Mengurangkan Risiko Pleurisy

Gambaran keseluruhan

Pleurisy (atau radang selaput paru-paru) ialah keradangan pada pleura, iaitu lapisan nipis yang menyelubungi paru-paru dan bahagian dalam dinding dada. Apabila lapisan ini meradang, ia bergeser antara satu sama lain ketika bernafas dan menyebabkan sakit dada yang tajam.

Pleurisy agak biasa berlaku, terutamanya pada orang yang mengalami jangkitan paru-paru. Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap dilihat pada orang dewasa yang mempunyai penyakit paru-paru atau sistem imun yang lemah.

Ia boleh berlaku pada semua peringkat umur, tetapi lebih cenderung menyerang orang yang menghidap radang paru-paru, batuk kering, penyakit autoimun (seperti lupus), atau yang pernah mengalami kecederaan dada. Perokok dan mereka yang kerap terdedah kepada asap rokok juga berisiko lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit dada yang tajam dan bertambah sakit ketika bernafas, batuk, atau bersin
• Sesak nafas, terutamanya apabila melakukan aktiviti
• Batuk kering atau batuk berdehem
• Demam dan menggigil (jika ada jangkitan)
• Rasa letih, lesu, dan tidak selesa

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema, COVID-19, atau virus lain
• Jangkitan kuman (bakteria) seperti pneumonia atau batuk kering (TB)
• Penyakit autoimun seperti lupus atau artritis reumatoid
• Kecederaan dada seperti patah tulang rusuk
• Pembekuan darah di dalam paru-paru (embolisme pulmonari)
• Kanser paru-paru atau tumor yang merebak ke lapisan pleura

Faktor risiko

• Merokok atau terdedah kepada asap rokok secara pasif
• Jangkitan paru-paru berulang
• Sistem imun yang lemah (contohnya: mengambil ubat imunosupresan, menghidap HIV)
• Penyakit kronik seperti buah pinggang atau hati
• Selepas pembedahan jantung atau dada
• Pendedahan kepada asbestos atau habuk berbahaya dalam pekerjaan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika sakit dada sangat teruk atau berterusan
• Jika anda sukar bernafas atau berasa sesak nafas
• Jika anda batuk darah
• Jika demam tinggi tidak reda dengan ubat biasa
• Jika anda berasa pengsan atau keliru

Buat temujanji rutin jika:

• Jika sakit dada ringan tetapi berulang
• Jika batuk kering berterusan melebihi beberapa hari
• Jika anda ingin berbincang tentang cara mengurangkan risiko kerana anda seorang perokok atau ada penyakit kronik

Diagnosis

Untuk mendiagnosis pleurisy, doktor akan menanyakan gejala dan sejarah perubatan anda, kemudian melakukan pemeriksaan fizikal dengan mendengar bunyi paru-paru menggunakan stetoskop. Bunyi geseran pleura boleh membantu doktor mengesyaki keradangan. Seterusnya, ujian tambahan akan dijalankan untuk mencari punca.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada – untuk melihat paru-paru dan ruang pleura
• Ujian darah – untuk mengesan tanda jangkitan atau keradangan
• Ultrasound dada – untuk melihat sama ada terdapat cecair berlebihan
• CT scan – imej terperinci jika perlu
• Torakosentesis – prosedur untuk mengambil sampel cecair dari ruang pleura
• Ujian kahak – untuk mengesan bakteria jika disyaki jangkitan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebanyakan ujian ini adalah mudah dan tidak menyakitkan. Jika sampel cecair perlu diambil, doktor akan menerangkan prosedur dan memastikan anda selesa. Anda mungkin akan diminta menunggu keputusan. Jika perlu, doktor akan merujuk anda kepada pakar paru-paru.

Rawatan

Rawatan pleurisy bergantung kepada punca asas. Matlamat utama adalah merawat punca tersebut dan melegakan kesakitan supaya anda boleh bernafas dengan selesa. Kebanyakan kes ringan boleh diuruskan di rumah dengan rehat dan ubat tahan sakit. Jika punca adalah jangkitan kuman, doktor akan menetapkan antibiotik. Untuk penyakit autoimun, rawatan akan menumpukan kepada mengawal sistem imun.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang secukupnya dan ambil cuti daripada kerja atau sekolah jika perlu
• Minum air secukupnya untuk memastikan badan tidak dehidrasi
• Elakkan merokok dan asap rokok
• Ambil ubat tahan sakit mengikut nasihat doktor atau ahli farmasi
• Duduk dengan tegak dan tarik nafas perlahan-lahan jika ia membantu, tetapi hentikan jika ia menyebabkan kesakitan
• Gunakan bantal tambahan untuk menyokong dada ketika tidur

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat anti-radang bukan steroid untuk mengurangkan keradangan dan sakit. Jika terdapat jangkitan kuman, antibiotik akan diberikan mengikut kesesuaian. Untuk pengumpulan cecair yang banyak, doktor mungkin menjalankan torakosentesis untuk mengeluarkan cecair. Jika keadaan berpunca daripada penyakit autoimun atau keradangan yang kompleks, doktor pakar akan merancang rawatan seperti steroid atau terapi imun.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin dicadangkan untuk kes seperti empyema (nanah dalam ruang pleura) atau tumor yang menekan pleura. Doktor akan menerangkan keperluan, risiko, dan alternatif sebelum membuat keputusan.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa pulih, dengar isyarat badan anda. Jangan paksa diri melakukan aktiviti berat. Amalkan rehat yang cukup dan ambil langkah untuk mengelakkan jangkitan baharu. Anda mungkin berasa cepat letih, jadi beri masa kepada badan untuk sembuh.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan pendedahan kepada asap rokok
• Basuh tangan dengan kerap untuk mengurangkan risiko jangkitan
• Pastikan rumah mempunyai udara yang bersih dan elakkan alergen
• Ikut jadual vaksinasi yang disarankan oleh KKM
• Kekal berhubung dengan pasukan kesihatan anda untuk rawatan susulan

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein sihat untuk membantu sistem imun. Apabila gejala reda, mulakan senaman ringan seperti berjalan, tetapi elakkan aktiviti lasak sehingga doktor membenarkan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sakit dada dan kesukaran bernafas boleh mencetuskan kebimbangan atau tekanan perasaan. Ia adalah normal untuk berasa bimbang. Bercakap dengan orang yang dipercayai atau dapatkan sokongan kaunselor jika perlu. Kesihatan emosi adalah sebahagian daripada pemulihan.

Pencegahan

Tidak semua pleurisy boleh dicegah, tetapi risiko dapat dikurangkan dengan menjaga kesihatan paru-paru, mengamalkan gaya hidup sihat, dan merawat penyakit asas dengan segera. Elakkan merokok, kawal penyakit kronik, dan amalkan kebersihan diri untuk mengurangkan jangkitan.

Vaksin

Vaksin selesema dan vaksin pneumonia boleh membantu mencegah jangkitan yang sering menjadi punca pleurisy. Menurut KKM, vaksinasi amat disarankan untuk kumpulan berisiko seperti warga emas dan mereka yang mempunyai penyakit kronik. Bincangkan dengan doktor anda.

Program saringan

Bagi individu yang berisiko tinggi – contohnya perokok atau pekerja yang terdedah kepada habuk – doktor mungkin mengesyorkan pemeriksaan paru-paru secara berkala dan ujian fungsi pernafasan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pengumpulan cecair di sekeliling paru-paru (efusi pleura)
• Nanah dalam ruang pleura (empyema) yang memerlukan saliran
• Parut pada pleura yang boleh menyebabkan sesak nafas kekal
• Masalah pernafasan yang semakin teruk jika punca jangkitan tidak dirawat

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang yang mendapat rawatan awal akan pulih sepenuhnya. Jika punca adalah virus, ia biasanya sembuh sendiri dalam beberapa minggu. Dengan rawatan yang sesuai untuk jangkitan kuman atau penyakit asas, gejala boleh dikawal dengan baik. Sentiasa ada harapan – berbincang dengan doktor tentang pelan pemulihan yang terbaik untuk anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.