pneumonia after exercise

Gambaran keseluruhan

Pneumonia selepas bersenam adalah jangkitan kuman pada paru-paru yang boleh berlaku selepas melakukan aktiviti fizikal yang berat. Keadaan ini terjadi apabila kuman seperti bakteria atau virus masuk ke dalam paru-paru semasa atau selepas bersenam, menyebabkan radang dan pengumpulan cecair.

Keadaan ini tidak begitu lazim, tetapi lebih kerap berlaku pada individu yang bersenam dengan sangat kuat, dalam cuaca sejuk, atau di tempat yang mempunyai pencemaran udara yang tinggi.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih biasa pada mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah, seperti orang tua, kanak-kanak kecil, atau mereka yang menghidap penyakit kronik. Selain itu, atlet yang berlatih secara berlebihan juga berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk yang mungkin disertai kahak berwarna kuning atau hijau
• Demam dan menggigil
• Sukar bernafas atau sesak nafas
• Sakit dada ketika bernafas atau batuk
• Rasa letih dan lemah

Gejala pada kanak-kanak

• Pernafasan cepat atau bunyi denyut di dada
• Rimau atau menangis berterusan
• Sukar menyusu atau minum
• Demam tinggi yang tidak surut

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan mental secara tiba-tiba
• Suhu badan rendah daripada biasa
• Batuk ringan atau tanpa batuk langsung
• Rasa lemah dan cepat letih

Punca

Punca utama

• Kuman seperti bakteria (contohnya Streptococcus pneumoniae) atau virus yang masuk ke paru-paru semasa bersenam akibat udara yang tercemar atau air liur yang terhidu
• Berlaku apabila pertahanan badan lemah selepas senaman yang terlalu kuat
• Terhidu air atau cecair (aspirasi) ketika bersenam, terutamanya ketika berenang

Faktor risiko

• Bersenam dalam cuaca sejuk atau persekitaran yang berdebu dan tercemar
• Mempunyai sistem imun yang lemah akibat penyakit kronik, kekurangan nutrisi, atau tekanan
• Usia lebih 65 tahun atau di bawah 5 tahun
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Tidak berehat dengan cukup antara sesi senaman

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sesak nafas yang semakin teruk atau sakit dada yang kuat
• Demam tinggi yang tidak reda dengan ubat biasa
• Keadaan cepat letih sehingga tidak boleh bercakap atau berjalan

Buat temujanji rutin jika:

• Batuk yang berlarutan lebih daripada 10 hari
• Demam ringan yang tidak hilang
• Rasa tidak selesa di dada selepas bersenam

Diagnosis

Doktor akan mendengar bunyi paru-paru anda menggunakan stetoskop, memeriksa suhu badan, dan bertanya tentang gejala serta aktiviti senaman baru-baru ini.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada untuk melihat sama ada terdapat radang atau cecair di paru-paru
• Ujian darah untuk mengesan jangkitan dan menilai fungsi badan
• Ujian kahak – sampel lendir dari batuk dihantar ke makmal untuk mengenal pasti kuman penyebab

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis selalunya cepat – doktor boleh membuat kesimpulan awal selepas pemeriksaan fizikal. Ujian tambahan seperti X-ray mungkin diperlukan untuk pengesahan, tetapi semuanya tidak menyakitkan.

Rawatan

Rawatan untuk pneumonia selepas bersenam bergantung kepada punca jangkitan. Kebanyakan kes ringan boleh dirawat di rumah dengan rehat dan pengambilan cecair yang mencukupi. Jangkitan bakteria biasanya memerlukan antibiotik yang ditetapkan oleh doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Berehat sepenuhnya sehingga gejala reda – jangan terus bersenam
• Minum air kosong atau sup suam untuk memastikan badan sentiasa terhidrat
• Gunakan pelembap udara atau mandi air suam untuk melegakan pernafasan
• Ambil ubat penahan sakit atau demam seperti yang disarankan oleh doktor atau ahli farmasi

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan antibiotik selama 5 hingga 7 hari jika jangkitan disebabkan bakteria. Jika jangkitan virus, antibiotik tidak berkesan; rawatan fokus pada rehat dan ubat melegakan gejala. Dalam kes yang teruk, rawatan di hospital dengan oksigen atau bantuan pernafasan mungkin diperlukan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk pneumonia. Ia hanya perlu jika terdapat komplikasi seperti abses (kumpulan nanah) di paru-paru yang tidak surut dengan antibiotik.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa pulih, anda perlu mengelakkan sebarang aktiviti berat termasuk bersenam sehingga doktor membenarkan. Biasanya diperlukan rehat selama beberapa minggu. Dengarkan isyarat badan anda – jika rasa letih, berehatlah.

Tip gaya hidup

• Jaga kebersihan diri, termasuk kerap mencuci tangan
• Elakkan merokok dan tempat berasap
• Gunakan pelitup muka di kawasan berdebu atau tercemar
• Ambil vaksin selesema dan vaksin pneumonia jika disyorkan oleh doktor

Diet dan senaman

Makanan berkhasiat seperti buah-buahan, sayur-sayuran, dan sup hangat membantu memulihkan tenaga. Minum air secukupnya. Selepas pulih sepenuhnya, mulakan senaman secara perlahan – contohnya berjalan ringan 10-15 minit – dan tingkatkan secara beransur-ansur. Jangan terus memaksa diri.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Pneumonia boleh menyebabkan rasa frustrasi kerana terpaksa tidak aktif. Sesetengah orang mungkin berasa cemas atau murung. Ingatlah bahawa ini sementara dan kebanyakan orang pulih sepenuhnya. Bercakap dengan keluarga atau doktor tentang perasaan anda.

Pencegahan

Ya, banyak langkah boleh mengurangkan risiko pneumonia selepas bersenam. Antaranya: elakkan bersenam dalam cuaca sejuk atau berdebu, ambil masa untuk memanaskan badan dan menyejukkan badan, jangan terlalu memaksa diri, dan pastikan sistem imun anda kuat melalui pemakanan dan rehat yang cukup.

Vaksin

Vaksin boleh membantu mencegah jenis pneumonia tertentu. Vaksin pneumokokus dan vaksin selesema disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) untuk golongan berisiko seperti warga emas dan mereka yang mempunyai penyakit kronik. Tanya doktor sama ada vaksin sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada saringan khusus untuk pneumonia selepas bersenam. Tetapi pemeriksaan kesihatan berkala boleh membantu mengesan sebarang masalah pernafasan awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke bahagian lain paru-paru atau ke aliran darah, menyebabkan sepsis
• Pembentukan abses paru-paru (kumpulan nanah) yang mungkin memerlukan rawatan lanjut
• Kegagalan pernafasan yang memerlukan bantuan oksigen di hospital

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan kes pneumonia selepas bersenam boleh sembuh sepenuhnya dengan rawatan yang betul dan rehat. Proses pemulihan biasanya mengambil masa beberapa minggu. Ikut nasihat doktor dan jangan lupa untuk memberi masa pada badan anda untuk pulih.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.