Demam: Persediaan Menghadapi Prosedur Perubatan

Gambaran keseluruhan

Demam ialah suhu badan yang lebih tinggi daripada biasa, biasanya melebihi 37.5 darjah Celsius. Ini adalah tanda bahawa badan anda sedang melawan kuman atau jangkitan. Demam bukan penyakit, tetapi tindak balas sistem imun.

Ya, demam adalah masalah kesihatan yang sangat biasa dan boleh berlaku kepada sesiapa sahaja, tidak kira umur.

Demam boleh berlaku pada semua peringkat umur, tetapi lebih kerap dan lebih membimbangkan pada kanak-kanak kecil, warga emas, dan mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah.

Gejala

Gejala biasa

• Suhu badan tinggi melebihi 37.5 darjah Celsius
• Menggigil atau berasa sangat sejuk
• Badan berpeluh dengan banyak
• Sakit kepala
• Sakit otot atau sendi
• Rasa letih dan lemah

Gejala pada kanak-kanak

• Kelihatan lesu atau kurang aktif
• Tidak mahu bermain atau bergerak
• Selera makan berkurang
• Menangis lebih daripada biasa
• Kulit terasa panas apabila disentuh

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku
• Kelesuan yang teruk
• Pernafasan atau degupan jantung yang cepat
• Penurunan selera makan dan minum
• Suhu badan mungkin tidak begitu tinggi tetapi tetap berasa tidak sihat

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema, demam denggi, atau COVID-19
• Jangkitan bakteria seperti jangkitan tekak atau saluran kencing
• Keradangan pada badan, seperti penyakit autoimun
• Reaksi selepas vaksinasi

Faktor risiko

• Kanak-kanak di bawah umur 5 tahun
• Warga emas berumur 65 tahun ke atas
• Individu yang mempunyai penyakit kronik seperti kencing manis atau penyakit jantung
• Mereka yang mengambil ubat yang melemahkan sistem imun

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Suhu badan melebihi 39 darjah Celsius yang tidak berkurang
• Kejang atau sawan yang berkaitan dengan demam
• Kekeliruan atau sukar untuk berkomunikasi
• Dehidrasi yang jelas seperti mulut kering, air kencing gelap, dan pening

Buat temujanji rutin jika:

• Demam berlarutan lebih daripada 3 hari bagi orang dewasa, atau lebih daripada 24 jam bagi kanak-kanak di bawah 2 tahun
• Demam yang kembali selepas beberapa hari normal
• Gejala seperti batuk berpanjangan, cirit-birit, atau sakit perut yang berterusan

Diagnosis

Doktor akan menyoal simptom, sejarah perjalanan, dan pemeriksaan fizikal untuk mencari punca demam. Mereka juga mungkin mengukur suhu badan anda dengan termometer.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk mengesan jangkitan atau keradangan
• Ujian urin untuk memeriksa jangkitan saluran kencing
• Sapuan tekak atau ujian antigen untuk virus seperti COVID-19 atau selesema
• X-ray dada jika disyaki jangkitan paru-paru

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan diminta membuka bahagian badan untuk pemeriksaan, contohnya tekak atau perut. Prosedur seperti pengambilan darah atau sapuan tekak mungkin tidak selesa, tetapi ia cepat dan membantu doktor membuat diagnosis yang tepat.

Rawatan

Rawatan demam bergantung kepada puncanya. Jika jangkitan bakteria, doktor mungkin menetapkan antibiotik. Jika jangkitan virus, badan akan melawan sendiri. Fokus utama adalah melegakan gejala dan mencegah dehidrasi.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat secukupnya dan tidur lebih awal
• Minum air kosong atau larutan rehidrasi mengikut arahan
• Letakkan kompres air suam pada dahi, ketiak, atau peha
• Gunakan pakaian yang nipis dan selesa, elakkan selimut tebal
• Makan makanan yang mudah dicerna seperti sup ayam atau bubur

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mengesyorkan ubat yang dijual bebas untuk mengurangkan ketidakselesaan demam, tetapi anda perlu bertanya kepada doktor atau ahli farmasi tentang dos yang sesuai. Jangan sesekali berkongsi ubat orang lain. Jika demam disebabkan bakteria, doktor akan menetapkan antibiotik yang perlu dihabiskan mengikut jadual.

Hidup dengan keadaan ini

Ukur suhu badan anda secara berkala dan catatkan jika ia tinggi. Gunakan termometer digital untuk ketepatan. Pastikan anda minum air dengan kerap walaupun tidak berasa haus.

Tip gaya hidup

• Basuh tangan dengan sabun dan air kerap
• Tutup mulut dan hidung semasa batuk atau bersin
• Gunakan topeng jika berada di tempat awam semasa demam
• Pastikan bilik sentiasa mempunyai pengudaraan yang baik

Diet dan senaman

Makan makanan yang berkhasiat seperti buah-buahan, sayur-sayuran, dan sup. Elakkan makanan berminyak atau bergula tinggi. Anda tidak perlu bersenam semasa demam; lakukan aktiviti ringan seperti berjalan perlahan hanya apabila berasa semakin pulih.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Demam yang berpanjangan boleh menyebabkan kebimbangan dan gangguan tidur. Anda mungkin berasa cepat marah atau sedih. Ia normal untuk berasa begitu. Bercakap dengan orang tersayang atau doktor jika perasaan ini mengganggu kehidupan harian anda.

Pencegahan

Demam itu sendiri tidak boleh dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan risiko jangkitan dengan mengamalkan kebersihan yang baik dan menjalani gaya hidup sihat.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin selesema, COVID-19, dan vaksin kanak-kanak dapat mencegah beberapa jenis jangkitan yang menyebabkan demam. Ikut jadual vaksin yang disarankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia.

Program saringan

Kekalkan pemeriksaan kesihatan rutin untuk mengesan masalah imun atau jangkitan yang mungkin menyebabkan demam berulang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Dehidrasi jika tidak minum cukup cecair
• Sawan demam yang mungkin berlaku pada kanak-kanak
• Keadaan asas yang lebih serius seperti sepsis jika jangkitan tidak dirawat

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan demam adalah jangka pendek dan akan pulih sepenuhnya dalam masa seminggu. Dengan sokongan yang betul, kebanyakan orang kembali sihat tanpa masalah berpanjangan. Penting untuk memantau gejala dan mendapatkan nasihat doktor apabila perlu.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.