Demam dan Kesuburan Lelaki

Gambaran keseluruhan

Demam adalah kenaikan suhu badan yang biasanya berlaku apabila badan melawan jangkitan atau penyakit. Dalam kalangan lelaki, demam yang tinggi atau berpanjangan boleh menjejaskan sementara penghasilan dan kualiti sperma, yang seterusnya boleh menyebabkan kesukaran untuk mendapatkan zuriat. Keadaan ini biasanya bersifat sementara dan akan pulih apabila demam dan penyakit asalnya sembuh.

Masalah kesuburan akibat demam adalah perkara biasa, tetapi biasanya hanya sementara. Kebanyakan lelaki yang mengalami demam tidak akan menyedari sebarang masalah kesuburan, dan ia hanya dapat dikesan melalui ujian sperma.

Ia boleh menjejaskan mana-mana lelaki yang pernah mengalami demam, terutama mereka yang sedang merancang untuk menjadi bapa atau sedang menjalani rawatan kesuburan. Lelaki dalam usia reproduktif paling berkemungkinan untuk mengambil berat tentang isu ini.

Gejala

Gejala biasa

• Suhu badan yang tinggi (lebih daripada 38 darjah Celsius)
• Menggigil, berpeluh, dan badan rasa panas
• Sakit kepala, sakit otot, dan berasa lemah
• Tiada gejala khusus untuk kesuburan; masalah hanya disedari apabila sukar mendapatkan zuriat

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema, denggi, atau COVID-19 yang menyebabkan demam
• Jangkitan bakteria seperti jangkitan saluran kencing atau radang prostat
• Penyakit radang yang mencetuskan demam, seperti penyakit autoimun
• Strok haba atau terdedah kepada suhu yang sangat panas

Faktor risiko

• Demam yang tinggi melebihi 39 darjah Celsius
• Demam yang berlarutan lebih daripada seminggu
• Mempunyai penyakit kronik seperti diabetes atau tekanan darah tinggi
• Terdedah kepada bahan kimia toksik di tempat kerja
• Merokok dan minum alkohol secara berlebihan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika demam disertai gejala kecemasan seperti yang disenaraikan di atas
• Jika anda tidak dapat buang air kecil atau mengalami sakit yang sangat teruk di bahagian perut atau buah pinggang

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda dan pasangan tidak berjaya hamil selepas setahun mencuba (atau 6 bulan jika berusia lebih 35 tahun), berjumpa doktor untuk pemeriksaan lanjut
• Jika anda mempunyai sejarah jangkitan serius atau kerap demam, dan ingin menilai kesuburan anda

Diagnosis

Doktor akan menilai sejarah perubatan anda, mencari punca demam, dan mungkin menjalankan ujian sperma untuk menilai kesuburan. Ujian sperma (analisis semen) adalah kaedah utama untuk memeriksa kualiti, kuantiti, dan pergerakan sperma.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Analisis semen (sperma)
• Ujian darah untuk memeriksa hormon seperti testosteron dan hormon perangsang folikel (FSH)
• Pemeriksaan fizikal oleh doktor untuk memeriksa testis dan saluran sperma
• Ultrasound skrotum jika terdapat sebarang ketidaknormalan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan diminta untuk menghasilkan sampel air mani untuk analisis di makmal. Sebelum ujian, anda akan dinasihatkan supaya berpantang daripada hubungan seksual antara 2 hingga 5 hari. Keputusan akan membantu doktor mengenal pasti jika terdapat masalah yang berkaitan dengan demam.

Rawatan

Rawatan utama adalah untuk merawat punca demam dan memberikan masa untuk badan pulih. Tiada ubat khas yang perlu diambil hanya untuk kesuburan. Selepas demam sembuh, kualiti sperma akan bertambah baik dari semasa ke semasa. Jika masalah kesuburan berterusan, doktor akan mencadangkan langkah yang sesuai.

Penjagaan diri di rumah

• Dapatkan rehat yang mencukupi untuk membantu badan melawan jangkitan
• Minum banyak air dan cecair untuk mengelakkan dehidrasi
• Gunakan kompres air suam di dahi untuk mengurangkan rasa tidak selesa akibat demam
• Elakkan mandi air panas, sauna, atau terdedah kepada haba yang berlebihan kerana suhu tinggi boleh menjejaskan sperma
• Pakai pakaian longgar dan seluar dalam yang bernafas untuk mengekalkan kawasan testis sejuk
• Amalkan pemakanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein

Rawatan perubatan

Doktor mungkin akan menetapkan ubat untuk merawat jangkitan yang menyebabkan demam, seperti antibiotik untuk jangkitan bakteria. Ubat untuk menurunkan demam juga boleh disyorkan tetapi perlu mengikut nasihat doktor. Jika kesuburan tidak pulih, rawatan seperti inseminasi atau persenyawaan in vitro (IVF) mungkin dicadangkan oleh pakar kesuburan.

Hidup dengan keadaan ini

Fokus pada pemulihan demam terlebih dahulu. Jangan terlalu bimbang tentang kesuburan semasa anda masih sakit. Selepas pulih, anda boleh membuat ujian kesuburan jika masih berasa ragu. Peluang untuk kembali normal adalah sangat baik.

Tip gaya hidup

• Kekalkan berat badan yang sihat
• Berhenti merokok dan hadkan pengambilan alkohol
• Uruskan tekanan dengan baik melalui senaman, meditasi, atau aktiviti yang menenangkan
• Elakkan mendedahkan testis kepada haba berlebihan seperti komputer riba di atas riba, sauna, atau pakaian ketat
• Pastikan tidur yang cukup, sekitar 7 hingga 8 jam setiap malam

Diet dan senaman

Amalkan diet seimbang seperti sayur-sayuran hijau, buah-buahan, bijirin penuh, dan protein tanpa lemak. Bersenam secara tetap selama 30 minit, 5 kali seminggu, boleh membantu mengekalkan kesihatan reproduktif. Elakkan senaman yang terlalu berat sehingga menyebabkan kepanasan melampau.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Masalah kesuburan boleh menyebabkan tekanan dan kebimbangan, terutamanya jika anda sedang cuba untuk memiliki anak. Adalah normal untuk berasa sedih, kecewa, atau kurang yakin. Jangan simpan perasaan itu; bercakap dengan pasangan atau dapatkan bantuan daripada profesional kesihatan mental jika perlu.

Pencegahan

Tidak semua demam dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko jangkitan dengan menjaga kebersihan diri, mengamalkan pemakanan sihat, dan memastikan anda mendapat imunisasi yang disarankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM). Awasi demam anda dan rawat dengan segera mengikut nasihat doktor.

Vaksin

Ikuti jadual imunisasi yang disarankan seperti vaksin influenza dan vaksin lain yang dapat mengurangkan risiko jangkitan penyebab demam. Tiada vaksin khusus untuk kesuburan lelaki.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk ketidaksuburan lelaki. Jika anda merancang untuk memiliki anak, anda boleh menjalani pemeriksaan kesihatan am dan berbincang dengan doktor tentang faktor risiko kesuburan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jika punca demam tidak dirawat, jangkitan boleh merebak dan menyebabkan kerosakan yang lebih serius kepada organ pembiakan.
• Demam yang berpanjangan boleh menurunkan kualiti sperma secara ketara dan mengganggu tempoh kesuburan.
• Beberapa jangkitan yang tidak dirawat boleh menyebabkan parut atau tersumbat pada saluran sperma.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan lelaki yang mengalami demam akan kembali pulih sepenuhnya dalam beberapa bulan. Kesan terhadap kesuburan biasanya bersifat sementara dan jarang menyebabkan kemandulan kekal. Dengan pengurusan penyakit yang baik dan gaya hidup sihat, peluang untuk memiliki anak masih cerah. Jika masalah berterusan, terdapat pelbagai bantuan perubatan yang boleh membantu.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.