Jangkitan Resdung Selepas Bersenam

Gambaran keseluruhan

Jangkitan resdung (sinusitis) ialah keradangan pada lapisan rongga udara di sekitar hidung dan muka. Selepas bersenam, saluran dalam hidung boleh membengkak dan lendir terperangkap, lalu kuman mudah membiak dan menyebabkan jangkitan.

Ya, ia agak biasa. Hidung tersumbat atau berair selepas bersenam sering dialami ramai orang. Apabila keadaan itu berlarutan dan lendir terperangkap, barulah jangkitan resdung boleh timbul.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih cenderung berlaku kepada mereka yang mempunyai alahan, asma, polip hidung (pertumbuhan tisu kecil dalam rongga hidung), septum condong (dinding pemisah hidung yang bengkok), atau mereka yang kerap berenang di kolam renang.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau berair
• Sakit atau rasa tekanan di dahi, pipi, atau sekitar mata
• Sakit kepala yang lebih teruk apabila membongkok ke hadapan
• Lendir pekat berwarna kuning atau hijau
• Deria bau berkurang
• Batuk, terutamanya pada waktu malam
• Demam ringan atau rasa letih

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung berair atau tersumbat yang berlarutan lebih sepuluh hari
• Batuk yang berlarutan, terutama pada waktu malam
• Cepat meragam atau sukar tidur
• Sakit di sekitar telinga atau muka
• Selera makan berkurang

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kelesuan yang berpanjangan dan kurang bertenaga
• Hidung tersumbat dengan lelehan lendir
• Batuk yang sukar hilang
• Demam yang mungkin rendah atau tidak ketara
• Pada kes yang teruk, kekeliruan atau perubahan tingkah laku

Punca

Punca utama

• Udara sejuk atau kering yang disedut semasa bersenam merengsakan dan membengkakkan lapisan hidung
• Berenang di kolam berklorin yang menjengkelkan saluran hidung
• Jangkitan virus seperti selsema yang bermula sebelum bersenam
• Alahan yang aktif semasa bersenam, contohnya debunga atau hama habuk
• Perubahan tekanan udara yang mengejut semasa aktiviti seperti larian kuat atau menyelam

Faktor risiko

• Alahan hidung yang sedia ada
• Asma atau masalah pernafasan lain
• Polip hidung (pertumbuhan tisu kecil dalam rongga hidung)
• Septum condong (dinding pemisah hidung yang bengkok)
• Kerap bersenam di luar rumah ketika pencemaran udara tinggi
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Sistem imun yang lemah akibat penyakit atau ubat tertentu

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Gejala membaik, kemudian menjadi teruk semula dalam beberapa hari
• Demam melebihi tiga hari
• Sakit atau bengkak di muka yang semakin teruk
• Kesukaran bernafas melalui hidung yang berterusan

Buat temujanji rutin jika:

• Hidung tersumbat berlarutan lebih seminggu tanpa tanda reda
• Lendir berlarutan lebih sepuluh hari
• Resdung muncul setiap kali anda bersenam atau selesema
• Anda mahu nasihat lanjut tentang cara mencegahnya

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, dan corak senaman anda. Kemudian doktor akan memeriksa hidung, telinga, dan tekak untuk melihat tanda-tanda keradangan atau lendir.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal pada hidung, telinga, dan tekak
• Penggunaan alat berkamera kecil (endoskopi) untuk melihat rongga sinus dengan lebih jelas
• Ujian alahan jika alahan disyaki sebagai punca
• Imbasan seperti sinar-X atau CT untuk kes yang berlarutan atau berulang
• Ujian makmal pada sampel lendir jika jangkitan kuman disyaki

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya tidak menyakitkan. Doktor mungkin menekan perlahan bahagian muka anda untuk mencari titik sakit, dan jika perlu, mengambil sampel lendir. Anda akan mendapat penjelasan tentang punca yang mungkin dan langkah seterusnya sebelum meninggalkan klinik.

Rawatan

Tujuan rawatan adalah mengurangkan bengkak pada saluran hidung, membantu lendir keluar, dan merawat jangkitan jika ada. Bagi kes yang ringan, penjagaan di rumah selalunya memadai.

Penjagaan diri di rumah

• Banyakkan rehat dan tidur yang cukup
• Minum air kosong secukupnya untuk mencairkan lendir
• Bersihkan hidung dengan larutan garam (saline) yang boleh dibeli di farmasi, mengikut arahan pada pembungkusan
• Sapu tuala lembap hangat pada dahi, pipi, dan hidung untuk melegakan tekanan
• Hirup wap daripada mangkuk air panas atau mandi air suam bagi membuka saluran hidung
• Tinggikan kepala ketika tidur menggunakan bantal tambahan

Rawatan perubatan

Doktor anda mungkin mengesyorkan ubat-ubatan yang boleh dibeli di farmasi untuk melegakan sakit atau mengurangkan bengkak pada saluran hidung. Jika jangkitan kuman dikenal pasti, doktor akan menetapkan antibiotik (ubat untuk melawan kuman). Bagi mereka yang mengalami alahan, doktor juga boleh menyarankan cara mengawal alahan tersebut. Gunakan semua ubat mengikut arahan doktor atau ahli farmasi dan jangan berkongsi ubat dengan orang lain.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia hanya dipertimbangkan untuk resdung kronik yang berulang dan tidak pulih dengan rawatan biasa, terutama jika terdapat polip hidung atau masalah struktur seperti septum condong.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa gejala masih ada, utamakan rehat dan kebersihan hidung. Setelah berasa lebih baik, kembali bersenam secara beransur-ansur dan perhatikan tindak balas badan — jika hidung mula tersumbat semula, kurangkan keamatan senaman.

Tip gaya hidup

• Lakukan pemanasan badan sebelum bersenam supaya saluran hidung dapat menyesuaikan diri
• Bersihkan hidung dengan larutan garam selepas berenang di kolam
• Elakkan bersenam di kawasan berjerebu atau apabila kiraan debunga tinggi
• Gunakan pelembap udara di rumah jika udara terlalu kering
• Pastikan pengambilan air mencukupi sebelum, semasa, dan selepas bersenam
• Hentikan tabiat merokok, dan elakkan kawasan asap rokok

Diet dan senaman

Minum air secukupnya sebelum, semasa, dan selepas bersenam membantu memastikan lendir tidak pekat. Bersenam secara perlahan-lahan seperti berjalan atau regangan selepas sembuh adalah selamat, tetapi hentikan serta-merta jika kepala berdenyut atau muka terasa sakit.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Resdung yang berulang selepas bersenam boleh mengecewakan kerana anda mungkin terpaksa berhenti melakukan aktiviti kegemaran buat seketika. Rasa kecewa itu adalah normal. Jika anda mula berasa sedih, cemas, atau hilang motivasi, bercakap dengan orang yang anda percayai atau dapatkan sokongan daripada profesional kesihatan. Bantuan untuk kesihatan mental sentiasa ada.

Pencegahan

Ya, dalam kebanyakan kes resdung selepas bersenam boleh dicegah atau dikurangkan. Kenal pasti pencetus anda — sama ada udara sejuk, kolam renang, alahan, atau senaman berlebihan — dan ambil langkah mudah sebelum serta selepas bersenam.

Vaksin

Vaksin selesema tahunan yang disarankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) boleh membantu mengurangkan risiko selesema, salah satu pencetus utama resdung.

Program saringan

Tiada ujian saringan khas untuk resdung. Jika anda kerap mengalaminya, doktor boleh menilai sama ada anda mempunyai alahan atau masalah struktur dalam hidung yang perlu dirawat.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Resdung kronik, iaitu keradangan yang berlarutan lebih 12 minggu
• Jangkitan merebak ke kawasan mata atau tulang muka — jarang berlaku tetapi serius
• Serangan asma yang lebih kerap bagi penghidap asma
• Kualiti tidur dan tenaga terganggu akibat hidung tersumbat yang berpanjangan

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan orang dengan resdung selepas bersenam pulih sepenuhnya tanpa sebarang masalah jangka panjang. Dengan penjagaan yang betul, rehat yang cukup, dan langkah pencegahan yang sesuai, anda boleh kembali aktif bersenam dengan yakin.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.