Panduan Senaman Selepas Pneumonia

Gambaran keseluruhan

Pneumonia ialah jangkitan pada paru-paru yang menyebabkan kantung udara kecil di dalam paru-paru menjadi radang dan boleh terisi cecair atau nanah. Ini menjadikan pernafasan sukar dan mengurangkan oksigen dalam badan.

Pneumonia adalah penyakit biasa di Malaysia, terutamanya dalam kalangan kanak-kanak, warga emas dan mereka yang mempunyai penyakit kronik.

Sesiapa sahaja boleh menghidap pneumonia, tetapi mereka yang mempunyai sistem imuniti yang lemah, perokok, serta mereka yang menghidap penyakit seperti asma atau diabetes berisiko lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk (berkahak atau kering)
• Demam dan menggigil
• Sesak nafas
• Sakit dada atau sengal ketika bernafas
• Cepat letih dan lemah

Gejala pada kanak-kanak

• Sukar bernafas atau bernafas dengan laju
• Bibir atau kuku kelihatan kebiruan
• Kurang bermain, tidak mahu makan
• Demam yang tinggi

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar berfikir
• Tiada demam tetapi berasa sangat lemah
• Batuk yang berlarutan
• Nafsu makan berkurang

Punca

Punca utama

• Jangkitan bakteria
• Jangkitan virus
• Jangkitan kulat

Faktor risiko

• Umur lanjut (lebih 65 tahun) atau bayi di bawah 2 tahun
• Merokok atau pendedahan kepada asap rokok
• Penyakit kronik seperti kencing manis, jantung atau paru-paru
• Sistem imuniti yang lemah akibat ubat-ubatan atau penyakit

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika sesak nafas atau sakit dada sangat mengganggu
• Jika gejala tidak membaik selepas beberapa hari
• Jika anda tidak dapat tidur kerana batuk atau nafas

Buat temujanji rutin jika:

• Untuk pemeriksaan susulan selepas diagnosis
• Jika anda perlu mendapatkan nasihat tentang senaman yang selamat

Diagnosis

Doktor akan menyoal simptom, mendengar bunyi pernafasan, dan boleh menjalankan ujian untuk mengesahkan diagnosis.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada
• Ujian darah
• Ujian kahak

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan menerangkan punca jangkitan dan rawatan. Anda mungkin perlu berehat dan minum banyak air, serta mengambil ubat seperti yang ditetapkan.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca dan tahap keterukan. Bagi kes ringan, rehat di rumah dan ubat daripada doktor cukup. Bagi kes yang lebih teruk, anda mungkin perlu dimasukkan ke hospital.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi
• Minum air yang banyak
• Amalkan pemakanan berkhasiat
• Jangan merokok atau elakkan asap rokok
• Ikut nasihat doktor untuk senaman dan aktiviti harian

Rawatan perubatan

Doktor akan memberi ubat yang sesuai untuk jangkitan dan mungkin juga menyarankan terapi oksigen atau fisioterapi dada untuk membantu membersihkan kahak. Sentiasa ambil ubat mengikut preskripsi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, hanya untuk komplikasi yang jarang berlaku seperti abses paru-paru yang tidak pulih dengan rawatan.

Hidup dengan keadaan ini

Bagi pesakit yang sedang pulih, mulakan dengan aktiviti harian yang ringan dan tingkatkan secara beransur-ansur. Dengarkan isyarat badan anda dan jangan terlalu memaksa diri.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok
• Elakkan tempat berasap atau berhabuk
• Tidur yang cukup
• Basuh tangan dengan kerap

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang seperti buah-buahan dan sayur-sayuran. Bagi senaman, mulakan dengan berjalan kaki ringan atau senaman pernafasan. Tingkatkan tempoh dan intensiti secara perlahan-lahan, tetapi berhenti jika berasa tidak selesa.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Berasa cemas, sedih atau takut adalah perkara biasa semasa sakit. Jangan simpan perasaan itu; bercakap dengan keluarga, rakan atau doktor.

Pencegahan

Ya, banyak langkah boleh membantu mencegah pneumonia, seperti menjaga kebersihan, mengamalkan gaya hidup sihat, dan mendapatkan vaksin yang disyorkan.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin influenza dan vaksin pneumokokal boleh memberikan perlindungan. Rujuk doktor atau fasiliti kesihatan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) untuk maklumat lanjut.

Program saringan

Tiada ujian saringan khas untuk pneumonia. Yang penting ialah mendapatkan rawatan awal jika anda mengalami simptom.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke bahagian lain badan
• Kegagalan pernafasan (paru-paru tidak dapat memberi oksigen dengan cukup)
• Pengumpulan nanah di sekeliling paru-paru (empiema)

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan betul, kebanyakan pesakit pneumonia akan pulih sepenuhnya. Masa pemulihan mungkin mengambil masa beberapa minggu hingga beberapa bulan; senaman yang selamat dan teratur boleh membantu menguatkan semula badan anda.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) ↗

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗
• Portal MyHEALTH ↗

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.