Pleurisy: Pencegahan di Tempat Kerja

Gambaran keseluruhan

Pleurisy, atau radang selaput paru-paru, adalah keradangan pada pleura — iaitu lapisan nipis tisu yang mengelilingi paru-paru dan bahagian dalam dinding dada. Keadaan ini menyebabkan sakit tajam yang bertambah apabila anda bernafas atau batuk.

Pleurisy adalah keadaan yang agak biasa. Ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, terutamanya apabila terdapat jangkitan paru-paru atau pendedahan kepada perengsa di tempat kerja.

Ia boleh menyerang semua peringkat umur, tetapi lebih kerap berlaku pada mereka yang bekerja dalam persekitaran berhabuk, berasap, atau terdedah kepada bahan kimia. Perokok dan mereka yang mempunyai penyakit paru-paru kronik juga berisiko lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit tajam pada dada yang bertambah apabila batuk, bersin, atau bernafas dalam
• Sukar bernafas atau semput
• Batuk (kadang-kadang dengan kahak)
• Demam dan menggigil (jika disebabkan oleh jangkitan)
• Keletihan atau rasa lemah

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus (contohnya selesema atau COVID-19)
• Jangkitan bakteria seperti tuberkulosis (TB) atau radang paru-paru
• Kecederaan pada dada atau tulang rusuk
• Pendedahan kepada bahan berbahaya seperti asbestos, habuk arang batu, atau bahan kimia di tempat kerja
• Penyakit autoimun seperti lupus atau artritis reumatoid

Faktor risiko

• Bekerja dalam persekitaran berhabuk, berasap, atau terdedah kepada bahan toksik tanpa perlindungan
• Tidak menggunakan alat pelindung diri (APD) seperti topeng atau respirator
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Baru pulih daripada jangkitan saluran pernafasan
• Mempunyai penyakit paru-paru kronik seperti asma atau COPD

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sakit dada yang teruk, sesak nafas yang bertambah, atau batuk berdarah, dapatkan rawatan kecemasan dengan segera.
• Jika anda bekerja dengan bahan kimia dan mengalami gejala pernafasan, beritahu doktor tentang pendedahan anda.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami sakit dada yang ringan tetapi berterusan, terutamanya selepas demam atau jangkitan, buat temujanji dengan doktor.
• Jika batuk atau sesak nafas mengganggu kerja harian anda, jangan tunggu sehingga ia menjadi teruk.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah pekerjaan, dan menjalankan pemeriksaan fizikal. Mereka mungkin mendengar bunyi paru-paru dengan stetoskop untuk mengesan geseran pleura.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada untuk melihat keradangan atau pengumpulan cecair pada paru-paru
• Ujian darah untuk mengesan jangkitan atau penyakit autoimun
• Ultrasound dada jika perlu untuk melihat selaput pleura dengan lebih jelas
• Ujian kahak (sputum) untuk mencari punca bakteria atau virus

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika pleurisy disyaki, doktor akan menjalankan ujian untuk menentukan punca. Anda mungkin dirujuk kepada pakar pernafasan. Kebanyakan ujian tidak menyakitkan, dan anda akan dibincangkan hasilnya serta pilihan rawatan.

Rawatan

Rawatan untuk pleurisy bergantung kepada punca asas. Jika ia berpunca daripada jangkitan virus, ia mungkin sembuh sendiri. Jangkitan bakteria memerlukan rawatan antibiotik. Ubat tahan sakit atau ubat antiradang boleh membantu mengurangkan ketidakselesaan, tetapi hanya boleh diambil dengan nasihat doktor atau ahli farmasi.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup dan elakkan aktiviti berat
• Ambil ubat tahan sakit yang disyorkan oleh doktor atau ahli farmasi untuk mengurangkan sakit dada
• Letakkan pek panas atau sejuk pada dada untuk melegakan ketidakselesaan
• Tarik nafas perlahan-lahan dan elakkan batuk yang berlebihan
• Minum air secukupnya untuk memastikan badan terhidrasi

Rawatan perubatan

Doktor anda mungkin menetapkan antibiotik untuk jangkitan bakteria, atau ubat antivirus untuk jangkitan virus tertentu. Jika terdapat pengumpulan cecair di sekeliling paru-paru (efusi pleura), doktor mungkin perlu mengalirkan cecair tersebut melalui prosedur yang dipanggil torakosentesis. Semua rawatan hendaklah ditentukan dan dipantau oleh doktor anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi mungkin dipertimbangkan jika terdapat komplikasi seperti empiema (nanah dalam rongga pleura) atau jika kanser disyaki. Keputusan ini akan dibuat oleh pakar bedah toraks bersama pasukan perubatan.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa pemulihan, beri masa kepada badan anda untuk sembuh. Rehat yang cukup, elakkan merokok, dan jangan mengangkat objek berat. Pastikan tempat kerja anda mematuhi garis panduan keselamatan untuk mengelakkan pendedahan lanjut kepada bahan berbahaya.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Gunakan alat pelindung diri (APD) seperti topeng muka atau respirator di tempat kerja yang berhabuk atau berasap
• Laporkan sebarang kebocoran gas atau pendedahan bahan kimia kepada penyelia atau pihak berkuasa keselamatan pekerjaan
• Tingkatkan aktiviti secara beransur-ansur apabila tenaga kembali

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Senaman ringan seperti berjalan kaki boleh membantu pemulihan, tetapi mulakan dengan perlahan dan hentikan jika anda berasa sakit atau sesak nafas.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi sakit dada dan kesukaran bernafas boleh menimbulkan kebimbangan dan tekanan. Adalah normal untuk berasa risau. Luahkan perasaan anda kepada keluarga atau rakan anda. Jika perasaan cemas atau sedih berpanjangan, berbincanglah dengan doktor atau hubungi talian bantuan kesihatan mental di kawasan anda — doktor atau klinik kesihatan boleh membantu anda mencari sokongan yang sesuai.

Pencegahan

Pleurisy boleh dicegah dengan mengelakkan punca keradangan pada pleura. Di tempat kerja, ini bermakna mengurangkan pendedahan kepada habuk, bahan kimia, dan asap, serta memastikan persekitaran kerja yang selamat. Vaksinasi seperti vaksin influenza dan pneumokokal boleh membantu mencegah jangkitan yang membawa kepada pleurisy, tetapi sila berbincang dengan doktor terlebih dahulu.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk pleurisy. Walau bagaimanapun, vaksinasi terhadap selesema, pneumonia, dan penyakit berjangkit lain boleh mengurangkan risiko jangkitan yang boleh menyebabkan pleurisy. Pastikan imunisasi anda terkini mengikut jadual yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia.

Program saringan

Bagi pekerja yang berisiko tinggi (contohnya terdedah kepada asbestos atau silika), pemeriksaan kesihatan berkala seperti ujian fungsi paru-paru dan X-ray dada mungkin disyorkan oleh majikan atau pihak berkuasa kesihatan pekerjaan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pengumpulan cecair di sekeliling paru-paru (efusi pleura) yang boleh menyebabkan kesukaran bernafas
• Empiema — pembentukan nanah dalam rongga pleura yang memerlukan saliran
• Parut atau penebalan pada pleura yang mengehadkan pergerakan paru-paru (fibrosis pleura)
• Kegagalan pernafasan jika jangkitan atau keradangan teruk tidak dirawat

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul dan pengurusan punca, kebanyakan orang yang mengalami pleurisy pulih sepenuhnya. Masa pemulihan bergantung kepada punca: jangkitan virus biasanya sembuh dalam beberapa minggu, manakala jangkitan bakteria mungkin memerlukan rawatan yang lebih lama. Sentiasa ikut nasihat doktor dan jangan teragak-agak untuk bertanya jika anda tidak pasti.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.