Pankreatitis: Apabila Sakit Pankreas Makin Teruk Semasa Berbaring

Gambaran keseluruhan

Pankreatitis adalah keradangan pada pankreas, organ kecil di belakang perut yang menghasilkan enzim untuk mencerna makanan dan hormon seperti insulin. Apabila pankreas meradang, ia boleh menyebabkan sakit perut yang teruk, terutamanya apabila anda berbaring.

Pankreatitis agak biasa dan menjejaskan ribuan rakyat Malaysia setiap tahun.

Ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang mempunyai batu karang atau yang mengambil alkohol secara berlebihan.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit perut bahagian atas yang teruk
• Sakit yang merebak ke belakang
• Sakit yang bertambah teruk apabila berbaring dan lega apabila duduk atau membongkok ke hadapan
• Loya dan muntah
• Demam
• Nadi yang laju

Gejala pada kanak-kanak

• Sakit perut yang tidak dapat dijelaskan
• Muntah
• Demam
• Kelihatan tidak sihat

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit perut yang kurang jelas
• Kekeliruan
• Sukar bernafas
• Lesu

Punca

Punca utama

• Batu karang yang menyekat saluran pankreas
• Pengambilan alkohol yang berlebihan
• Paras trigliserida yang sangat tinggi dalam darah
• Kecederaan pada perut
• Jangkitan

Faktor risiko

• Tabiat minum alkohol yang berat
• Batu karang
• Obesiti
• Merokok
• Sejarah keluarga pankreatitis
• Ubat-ubatan tertentu - jangan hentikan ubat tanpa nasihat doktor

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit perut yang teruk sehingga tidak boleh berdiri tegak
• Demam dengan sakit perut
• Muntah berdarah atau najis hitam

Buat temujanji rutin jika:

• Sakit perut yang berulang selepas makan
• Penurunan berat badan tanpa sebab
• Najis berminyak atau busuk

Diagnosis

Doktor akan menilai gejala dan sejarah kesihatan anda. Mereka mungkin mengesyaki pankreatitis berdasarkan sakit yang bertambah teruk apabila berbaring.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa enzim pankreas (amilase dan lipase)
• Ultrasound perut untuk melihat pankreas dan pundi hempedu
• CT scan untuk mendapatkan imej terperinci pankreas
• MRI jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin akan dimasukkan ke hospital untuk pemerhatian dan rawatan awal. Doktor akan memantau tanda vital dan kesakitan anda.

Rawatan

Rawatan pankreatitis biasanya memerlukan kemasukan ke hospital. Tujuan utama adalah untuk melegakan kesakitan dan merawat punca asas.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat sepenuhnya
• Elakkan alkohol dan merokok
• Makan makanan rendah lemak
• Minum air secukupnya jika dibenarkan

Rawatan perubatan

Di hospital, anda mungkin diberi cecair melalui IV untuk mengelakkan dehidrasi, ubat tahan sakit, dan ubat untuk mengawal loya. Dalam kes jangkitan, antibiotik mungkin diberikan. Untuk pankreatitis akibat batu karang, doktor mungkin perlu membuang batu tersebut melalui prosedur endoskopik.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk pankreatitis akut, tetapi mungkin perlu jika terdapat komplikasi seperti jangkitan kuman atau pendarahan. Untuk pankreatitis kronik, pembedahan boleh membantu mengurangkan kesakitan atau membuang bahagian pankreas yang rosak.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda mempunyai pankreatitis kronik, anda perlu menguruskan gaya hidup dengan teliti. Ini termasuk pemantauan pemakanan, mengelakkan alkohol, dan pengurusan kesakitan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok
• Elakkan alkohol sepenuhnya
• Kekalkan berat badan yang sihat
• Kawal paras kolesterol dan trigliserida

Diet dan senaman

Makan makanan kecil dan kerap dengan kandungan lemak yang rendah. Pilih protein tanpa lemak seperti ikan dan ayam tanpa kulit, serta banyak buah-buahan dan sayur-sayuran. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu, tetapi rujuk doktor terlebih dahulu.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidap penyakit kronik boleh menjejaskan kesihatan mental. Rasa cemas atau sedih adalah biasa. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor mungkin membantu. Ingat bahawa anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Tidak semua kes boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengelakkan alkohol berlebihan, mengekalkan berat badan sihat, dan mengawal paras lemak dalam darah.

Vaksin

Tiada vaksin untuk pankreatitis.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk pankreatitis, tetapi jika anda mempunyai faktor risiko seperti batu karang atau sejarah keluarga, berbincang dengan doktor.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan pankreas kekal
• Jangkitan serius
• Kegagalan organ
• Kencing manis akibat kerosakan sel penghasil insulin
• Kanser pankreas (risiko jangka panjang)

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan penghidap pankreatitis akut akan pulih sepenuhnya dengan rawatan yang betul. Bagi pankreatitis kronik, walaupun ia mungkin keadaan sepanjang hayat, ramai orang dapat menguruskan simptom dan menjalani kehidupan yang produktif dengan perubahan gaya hidup dan rawatan. Dapatkan sokongan perubatan yang berterusan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.