Saringan Jangkitan Sinus: Apa yang Perlu Anda Tahu

Gambaran keseluruhan

Jangkitan sinus (sinusitis) ialah keradangan pada lapisan sinus, iaitu rongga kecil di dalam tulang muka di sekeliling hidung dan mata. Jangkitan ini biasanya disebabkan oleh virus atau bakteria, dan boleh menyebabkan hidung tersumbat, sakit muka, dan lendir yang pekat.

Ya, jangkitan sinus sangat biasa. Hampir semua orang mungkin mengalaminya sekurang-kurangnya sekali dalam hidup.

Jangkitan sinus boleh berlaku kepada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak, orang dewasa yang mempunyai alahan, asma, atau sistem imun yang lemah, dan juga mereka yang merokok.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat
• Sakit atau tekanan pada muka, terutama sekitar hidung dan dahi
• Lendir pekat dari hidung atau lendir yang mengalir ke tekak
• Kurang deria bau
• Sakit kepala
• Batuk, terutamanya pada waktu malam
• Demam atau rasa letih

Gejala pada kanak-kanak

• Gejala selesema yang berpanjangan
• Batuk pada waktu malam
• Kerengsaan atau sukar tidur
• Sakit di sekitar mata
• Demam yang mungkin lebih tinggi daripada biasa

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala yang mungkin tidak tipikal, seperti rasa bingung atau kekeliruan
• Keletihan yang berpanjangan
• Hidung tersumbat tetapi mungkin kurang demam
• Sakit kepala atau sakit muka yang ringan

Punca

Punca utama

• Virus, seperti virus selesema atau COVID-19
• Bakteria, yang boleh menjangkiti sinus apabila lendir terperangkap
• Alahan yang menyebabkan keradangan dan penyumbatan saluran sinus
• Masalah struktur seperti polip hidung atau septum yang bengkok

Faktor risiko

• Alahan hidung seperti demam alergi
• Asma
• Sistem imun yang lemah
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Jangkitan saluran pernafasan yang kerap
• Penyakit seperti cystic fibrosis atau masalah imun

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami gejala teruk seperti sakit muka yang sangat menyakitkan, demam tinggi berterusan, atau bengkak di sekitar mata
• Jika gejala tidak membaik selepas 10 hari atau semakin teruk selepas kelihatan membaik
• Jika anda terganggu oleh gejala yang berulang lebih daripada 4 kali setahun

Buat temujanji rutin jika:

• Jika gejala selesema biasa berlarutan melebihi 10 hari tanpa menunjukkan pemulihan
• Jika anda kerap mengalami hidung tersumbat dan sakit muka
• Jika anda ingin mendapatkan nasihat tentang cara mengawal gejala

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang simptom anda, sejarah kesihatan, dan melakukan pemeriksaan fizikal pada hidung dan muka. Dalam kebanyakan kes, diagnosis jangkitan sinus boleh dibuat berdasarkan gejala sahaja.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal menggunakan spekulum hidung (alat kecil untuk melihat di dalam hidung)
• Endoskopi hidung, iaitu tiub nipis dengan kamera untuk melihat sinus secara terperinci
• Ujian pencitraan seperti CT scan jika gejala berlarutan atau terdapat komplikasi
• Ujian kultur lendir jika jangkitan bakteria disyaki
• Ujian alahan jika alahan disyaki sebagai punca

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa pemeriksaan, doktor akan menerangkan gejala dan mungkin perlu mengambil sedikit lendir untuk ujian. Ini biasanya tidak menyakitkan. Jika perlu, doktor akan memberi nasihat tentang rawatan atau merujuk anda kepada pakar telinga, hidung dan tekak (ENT).

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca jangkitan. Jika berpunca daripada virus, ia biasanya hilang sendiri dengan rehat dan penjagaan di rumah. Jika disyaki jangkitan bakteria, doktor mungkin memberi antibiotik. Alahan dan masalah struktur memerlukan pendekatan lain.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup
• Minum banyak air untuk mencairkan lendir
• Menggunakan wap atau mandian air suam untuk melegakan hidung tersumbat
• Berkumur atau membersihkan hidung dengan larutan garam (setelah mendapat nasihat doktor)
• Elakkan merokok dan asap rokok
• Tinggikan kepala semasa tidur untuk membantu pernafasan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mengesyorkan ubat tanpa preskripsi untuk melegakan gejala seperti sakit atau demam — namun, sentiasa berbincang dengan doktor atau ahli farmasi sebelum mengambil sebarang ubat. Jika jangkitan bakteria disahkan, antibiotik mungkin diberikan. Ubat semburan hidung yang mengandungi steroid boleh digunakan jika keradangan berpanjangan, tetapi hanya dengan nasihat doktor. Jangan gunakan dekongestan hidung melebihi beberapa hari tanpa nasihat doktor kerana ia boleh menyebabkan kesesakan yang lebih teruk.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan sinus jarang diperlukan. Ia mungkin dipertimbangkan jika jangkitan sinus berulang dengan kerap walaupun rawatan, atau jika terdapat masalah struktur seperti polip besar yang tidak membaik dengan ubat. Keputusan untuk pembedahan akan dibuat oleh pakar ENT selepas penilaian rapi.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda mengalami jangkitan sinus, fokus pada rehat dan penjagaan di rumah. Gunakan pelembap udara di dalam bilik tidur, minum air suam, dan elakkan udara yang terlalu kering. Pantau gejala anda — jika ia bertambah teruk, berjumpa doktor.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Kawal alahan dengan mengenal pasti punca alergen dan mengurangkan pendedahan
• Gunakan tukar penapis udara jika perlu
• Pastikan rumah anda bersih dan bebas daripada habuk atau acuan
• Bersihkan hidung dengan larutan garam secara teratur jika disarankan oleh doktor

Diet dan senaman

Amalkan pemakanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Minum air secukupnya setiap hari. Anda boleh bersenam secara sederhana jika berasa sihat, tetapi rehatlah jika demam atau berasa letih. Elakkan bersenam terlalu berat sehingga keletihan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mengalami jangkitan sinus yang berulang atau berpanjangan boleh menyebabkan kekecewaan dan menjejaskan mood. Jika anda berasa sedih atau cemas tentang keadaan anda, kongsi perasaan anda dengan doktor atau orang yang anda percayai. Sokongan emosi adalah penting untuk kesihatan menyeluruh.

Pencegahan

Jangkitan sinus tidak selalu dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risikonya dengan menjaga kebersihan diri, mengelakkan perengsa, dan menguruskan alahan dengan baik.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin selesema mungkin membantu mencegah jangkitan saluran pernafasan yang boleh membawa kepada jangkitan sinus. Tanyakan kepada doktor anda tentang vaksinasi yang sesuai.

Program saringan

Tiada pemeriksaan saringan khas untuk jangkitan sinus kerana ia adalah satu keadaan yang berlaku apabila gejala muncul. Pemeriksaan dan diagnosis hanya dilakukan apabila anda mengalami simptom yang berkaitan. Jika anda berisiko tinggi atau kerap dijangkiti, doktor mungkin menyarankan pemantauan berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan bakteria yang merebak ke kawasan sekitar mata, otak atau tulang (sangat jarang)
• Sinusitis kronik yang berterusan lebih daripada 12 minggu
• Serangan asma yang lebih kerap bagi pesakit asma
• Jangkitan telinga tengah atau pneumonia (jarang)

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan jangkitan sinus, sama ada ringan atau sederhana, membaik dalam beberapa minggu dengan penjagaan yang sesuai. Dengan rawatan yang betul dan mengikuti nasihat doktor, komplikasi yang serius adalah jarang berlaku. Anda boleh menjalani kehidupan yang normal, dan gejala yang berulang dapat diuruskan dengan strategi pencegahan.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.