pneumonia on one side

Gambaran keseluruhan

Pneumonia pada satu sisi (pneumonia unilateral) adalah jangkitan kuman pada salah satu paru-paru. Kuman ini menyebabkan kantung udara di paru-paru membengkak dan dipenuhi cecair atau nanah, menyebabkan sesak nafas dan batuk.

Pneumonia adalah penyakit yang biasa berlaku di seluruh dunia, termasuk di Malaysia. Pneumonia unilateral adalah jenis yang paling lazim.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak di bawah umur 5 tahun, warga emas berusia 65 tahun ke atas, dan orang yang mempunyai sistem imun yang lemah.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk yang menghasilkan kahak berwarna kuning, hijau, atau berdarah
• Demam tinggi, menggigil, dan berpeluh
• Sesak nafas atau bernafas laju
• Sakit dada yang bertambah semasa batuk atau menarik nafas dalam
• Keletihan dan lesu

Gejala pada kanak-kanak

• Batuk dan bunyi berdehit
• Muntah atau cirit-birit
• Kurang aktif atau merengek
• Pernafasan laju dan lubang hidung kembang
• Sukar menyusu atau makan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku secara mendadak
• Suhu badan lebih rendah daripada biasa
• Lemah dan mudah jatuh
• Kurang selera makan
• Pernafasan laju walaupun tidak batuk

Punca

Punca utama

• Bakteria (paling biasa adalah Streptococcus pneumoniae)
• Virus seperti virus selesema atau RSV
• Kulat (jarang, biasanya pada orang dengan sistem imun lemah)
• Aspirasi – terhidu makanan, minuman, atau air liur ke dalam paru-paru

Faktor risiko

• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Penyakit kronik seperti asma, kencing manis, atau penyakit jantung
• Sistem imun yang lemah akibat ubat-ubatan atau penyakit seperti HIV
• Usia tua atau sangat muda
• Baru pulih daripada jangkitan saluran pernafasan lain seperti selesema

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sesak nafas yang teruk atau gejala kecemasan seperti disenaraikan di atas
• Jika demam sangat tinggi atau tidak turun dengan ubat demam
• Jika anda batuk berdarah atau kahak berwarna karat

Buat temujanji rutin jika:

• Jika batuk berterusan lebih dari 3 minggu
• Jika anda berasa lemah dan letih berpanjangan
• Jika anda mengalami sakit dada yang ringan tetapi menetap

Diagnosis

Doktor akan menanyakan simptom, mendengar bunyi paru-paru dengan stetoskop, dan mungkin menjalankan ujian untuk mengesahkan diagnosis.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada – untuk melihat kawasan jangkitan pada paru-paru
• Ujian darah – untuk mengesan tanda jangkitan dan mengenal pasti punca
• Ujian kahak – untuk mengetahui jenis kuman yang menyebabkan jangkitan
• Ujian nadi oksimeter – untuk mengukur paras oksigen dalam darah

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika disyaki pneumonia unilateral, doktor mungkin akan merujuk anda ke hospital untuk ujian lanjut. Proses ini biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Anda mungkin perlu dimasukkan ke wad untuk rawatan jika jangkitan teruk.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca jangkitan dan tahap keterukan. Kebanyakan pneumonia berjaya dirawat dengan ubat-ubatan dan penjagaan di rumah, tetapi jangkitan teruk memerlukan rawatan di hospital.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi untuk membolehkan tubuh melawan jangkitan
• Minum banyak air kosong atau sup panas untuk memudahkan kahak
• Gunakan pelembap udara atau mandi air suam untuk melegakan pernafasan
• Ambil ubat demam dan sakit seperti yang dinasihatkan oleh doktor atau ahli farmasi

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi antibiotik jika jangkitan disebabkan bakteria. Untuk jangkitan virus, rawatan adalah untuk melegakan simptom. Dalam kes teruk, rawatan di hospital termasuk pemberian oksigen, cecair melalui intravena (IV), dan ubat melalui saluran pernafasan. Ikut arahan doktor dengan teliti dan habiskan semua ubat yang diberi, walaupun anda berasa sihat.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk pneumonia unilateral. Ia hanya dipertimbangkan jika timbul komplikasi seperti abses paru-paru (kumpulan nanah) yang tidak boleh dirawat dengan ubat, atau jika terdapat kebocoran udara yang serius.

Hidup dengan keadaan ini

Pemulihan daripada pneumonia boleh mengambil masa beberapa minggu hingga sebulan. Anda mungkin berasa letih dan lemah untuk seketika. Beri tubuh masa untuk pulih sepenuhnya.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Jauhi orang yang sakit selesema atau batuk
• Amalkan kebersihan tangan dengan kerap
• Dapatkan vaksin seperti yang disarankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM)

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat seperti buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein untuk menguatkan sistem imun. Minum air yang banyak. Mulakan senaman ringan seperti berjalan kaki selepas berunding dengan doktor, tetapi jangan memaksa diri sehingga sesak nafas.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Pneumonia boleh menyebabkan kebimbangan tentang kesihatan paru-paru dan rasa terasing semasa proses pemulihan yang perlahan. Bercakap dengan keluarga atau rakan tentang perasaan anda. Jika anda rasa cemas atau murung berpanjangan, dapatkan bantuan daripada kaunselor atau psikologi.

Pencegahan

Ya, langkah pencegahan boleh mengurangkan risiko mendapat pneumonia unilateral. Amalkan gaya hidup sihat, elakkan merokok, dan dapatkan vaksinasi yang disyorkan.

Vaksin

KKM mengesyorkan vaksin pneumokokal (PCV13 dan PPV23) untuk kanak-kanak dan warga emas, serta vaksin influenza tahunan. Rujuk doktor atau klinik kesihatan untuk jadual vaksin yang sesuai.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk pneumonia. Pencegahan lebih menjurus kepada pengurusan faktor risiko dan vaksinasi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Sepsis – jangkitan merebak ke seluruh badan
• Efusi pleura – cecair terkumpul di lapisan paru-paru
• Abses paru-paru – timbunan nanah dalam paru-paru
• Kegagalan pernafasan – paru-paru tidak dapat membekalkan oksigen yang mencukupi
• Kematian (sangat jarang jika dirawat awal)

Pandangan jangka panjang

Dengan diagnosis dan rawatan awal, kebanyakan pesakit pneumonia unilateral sembuh sepenuhnya tanpa kesan jangka panjang. Semakin cepat anda mendapatkan rawatan, semakin baik peluang pemulihan. Walaupun komplikasi boleh berlaku, sistem kesihatan Malaysia mempunyai rawatan yang berkesan. Kekal positif dan patuhi nasihat doktor.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.