Mencegah Influenza (Flu)

Gambaran keseluruhan

Influenza atau flu ialah jangkitan virus pada hidung, tekak, dan paru-paru. Ia bukan selsema biasa, tetapi penyakit yang lebih teruk yang boleh membuat anda demam, sakit badan, dan berasa sangat letih. Kebanyakan orang sembuh dalam masa satu hingga dua minggu, tetapi sesetengah orang boleh mengalami komplikasi yang serius.

Ya, flu adalah penyakit yang sangat biasa di seluruh dunia. Setiap tahun, berjuta-juta orang dijangkiti, terutamanya semasa musim tengkujuh atau perubahan cuaca.

Sesiapa sahaja boleh dijangkiti flu, tetapi kanak-kanak kecil, warga emas, wanita hamil, dan mereka yang mempunyai penyakit kronik seperti asma atau kencing manis lebih berisiko mendapat komplikasi.

Gejala

Gejala biasa

• Demam atau rasa sejuk
• Batuk kering
• Sakit tekak
• Sakit badan dan otot
• Sakit kepala
• Kelesuan atau keletihan yang amat sangat
• Hidung tersumbat atau berair

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tinggi
• Lesu dan kurang aktif
• Muntah atau cirit-birit (lebih kerap di kalangan kanak-kanak)
• Sukar bernafas atau bunyi semput

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Demam yang mungkin tidak begitu tinggi
• Rasa keliru atau kurang sedar
• Sukar bernafas atau sakit dada
• Lemah dan mudah jatuh

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus influenza jenis A atau B
• Penyebaran melalui titisan air liur apabila seseorang batuk, bersin, atau bercakap
• Menyentuh permukaan yang tercemar dengan virus, kemudian menyentuh mata, hidung atau mulut

Faktor risiko

• Umur (kanak-kanak bawah 5 tahun dan warga emas 65 tahun ke atas)
• Kehamilan
• Penyakit kronik seperti asma, kencing manis, atau penyakit jantung
• Sistem imun yang lemah
• Tinggal atau bekerja di tempat yang ramai orang
• Merokok

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda atau anak anda mengalami sesak nafas, sakit dada, kekeliruan, atau sawan, dapatkan rawatan kecemasan dengan segera.
• Jika gejala menjadi teruk atau tidak bertambah baik selepas seminggu.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda berumur 65 tahun ke atas, hamil, atau mempunyai penyakit kronik dan mula mengalami gejala flu.
• Untuk mendapatkan vaksin flu tahunan atau nasihat pencegahan di klinik kesihatan.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala anda dan menjalankan pemeriksaan fizikal. Dalam kebanyakan kes, diagnosis dibuat berdasarkan gejala semasa musim flu. Ujian mungkin dilakukan jika perlu untuk mengesahkan jangkitan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian calitan hidung atau tekak untuk mengesan virus influenza
• Ujian darah atau ujian pernafasan untuk menilai komplikasi seperti jangkitan paru-paru

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor mungkin akan menasihatkan anda untuk berehat di rumah dan minum banyak air. Jika anda berisiko tinggi mendapat komplikasi, doktor mungkin memberi ubat yang boleh membantu mengurangkan jangkitan. Pastikan anda mengikuti nasihat doktor dan memaklumkan sebarang perubahan gejala.

Rawatan

Rawatan flu bertujuan untuk melegakan gejala dan membantu badan melawan virus. Bagi kebanyakan orang yang sihat, rehat dan penjagaan diri di rumah sudah memadai. Doktor mungkin menetapkan ubat antiviral untuk pesakit berisiko tinggi atau yang sakit teruk, tetapi ia perlu diambil secepat mungkin selepas gejala bermula. Ubat antiviral hanya boleh didapati dengan preskripsi doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi
• Minum air kosong atau sup hangat untuk mengelakkan dehidrasi
• Gunakan pelembap udara atau mandi air suam untuk melegakan kesesakan
• Basuh tangan dengan kerap dan pakai pelitup muka untuk elak jangkitan kepada orang lain
• Jangan merokok atau berada di persekitaran berasap

Rawatan perubatan

Doktor boleh memberi ubat antiviral yang membantu mengurangkan tempoh sakit, tetapi ia paling berkesan jika dimulakan dalam masa 48 jam selepas gejala muncul. Ubat-ubatan untuk melegakan demam dan sakit boleh digunakan, tetapi anda dinasihatkan untuk berunding dengan doktor atau ahli farmasi terlebih dahulu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan tidak digunakan untuk merawat flu. Walau bagaimanapun, jika flu menyebabkan komplikasi seperti jangkitan paru-paru (pneumonia), anda mungkin perlu dimasukkan ke hospital untuk rawatan sokongan.

Hidup dengan keadaan ini

Apabila anda menghidap flu, berhenti seketika dan beri tumpuan kepada pemulihan. Ambil cuti dari kerja atau sekolah, dan elakkan melakukan aktiviti berat. Beri masa kepada badan anda untuk pulih.

Tip gaya hidup

• Dapatkan tidur yang cukup 7-9 jam setiap malam
• Kekal terhidrat
• Amalkan kebersihan tangan yang baik
• Elakkan berkumpul di tempat orang ramai ketika musim flu

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat seperti buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Minum air secukupnya. Lakukan senaman ringan seperti berjalan kaki apabila anda sudah berasa lebih baik, tetapi elakkan senaman berat semasa sakit.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan flu boleh membuat anda berasa tertekan dan kesunyian, terutamanya jika perlu duduk di rumah selama beberapa hari. Berhubung dengan keluarga dan rakan melalui telefon atau video untuk mengurangkan rasa terasing. Ingat bahawa keadaan ini akan berlalu dan anda perlu beri masa untuk pulih.

Pencegahan

Ya, flu boleh dicegah. Cara paling berkesan ialah mendapatkan vaksin flu setiap tahun, di samping mengamalkan kebersihan yang baik dan mengelakkan diri daripada menyebarkan virus kepada orang lain.

Vaksin

Vaksin influenza disyorkan untuk semua orang berumur 6 bulan ke atas, terutamanya mereka yang berisiko tinggi seperti warga emas, kanak-kanak, wanita hamil, dan mereka yang mempunyai penyakit kronik. Vaksin ini biasanya diberikan sebagai suntikan dan perlu diulang setiap tahun kerana virus flu sentiasa berubah. Anda boleh mendapatkan vaksin di klinik kesihatan atau hospital yang terpilih. Rujuk Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) untuk maklumat terkini.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin untuk flu. Walau bagaimanapun, jika anda mempunyai gejala atau terdedah kepada flu, doktor mungkin mencadangkan ujian diagnostik untuk menentukan punca jangkitan anda.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pneumonia (jangkitan paru-paru)
• Bronkitis (jangkitan saluran pernafasan)
• Sinusitis atau jangkitan telinga
• Kemerosotan penyakit kronik seperti asma atau jantung
• Dehidrasi yang teruk

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang pulih sepenuhnya daripada flu dalam masa satu hingga dua minggu. Dengan rehat yang mencukupi, pengambilan cecair, dan vaksinasi setiap tahun, risiko komplikasi dapat dikurangkan dengan ketara. Jika anda berisiko tinggi, berjumpa doktor dengan segera untuk mendapatkan rawatan yang sesuai.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• World Health Organization (WHO) ↗

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.