Pleurisy (Radang Selaput Paru-paru) dan Keletihan

Gambaran keseluruhan

Pleurisy adalah radang pada selaput nipis yang melapisi paru-paru dan dinding dada, yang dipanggil pleura. Keradangan ini menyebabkan sakit tajam ketika bernafas, batuk, atau bergerak. Keletihan yang teramat sering berlaku bersama pleurisy kerana badan bergelut dengan keradangan dan kesakitan.

Pleurisy tidak begitu biasa, tetapi ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja. Ia lebih kerap dikaitkan dengan jangkitan paru-paru seperti pneumonia.

Ia boleh menyerang semua peringkat umur, tetapi lebih kerap pada orang dewasa yang mempunyai jangkitan paru-paru, penyakit autoimun, atau masalah buah pinggang.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit dada yang tajam, terutamanya semasa bernafas dalam, batuk, atau bersin
• Sesak nafas
• Batuk kering
• Demam dan menggigil
• Keletihan yang teruk

Gejala pada kanak-kanak

• Sakit dada seperti ditikam
• Rengek dan kurang selera makan
• Demam
• Cepat letih

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit dada mungkin kurang jelas
• Sesak nafas yang lebih sukar dikesan
• Keletihan melampau
• Kurang selera makan
• Kekeliruan jika demam tinggi

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus (seperti selesema, COVID-19)
• Jangkitan bakteria (seperti pneumonia)
• Kecederaan dada
• Pembekuan darah di paru-paru (pulmonary embolism)
• Penyakit autoimun (seperti lupus)
• Kanser paru-paru (jarang berlaku)

Faktor risiko

• Pernah menghidap jangkitan paru-paru
• Sistem imun yang lemah
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Penyakit autoimun yang sedia ada
• Pembedahan dada baru-baru ini

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit dada yang teruk sehingga sukar bernafas
• Demam tinggi tidak kebah
• Batuk berdarah
• Sesak nafas yang bertambah teruk
• Rasa keliru atau pitam

Buat temujanji rutin jika:

• Sakit dada ringan tetapi berterusan lebih dari 3 hari
• Keletihan yang mengganggu aktiviti harian
• Demam rendah yang tidak hilang

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, memeriksa dada dengan stetoskop untuk mendengar bunyi geseran pleura, dan mungkin memerintahkan ujian lanjut.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada
• Ujian darah (CBC, CRP, ujian autoimun)
• Ultrasound dada
• CT scan (jika perlu)
• Analisis cecair pleura (thoracentesis) jika ada cecair terkumpul

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu menjalani beberapa ujian untuk mengesahkan punca pleurisy. Proses diagnosis biasanya cepat jika gejala jelas.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca pleurisy. Matlamatnya adalah merawat punca asas dan melegakan gejala. Untuk jangkitan virus, rehat dan ubat tahan sakit mungkin mencukupi. Jangkitan bakteria memerlukan antibiotik. Keletihan akan berkurangan apabila keradangan reda.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup
• Duduk tegak untuk memudahkan pernafasan
• Letakkan kompres suam pada dada jika selesa
• Minum air kosong secukupnya
• Elakkan merokok dan asap rokok

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat anti-radang bukan steroid (seperti ibuprofen) untuk melegakan sakit dan radang. Jika jangkitan kuman, antibiotik akan diberi mengikut jenis kuman. Dalam kes yang teruk, rawatan di hospital diperlukan termasuk oksigen dan ubat kuat melalui IV. Kortikosteroid kadang-kala digunakan untuk radang autoimun. Jangan ambil sebarang ubat tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Mungkin jika terdapat cecair atau nanah yang perlu disalirkan (empyema) atau jika pleurisy disebabkan oleh bekuan darah besar.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa fasa akut, anda perlu banyak berehat. Keletihan boleh mengambil masa beberapa minggu untuk pulih. Lakukan aktiviti ringan perlahan-lahan. Jika rasa sakit, hentikan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok
• Elakkan pendedahan kepada asap dan bahan kimia
• Dapatkan tidur yang mencukupi
• Atasi tekanan dengan teknik relaksasi

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat seperti buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein tanpa lemak. Senaman ringan seperti berjalan perlahan boleh dimulakan apabila sakit berkurang. Jangan memaksa diri.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Rasa letih yang berterusan dan sakit dada boleh menyebabkan rasa cemas atau sedih. Bercakaplah dengan keluarga atau doktor tentang perasaan anda. Ingatlah bahawa kebanyakan pesakit pulih sepenuhnya.

Pencegahan

Tidak semua pleurisy boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengelakkan jangkitan dan menjaga kesihatan paru-paru.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin influenza dan vaksin pneumonia (pneumokokal) boleh membantu mencegah jangkitan yang boleh membawa kepada pleurisy. Tanya doktor tentang vaksin yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada saringan khusus untuk pleurisy. Namun, pemeriksaan kesihatan berkala boleh membantu mengesan penyakit paru-paru lebih awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Cecair terkumpul di ruang pleura (effusion pleura)
• Nanah dalam ruang pleura (empyema)
• Parut pada pleura yang menyukarkan pernafasan (fibrothorax)
• Kegagalan pernafasan (jarang berlaku)

Pandangan jangka panjang

Dengan diagnosis dan rawatan yang tepat, kebanyakan orang pulih sepenuhnya tanpa masalah jangka panjang. Keletihan mungkin bertahan beberapa minggu hingga bulan, tetapi ia akan berkurangan. Ikut nasihat doktor dan jaga kesihatan paru-paru.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.