Pleurisy pada Warga Emas

Gambaran keseluruhan

Pleurisy, atau radang pleura, ialah keradangan pada lapisan tisu nipis yang menyelaputi paru-paru dan bahagian dalam dinding dada. Lapisan ini dipanggil pleura. Apabila ia meradang, setiap nafas atau batuk boleh menyebabkan sakit yang tajam.

Pleurisy tidak begitu lazim, tetapi ia boleh menyerang sesiapa sahaja. Pada warga emas, gejala kadang-kadang dikelirukan dengan masalah jantung atau otot, jadi penting untuk mendapat pemeriksaan.

Pleurisy boleh berlaku pada semua peringkat umur, tetapi warga emas (65 tahun ke atas) lebih berisiko, terutamanya jika mereka menghidap penyakit paru-paru, jangkitan dada, atau penyakit autoimun.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit dada yang tajam dan bertambah apabila menarik nafas dalam, batuk, atau bersin
• Sukar bernafas
• Batuk kering
• Demam
• Sakit badan atau keletihan

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin merengek, cepat letih, atau tidak mahu makan.
• Sesak nafas atau batuk berterusan mungkin satu-satunya tanda.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit dada mungkin kurang ketara, tetapi sesak nafas dan keletihan yang melampau lebih kerap.
• Kekeliruan atau perubahan status mental boleh berlaku, terutamanya jika jangkitan hadir.
• Demam dan degupan jantung yang laju mungkin merupakan tanda awal.

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema atau COVID-19
• Jangkitan bakteria seperti pneumonia
• Penyakit autoimun seperti lupus atau artritis reumatoid
• Kanser paru-paru atau tumor yang merebak ke pleura
• Kecederaan dada seperti patah tulang rusuk
• Pembekuan darah dalam paru-paru (embolisme pulmonari)

Faktor risiko

• Berusia 65 tahun ke atas
• Sejarah penyakit paru-paru seperti asma atau penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD)
• Sistem imun yang lemah
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Menghidap penyakit autoimun atau radang sendi
• Pembedahan dada yang terdahulu

Bila perlu berjumpa doktor

Diagnosis

Doktor akan menanyakan gejala dan sejarah kesihatan anda, kemudian mendengar dada anda dengan stetoskop. Bunyi geseran pleura boleh menunjukkan keradangan. Ujian lanjut akan dilakukan untuk mengesahkan punca.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk mengesan tanda jangkitan atau keradangan
• X-ray dada untuk melihat struktur paru-paru
• Ultrasound dada untuk mengesan cecair dalam ruang pleura
• CT scan untuk gambaran yang lebih terperinci
• Ujian kahak
• Torakosentesis – mengambil sedikit cecair dari ruang pleura dengan jarum untuk analisis

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu menunggu beberapa hari untuk keputusan ujian. Jika perlu, doktor akan merujuk anda kepada pakar perubatan respiratori (paru-paru). Proses ini untuk memastikan rawatan yang paling sesuai.

Rawatan

Rawatan pleurisy bergantung kepada punca. Sekiranya jangkitan kuman, antibiotik akan diberikan. Jika virus, ubat yang melegakan gejala dan rehat biasanya mencukupi. Bagi penyakit autoimun, rawatan akan menyasarkan penyakit asas. Tujuannya ialah melegakan kesakitan dan mengawal keradangan.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup, elakkan aktiviti berat sehingga gejala reda
• Tukar posisi badan untuk mencari posisi yang selesa, contohnya baring mengiring sebelah yang tidak sakit
• Ambil ubat mengikut arahan doktor dan jangan ubat sendiri
• Minum air secukupnya dan makan makanan berkhasiat
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok

Rawatan perubatan

Doktor akan menetapkan ubat yang sesuai dengan punca, seperti ubat tahan sakit, ubat anti-radang, atau antibiotik. Jika terdapat cecair berkumpul di ruang pleura, doktor mungkin melakukan torakosentesis untuk mengeluarkan cecair. Rawatan ini selalunya berkesan untuk melegakan gejala.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin dipertimbangkan jika terdapat nanah dalam ruang pleura (empiema) atau jika punca adalah kanser. Prosedur seperti pleurodesis (mencantumkan lapisan pleura) boleh membantu mengurangkan pengumpulan cecair berulang.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa fasa pemulihan, dengarkan badan anda. Rehat yang cukup dan jangan paksa diri. Ambil ubat mengikut jadual dan hadiri temujanji susulan supaya doktor dapat memantau perkembangan anda.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan pendedahan kepada asap
• Lakukan senaman pernafasan ringan seperti menarik nafas perlahan dan dalam
• Kekalkan corak tidur yang teratur
• Basuh tangan dengan kerap untuk mengelakkan jangkitan
• Pastikan vaksinasi anda terkini, seperti vaksin selesema dan pneumonia (ikut nasihat doktor)

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein yang mencukupi untuk membantu pemulihan. Minum air secukupnya. Anda boleh berjalan santai atau melakukan senaman ringan, tetapi hentikan serta-merta jika sakit dada timbul.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan sakit dada yang berlarutan boleh menyebabkan keresahan dan risau. Jangan simpan perasaan ini – bercakap dengan keluarga, kawan, atau doktor. Jika perlu, minta sokongan kaunselor atau psikologi.

Pencegahan

Pleurisy tidak selalu boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan menjaga kebersihan, merawat jangkitan awal, mengelakkan kecederaan dada, dan menguruskan penyakit kronik seperti diabetes atau penyakit autoimun.

Vaksin

Vaksin influenza dan vaksin pneumokokus disyorkan untuk warga emas di bawah jadual imunisasi Kementerian Kesihatan Malaysia. Tanya doktor anda mengenai vaksin yang memenuhi keperluan kesihatan anda.

Program saringan

Tiada saringan khusus untuk pleurisy. Bagaimanapun, pemeriksaan kesihatan tahunan adalah penting untuk warga emas, terutamanya jika anda mempunyai sejarah penyakit paru-paru atau autoimun.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pengumpulan cecair dalam ruang pleura (efusi pleura)
• Pembentukan nanah atau jangkitan serius (empiema)
• Penebalan atau parut pada lapisan pleura (fibrosis pleura) yang menjejaskan pergerakan paru-paru
• Kegagalan pernafasan jika radang teruk

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan sesuai, kebanyakan warga emas dengan pleurisy boleh pulih dengan baik. Sakit dada biasanya berkurangan dalam beberapa hari, walaupun keletihan mungkin berlarutan beberapa minggu. Jika punca adalah penyakit jangka panjang, pengurusan yang berterusan dapat membantu mengekalkan kualiti hidup.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.