urus tekanan dengan baik
• Patuhi janji temu doktor dan ambil ubat seperti yang diarahkan

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang rendah lemak, tinggi serat, dan pastikan anda mendapat vitamin larut lemak. Bersenam secara teratur membantu mengawal gula darah dan berat badan. Rujuk pakar diet jika perlu.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan penyakit pankreas boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan, atau kemurungan. Adalah penting untuk mendapatkan sokongan emosi daripada keluarga, rakan, atau kaunselor.

Pencegahan

Tidak semua masalah pankreas boleh dicegah, tetapi risiko dapat dikurangkan dengan gaya hidup sihat, mengelakkan alkohol berlebihan, dan mendapatkan rawatan awal untuk batu karang hempedu.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah penyakit pankreas.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk kanser pankreas bagi orang awam. Jika anda mempunyai risiko tinggi (sejarah keluarga), berbincang dengan doktor tentang pemeriksaan yang sesuai.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pankreatitis akut yang teruk boleh menyebabkan kegagalan organ
• Pankreatitis kronik boleh menyebabkan kekurangan enzim pencernaan dan diabetes
• Kanser pankreas boleh merebak ke organ lain jika tidak dirawat awal

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang tepat pada masanya, banyak masalah pankreas dapat diuruskan dengan baik. Walaupun kanser pankreas adalah serius, pengesanan awal dan rawatan moden memberi harapan. Doktor anda akan membantu anda merancang penjagaan yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.