Resdung Akut (Sinusitis Mendadak)

Gambaran keseluruhan

Resdung akut (juga dikenali sebagai sinusitis) adalah keradangan pada sinus, iaitu ruang berisi udara di sekitar hidung dan mata. Apabila virus atau bakteria masuk, lapisan sinus membengkak, lalu menghalang lendir daripada mengalir keluar. Ini menyebabkan tekanan, sakit, dan gejala seperti selsema yang teruk.

Sangat biasa berlaku. Ramai orang mengalami resdung akut sekurang-kurangnya sekali dalam hidup, selalunya selepas selsema atau jangkitan saluran pernafasan.

Resdung akut boleh menyerang sesiapa sahaja, termasuk kanak-kanak, dewasa, dan warga emas. Orang yang mempunyai alahan hidung, polip hidung, atau sistem imun yang lemah lebih berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit atau tekanan pada muka, terutamanya di sekeliling dahi, belakang mata, atau pipi
• Hidung tersumbat atau berair dengan lendir pekat berwarna kuning atau hijau
• Kurang deria bau atau rasa
• Batuk, terutama pada waktu malam
• Demam
• Sakit kepala
• Rasa letih dan lemah

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung berair dan tersumbat
• Batuk yang berlarutan
• Demam
• Mudah meragam atau menangis
• Kurang selera makan
• Sukar tidur kerana hidung tersumbat

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala mungkin kurang ketara, seperti rasa pening atau kekeliruan
• Rasa terlalu letih tanpa sebab yang jelas
• Demam mungkin tidak berlaku atau sangat ringan
• Sakit muka mungkin tidak terasa, tetapi perubahan tingkah laku boleh berlaku

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus selepas selsema atau influenza
• Jangkitan bakteria (lebih jarang, biasanya berlaku selepas jangkitan virus)
• Alahan hidung (rinitis alahan)
• Polip hidung atau struktur hidung yang tidak normal
• Jangkitan kulat (jarang berlaku, terutama pada orang yang sistem imun lemah)

Faktor risiko

• Selsema atau influenza yang kerap
• Alahan hidung yang tidak dikawal
• Tabiat merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Sistem imun yang lemah akibat penyakit atau ubat tertentu
• Polip hidung atau septum hidung yang bengkok

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Gejala bertahan lebih 10 hari tanpa beransur pulih
• Sakit muka atau kepala yang teruk dan tidak hilang dengan rehat
• Demam tinggi melebihi 38.5°C
• Terdapat bengkak pada muka atau mata
• Gejala seperti kekeliruan atau leher kaku

Buat temujanji rutin jika:

• Gejala ringan yang tidak mengganggu aktiviti harian
• Hidung tersumbat yang berlarutan tetapi tiada kesakitan teruk
• Jika anda ingin mendapat nasihat tentang penjagaan di rumah

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah kesihatan anda, kemudian memeriksa hidung, tekak, dan bahagian muka. Biasanya, resdung akut boleh dikenal pasti melalui pemeriksaan fizikal sahaja tanpa ujian tambahan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian biasanya tidak diperlukan untuk kes ringan.
• Imbasan CT atau sinar-X sinus boleh digunakan jika gejala teruk, berulang, atau jika ada komplikasi.
• Ujian makmal seperti budaya lendir mungkin diambil jika jangkitan bakteria disyaki atau jika rawatan awal tidak berkesan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan di klinik biasanya ringkas dan tidak menyakitkan. Doktor mungkin menekan perlahan pada bahagian muka dan melihat ke dalam hidung dengan bantuan lampu. Anda akan diberikan nasihat tentang rawatan di rumah dan bila perlu datang semula.

Rawatan

Matlamat rawatan adalah melegakan gejala dan membantu sinus kembali bersih. Untuk resep virus, antibiotik tidak membantu. Doktor akan memberi nasihat tentang cara mengawal simptom dan menilai sama ada perlu ubat tambahan.

Penjagaan diri di rumah

• Banyakkan rehat dan minum air kosong atau air suam.
• Gunakan larutan garam (saline) untuk membilas hidung.
• Gunakan pelembap udara atau tidur dengan kepala sedikit ditinggikan.
• Letakkan kompres hangat di dahi atau hidung untuk melegakan tekanan.
• Hindari asap rokok, habuk, dan bahan yang mencetuskan alahan.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan ubat pelega sakit dan demam yang boleh dibeli di farmasi, semburan hidung kortikosteroid untuk mengurangkan bengkak di saluran hidung, atau antibiotik jika jangkitan bakteria disyaki. Sentiasa ikut nasihat doktor dan jangan berhenti rawatan awal tanpa berbincang.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan sangat jarang diperlukan untuk resdung akut. Ia hanya dipertimbangkan jika terdapat komplikasi serius seperti jangkitan merebak ke mata atau otak, atau jika masalah struktur hidung menjadi punca utama.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa resdung, fokus pada rehat dan memastikan tubuh cukup cecair. Lakukan penjagaan diri di rumah seperti membilas hidung dan menggunakan kompres hangat. Perhatikan gejala supaya anda tahu bila perlu mendapatkan bantuan doktor.

Tip gaya hidup

• Pastikan tidur yang cukup.
• Minum air secukupnya setiap hari.
• Elakkan udara terlalu kering di dalam bilik.
• Jangan dedahkan diri kepada asap rokok atau bahan pencetus alahan.

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat seperti buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Jika anda berasa letih, berehat dahulu. Apabila pulih, senaman ringan seperti berjalan boleh membantu, tetapi elakkan senaman berat sehingga gejala hilang.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Resdung yang berlarutan boleh menjejaskan tidur dan menyebabkan rasa tidak selesa yang berterusan. Anda mungkin merasa cepat marah atau sedih. Ini adalah perkara biasa dan akan berkurangan apabila gejala membaik.

Pencegahan

Resdung akut tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan risikonya. Amalkan kebersihan tangan, elakkan orang yang sedang selsema, kawal alahan dengan baik, dan jangan merokok.

Vaksin

Vaksin influenza boleh membantu mengurangkan peluang mendapat selsema atau influenza yang boleh menyebabkan resdung. Anda boleh bertanya kepada doktor atau klinik kesihatan tentang vaksin ini.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk resdung akut. Namun, pemeriksaan kesihatan berkala membantu mengesan alahan atau masalah hidung yang boleh menjadi faktor risiko.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke mata atau tulang sekeliling sinus.
• Jangkitan boleh merebak ke otak atau lapisan otak (meningitis), walaupun ini sangat jarang berlaku.
• Gejala yang berlarutan boleh menjadi sinusitis kronik, iaitu keradangan yang berulang atau berpanjangan.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, kebanyakan orang berasa lega dalam beberapa hari. Resdung akut biasanya sembuh sepenuhnya tanpa masalah jangka panjang. Doktor akan membantu anda menguruskan gejala dan memastikan anda pulih dengan baik.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.