Sinusitis Berpanjangan (Jangkitan Sinus Kronik)

Gambaran keseluruhan

Sinusitis berpanjangan (juga dipanggil sinusitis kronik) ialah keradangan pada rongga sinus yang berlangsung lebih daripada 12 minggu. Sinus ialah ruang berisi udara dalam tulang sekitar hidung dan mata. Apabila sinus bengkak, lendir terkumpul dan menyebabkan hidung tersumbat, sakit muka, dan rasa kurang selesa.

Ya, sinusitis berpanjangan adalah masalah kesihatan yang agak biasa dan boleh menyerang sesiapa sahaja.

Ia boleh menyerang kanak-kanak dan orang dewasa. Ia lebih kerap berlaku pada mereka yang mempunyai alahan, asma, polip hidung, atau masalah sistem imun.

Gejala

Gejala biasa

• hidung tersumbat atau berair tebal yang berpanjangan
• sakit atau rasa tekanan pada dahi, pipi, atau sekeliling mata
• kurang atau hilang deria bau
• lendir atau hingus mengalir ke belakang tekak (postnasal drip)
• batuk yang lebih teruk pada waktu malam

Gejala pada kanak-kanak

• kerengsaan dan mudah meragam
• batuk berpanjangan
• hidung berair atau tersumbat
• sakit telinga
• demam ringan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• rasa letih berpanjangan
• kurang selera makan
• sakit kepala atau rasa pening
• perubahan tingkah laku atau kekeliruan (perlu diberi perhatian)

Punca

Punca utama

• jangkitan virus seperti selesema yang tidak sembuh sepenuhnya
• alahan (rhinitis alahan) yang menyebabkan keradangan berpanjangan
• polip hidung atau tulang dalam hidung yang bengkok (septum terpesong)
• masalah sistem imun yang melemahkan keupayaan melawan jangkitan

Faktor risiko

• merokok atau terdedah kepada asap rokok
• terdedah kepada pencemaran udara atau bahan kimia
• mempunyai asma atau penyakit saluran pernafasan
• jangkitan gigi yang merebak ke sinus
• perubahan tekanan udara yang kerap seperti ketika terbang atau menyelam

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• gejala teruk seperti bengkak mata atau sakit kepala yang memuncak
• demam tinggi berterusan
• gejala tidak membaik selepas 10 hari atau menjadi lebih teruk

Buat temujanji rutin jika:

• anda mengalami gejala sinusitis yang berulang
• rasa tersumbat atau sakit muka yang mengganggu aktiviti harian selama lebih daripada 12 minggu
• ingin mengetahui punca sebenar masalah anda

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, memeriksa hidung dan muka, serta melihat sejarah kesihatan anda. Dalam banyak kes, diagnosis boleh dibuat berdasarkan gejala dan pemeriksaan fizikal.

Ujian yang mungkin dilakukan

• endoskopi hidung – tiub nipis dengan kamera untuk melihat bahagian dalam sinus
• ujian alahan – jika disyaki alahan menjadi punca
• CT scan sinus – untuk melihat gambaran terperinci struktur sinus
• ujian kultur lendir – untuk mengenal pasti bakteria jika jangkitan berulang

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa pemeriksaan, doktor mungkin memasukkan alat kecil ke dalam hidung anda. Ini mungkin sedikit tidak selesa tetapi tidak menyakitkan. Anda mungkin dirujuk kepada pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT) jika perlu.

Rawatan

Rawatan untuk sinusitis berpanjangan bertujuan mengurangkan keradangan, melegakan gejala, dan merawat punca asas seperti alahan atau jangkitan. Pelan rawatan bergantung kepada punca dan tahap keterukan.

Penjagaan diri di rumah

• bersihkan hidung dengan larutan garam (saline) – boleh dibeli di farmasi atau buat sendiri mengikut panduan
• tidur dengan kepala sedikit tinggi untuk membantu saliran hidung
• minum air yang mencukupi supaya lendir lebih cair
• letakkan tuala hangat dan lembap pada muka untuk melegakan tekanan
• elakkan merokok dan asap rokok

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat semburan hidung yang mengandungi steroid untuk mengurangkan bengkak, antibiotik jika terdapat jangkitan kuman yang jelas, atau ubat lain untuk mengawal alahan dan asma. Anda juga mungkin dinasihatkan untuk menggunakan bilas hidung secara berkala. Rawatan akan disesuaikan dengan keadaan anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Jika ubat tidak berkesan atau terdapat masalah struktur seperti polip besar atau septum bengkok, doktor boleh mencadangkan pembedahan sinus untuk membuka saluran yang tersumbat dan membantu udara serta lendir mengalir dengan lebih baik.

Hidup dengan keadaan ini

Uruskan gejala setiap hari dengan rutin yang lembut untuk hidung dan badan. Jika gejala berubah atau bertambah teruk, hubungi doktor anda.

Tip gaya hidup

• gunakan pelembap udara (humidifier) di dalam rumah
• elakkan pendedahan kepada asap, hama habuk, dan alergen yang dikenal pasti
• amalkan kebersihan tangan untuk mengurangkan jangkitan virus
• uruskan alahan dengan nasihat doktor

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang, minum air kosong yang cukup, dan lakukan senaman ringan secara tetap boleh membantu menguatkan sistem imun. Elakkan makanan yang menyebabkan lendir bertambah banyak jika anda tahu ia mencetuskan gejala.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan gejala yang berpanjangan seperti sakit muka dan hidung tersumbat boleh menyebabkan rasa frustrasi, malu, atau murung. Ini adalah tindak balas normal. Jangan abaikan kesihatan mental anda – berbincang dengan doktor tentang perasaan anda amat penting.

Pencegahan

Tidak semua sinusitis dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan menjaga kebersihan diri, merawat alahan, dan mengelakkan perengsa seperti asap rokok.

Vaksin

Bagi sesetengah orang, vaksin seperti vaksin selesema tahunan boleh membantu mengurangkan jangkitan virus yang mungkin membawa kepada sinusitis. Tanya doktor anda tentang vaksin yang sesuai.

Program saringan

Tiada pemeriksaan rutin untuk sinusitis, tetapi jika anda kerap mengalami gejala, lawatan tetap ke doktor boleh membantu memantau keadaan anda dan mencegah komplikasi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• jangkitan boleh merebak ke tulang muka (osteomielitis)
• nanah atau abses di sekeliling mata atau otak (sangat serius)
• hilang deria bau secara kekal
• serangan asma yang lebih teruk jika ada asma

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan orang dengan sinusitis berpanjangan dapat berasa lebih baik dengan rawatan yang betul dan perubahan gaya hidup. Ia mungkin memerlukan kesabaran, tetapi rawatan moden boleh membantu mengawal gejala dan mengurangkan risiko komplikasi.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.