Pleurisy: Memahami Komplikasi dan Menjaga Diri

Gambaran keseluruhan

Pleurisy adalah keradangan pada pleura, iaitu lapisan nipis yang menyelaputi paru-paru dan bahagian dalam dinding dada. Keradangan ini menyebabkan permukaan yang bergesel apabila anda bernafas, justeru menimbulkan sakit pada dada. Dalam bahasa mudah, pleurisy berlaku apabila selaput pelindung paru-paru bengkak dan tersentuh antara satu sama lain.

Pleurisy tidak terlalu jarang, tetapi ia bukan keadaan yang selalu berlaku dalam kalangan masyarakat. Ia boleh muncul pada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap dilihat selepas jangkitan paru-paru atau masalah kesihatan yang lain.

Pleurisy boleh menyerang semua peringkat umur, termasuk kanak-kanak dan warga emas. Ia lebih kerap berlaku pada orang yang mempunyai jangkitan paru-paru, penyakit autoimun seperti lupus, atau masalah jantung dan buah pinggang.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit dada yang tajam dan menusuk, terutamanya apabila bernafas dalam, batuk, atau bergerak.
• Sesak nafas atau rasa sukar untuk mengambil nafas penuh.
• Batuk yang boleh menjadi kering atau berbahak.
• Demam dan kesejukan, terutamanya jika punca ialah jangkitan.
• Rasa letih atau lemah.

Gejala pada kanak-kanak

• Kerap menangis atau meragam tanpa sebab yang jelas.
• Bernafas laju atau kelihatan sukar bernafas.
• Menolak makan atau menyusu.
• Demam dan badan menjadi panas.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Keliru atau berasa tidak sedap badan tanpa sebab.
• Gejala biasa mungkin kurang ketara, seperti sakit dada yang sederhana.
• Sesak nafas yang bertambah teruk apabila beraktiviti.
• Mudah jatuh atau berasa pening.

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema atau influenza.
• Jangkitan kuman seperti pneumonia (radang paru-paru) atau batuk kering.
• Kecederaan pada dada akibat kemalangan atau pembedahan.
• Penyakit autoimun seperti lupus atau artritis reumatoid yang menyebabkan keradangan dalam badan.
• Penyakit lain seperti masalah jantung, buah pinggang, atau kanser yang merebak ke lapisan pleura.

Faktor risiko

• Mempunyai jangkitan paru-paru atau saluran pernafasan baru-baru ini.
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok.
• Mempunyai penyakit autoimun atau sistem daya tahan badan yang lemah.
• Mengalami kecederaan atau pembedahan di bahagian dada.
• Mempunyai sejarah penyakit jantung, buah pinggang, atau kanser.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit dada yang teruk dan tidak hilang selepas beberapa hari.
• Sesak nafas yang bertambah teruk atau mengganggu aktiviti harian.
• Demam panas yang berterusan atau batuk darah.
• Jika anda berasa keadaan anda semakin teruk atau tidak seperti biasa.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami sakit dada yang datang dan pergi selepas jangkitan.
• Jika anda batuk berterusan atau berasa sukar untuk menarik nafas panjang.
• Jika anda mempunyai penyakit kronik dan mula berasa sakit dada.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, pemeriksaan fizikal, dan mungkin melakukan ujian untuk melihat paru-paru dan lapisan pleura. Mereka juga akan mendengar bunyi nafas melalui stetoskop.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada – untuk melihat paru-paru dan sebarang cecair atau keradangan.
• Ultrasound dada – untuk memeriksa pengumpulan cecair di sekeliling paru-paru.
• CT scan – memberikan gambaran yang lebih terperinci.
• Ujian darah – untuk mengesan jangkitan atau masalah keradangan.
• Kadangkala sampel cecair atau tisu diambil untuk ujian lanjut.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Ujian biasanya tidak menyakitkan, tetapi sesetengah mungkin menyebabkan sedikit rasa tidak selesa. Doktor akan menerangkan setiap langkah. Jika perlu, anda mungkin dirujuk kepada pakar paru-paru untuk penilaian lanjut.

Rawatan

Rawatan pleurisy memberi tumpuan kepada merawat punca yang menyebabkan keradangan, mengurangkan sakit, dan mencegah komplikasi. Doktor akan menentukan rawatan terbaik berdasarkan keadaan anda. Anda perlu rehat dan ikut nasihat doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil rehat yang cukup dan elak aktiviti berat.
• Duduk atau baring dengan sokongan bantal untuk mengurangkan sakit apabila bernafas.
• Lakukan senaman pernafasan ringkas seperti yang diajar oleh doktor atau jururawat.
• Minum air secukupnya dan makan makanan berkhasiat.
• Elakkan merokok dan asap rokok.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengurangkan keradangan dan sakit seperti ubat anti-radang bukan steroid, atau ubat antibiotik jika punca ialah jangkitan kuman. Untuk jangkitan virus, rehat dan ubat demam mungkin mencukupi. Jika cecair terkumpul di sekeliling paru-paru, doktor mungkin mengeluarkannya dengan jarum atau tiub kecil. Rawatan ini tidak diberi secara rawak, sebaliknya dipilih berdasarkan punca dan ketahanan badan anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi mungkin jika pengumpulan cecair atau nanah teruk (empyema), atau jika tisu parut mengekang pergerakan paru-paru. Doktor pakar akan menerangkan jika anda memerlukannya.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa dalam rawatan, dengarkan isyarat badan. Jangan paksa diri untuk bekerja atau bersenam terlalu kuat. Ambil masa untuk pulih, dan hubungi doktor jika gejala berulang atau bertambah teruk.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok.
• Pastikan tidur yang cukup dan kurangkan tekanan.
• Renang atau berjalan perlahan boleh membantu, tetapi tanya doktor dahulu.
• Patuhi jadual ubat dan lawatan susulan.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Minum air secukupnya untuk memastikan lendir tidak pekat. Aktiviti fizikal ringan seperti berjalan kaki membantu memulihkan fungsi paru-paru, tetapi lakukan secara berperingkat dan berhenti jika sakit.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi sakit dada dan kesukaran bernafas boleh membuat anda cemas atau bimbang. Perasaan ini normal. Bercakap dengan keluarga atau kawan rapat boleh membantu. Jika rasa tertekan atau putus asa, jangan malu untuk berjumpa kaunselor atau pakar kesihatan mental. Ingat, sokongan itu penting.

Pencegahan

Tidak semua pleurisy dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan menjaga kesihatan paru-paru, merawat jangkitan awal, dan mengelakkan kecederaan dada.

Vaksin

Imunisasi seperti vaksin selesema dan vaksin pneumokokus boleh membantu mencegah jangkitan yang sering menjadi punca pleurisy. Tanya doktor atau jabatan kesihatan tentang jadual vaksin yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk pleurisy, tetapi pemeriksaan kesihatan berkala membantu mengesan penyakit paru-paru atau sistem imun yang mungkin meningkatkan risiko.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pengumpulan cecair dalam rongga pleura (efusi pleura) yang boleh menekan paru-paru dan menyebabkan sesak nafas.
• Empyema, iaitu nanah yang berkumpul di lapisan pleura dan memerlukan pembedahan untuk keluar.
• Pneumotoraks atau paru-paru yang runtuh akibat kebocoran udara.
• Pembentukan tisu parut pada pleura yang menyebabkan sakit kronik atau kekurangan fungsi paru-paru.
• Jangkitan yang merebak ke organ lain jika tidak dirawat.

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan orang dengan pleurisy pulih sepenuhnya apabila punca asal dirawat. Ubat dan prosedur sebahagian besarnya berkesan, dan komplikasi serius adalah jarang jika anda mendapatkan rawatan awal. Dengan penjagaan yang betul dan sokongan doktor, anda boleh kembali menjalani kehidupan harian secara beransur-ansur.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.