Sakit Buah Zakar yang Berpanjangan

Gambaran keseluruhan

Sakit buah zakar yang berpanjangan (juga dipanggil sakit zakar kronik) ialah rasa sakit pada satu atau kedua-dua buah zakar yang berterusan selama tiga bulan atau lebih. Rasa sakit ini boleh tumpul atau tajam, datang dan pergi, atau berterusan sepanjang masa.

Ia bukanlah keadaan yang sangat biasa, tetapi ramai lelaki pernah mengalami sakit zakar pada satu ketika. Sakit yang berpanjangan adalah kurang biasa tetapi tetap berlaku.

Ia boleh menyerang lelaki pada sebarang usia, terutamanya remaja dan lelaki dewasa. Ia lebih kerap berlaku selepas kecederaan, jangkitan, atau pembedahan di kawasan tersebut.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa sakit tumpul atau sengal pada buah zakar atau skrotum
• Sakit tajam yang datang secara tiba-tiba atau berkala
• Sakit yang merebak ke bahagian bawah abdomen, pangkal paha, atau paha
• Rasa berat atau tidak selesa pada skrotum
• Kelembutan atau sensitif apabila disentuh

Gejala pada kanak-kanak

• Pada kanak-kanak lelaki, sakit yang berpanjangan adalah jarang berlaku. Perhatian segera perlu diberikan jika sakit muncul secara tiba-tiba dan teruk, kerana ia mungkin tanda kilasan testis (torsion testis) yang memerlukan rawatan kecemasan.
• Anak mungkin merengek, berjalan mengangkang, atau enggan makan jika mengalami kesakitan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada lelaki yang lebih tua, sakit zakar mungkin dikaitkan dengan masalah prostat atau hernia. Perubahan dalam saiz zakar atau buah zakar perlu disiasat.
• Sakit yang berlarutan bersama dengan gejala perlu dibawa ke doktor untuk pemeriksaan.

Punca

Punca utama

• Jangkitan pada testis atau epididimis (bahagian yang menyimpan sperma)
• Kecederaan atau trauma pada buah zakar
• Hernia inguinal (usus menonjol ke pangkal paha)
• Kembung vena di dalam skrotum (varikokel) atau kumpulan cecair (hidrokel)
• Sakit yang berterusan selepas pembedahan (contohnya vasektomi) akibat saraf yang terjejas
• Batu karang pada saluran kencing atau masalah saraf
• Kadang-kadang, punca tidak dapat dikenal pasti sama sekali

Faktor risiko

• Pembedahan sebelumnya pada kawasan pelvis atau skrotum
• Aktiviti fizikal yang berat atau mengangkat beban tanpa rehat cukup
• Jangkitan kuman daripada hubungan seks atau jangkitan saluran kencing
• Duduk terlalu lama tanpa bergerak
• Kecederaan sukan atau kemalangan pada kawasan kemaluan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika sakit datang secara tiba-tiba dan sangat teruk, terutamanya pada sebelah buah zakar
• Jika buah zakar bengkak, merah, atau terasa panas dengan cepat
• Jika anda berasa mual, muntah, atau demam bersama sakit zakar

Buat temujanji rutin jika:

• Jika sakit zakar bertahan lebih daripada beberapa hari atau terus datang kembali
• Jika anda mendapati ketulan, benjolan, atau perubahan saiz pada buah zakar
• Jika sakit mengganggu kerja, tidur, atau aktiviti harian

Diagnosis

Doktor akan bertanyakan tentang gejala, sejarah kesihatan, dan melakukan pemeriksaan fizikal pada bahagian skrotum dan abdomen. Mereka juga mungkin mencadangkan beberapa ujian untuk mengesahkan punca.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing untuk memeriksa jangkitan
• Ultrasound skrotum – ujian tanpa sakit yang menggunakan gelombang bunyi untuk melihat imej buah zakar dan tisu sekeliling
• Ujian darah jika doktor mengesyaki jangkitan atau keradangan
• Dalam kes tertentu, ujian imbasan lain jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan ini biasanya tidak menyakitkan. Doktor mungkin meminta anda membuka pakaian di bahagian bawah dan dibantu dengan tuala. Ultrasound memerlukan anda berbaring dan doktor menggerakkan alat kecil di atas skrotum. Kebanyakan proses mengambil masa kurang daripada 30 minit.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca. Jika jangkitan, ubat antibiotik atau anti-radang mungkin diberikan. Jika punca tidak jelas, doktor akan fokus kepada melegakan gejala dan mengelakkan pencetus sakit.

Penjagaan diri di rumah

• Memakai seluar dalam yang menyokong sepenuhnya (seperti jenis brief) untuk mengurangkan tarikan pada skrotum
• Letakkan pek sejuk (balut dengan kain) selama 10–15 minit beberapa kali sehari untuk mengurangkan bengkak
• Rehat yang cukup dan elakkan aktiviti berat sementara sakit
• Angkat skrotum dengan memakai tuala kecil atau seluar dalam yang ketat untuk sokongan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menasihatkan penggunaan ubat tahan sakit yang dijual bebas untuk sakit ringan, atau ubat anti-radang yang lebih sesuai untuk keradangan – tetapi hanya dengan nasihat profesional. Antibiotik digunakan jika terdapat jangkitan kuman. Terapi lain termasuk fisioterapi dan teknik relaksasi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia hanya dipertimbangkan jika terdapat kilasan testis, hernia inguinal, varikokel besar, atau jika sakit berlarutan walaupun semua rawatan lain sudah dicuba dan doktor pakar menyokongnya.

Hidup dengan keadaan ini

Catat apabila sakit muncul, apa yang memburukkannya, dan apa yang membantu. Gunakan pelapik atau seluar dalam sokongan. Elakkan duduk terlalu lama; bergerak secara berkala untuk mengurangkan tekanan pada bahagian tersebut.

Tip gaya hidup

• Amalkan kebersihan tetap untuk mengurangkan risiko jangkitan
• Elakkan aktiviti lasak yang menekan bahagian skrotum
• Kuruskan stress dengan senaman ringan atau meditasi
• Tidur dengan posisi selesa yang tidak menekan buah zakar

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan antioksidan (buah, sayur) untuk menyokong kesihatan tisu. Lakukan senaman lembut seperti berjalan atau berbasikal senja. Elakkan angkat beban berat sehingga doktor mengesahkan ia selamat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sakit kronik boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan, atau kemurungan. Jika anda merasa sedih, murung, atau hilang minat, beritahu doktor atau ahli keluarga. Sokongan mental adalah sebahagian daripada rawatan penyakit ini.

Pencegahan

Tidak semua sakit zakar boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan memakai pelindung semasa sukan, mengelakkan hubungan seks berisiko untuk mencegah jangkitan, dan menjaga kebersihan kawasan kemaluan.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah sakit zakar. Namun, mengikut jadual vaksinasi kebangsaan boleh membantu mengurangkan risiko jangkitan yang berkaitan dengan kesihatan lelaki.

Program saringan

Lakukan pemerikasaan sendiri buah zakar dari semasa ke semasa untuk mengenali bentuk dan saiz normal anda. Jika anda mengalami ketulan atau perubahan, segera berjumpa doktor.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan pada testis boleh merebak dan menyebabkan masalah lebih teruk jika tidak dirawat
• Kilasan testis yang tidak dirawat boleh menyebabkan kehilangan buah zakar (nekrosis), jadi rawatan segera sangat penting
• Sakit kronik yang tidak ditangani boleh mengganggu tidur, kerja, dan hubungan peribadi

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan kes sakit zakar berpanjangan bukan daripada kanser dan boleh diuruskan dengan baik. Dengan diagnosis yang tepat, rawatan yang sesuai, dan sokongan gaya hidup, ramai lelaki dapat kembali menjalani hidup normal dan aktif.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.