Sakit Buah Zakar Tiba-tiba

Gambaran keseluruhan

Sakit buah zakar secara tiba-tiba bermaksud rasa sakit atau tidak selesa pada buah zakar (testis) yang datang dengan cepat dan teruk. Ia boleh berlaku pada lelaki dari sebarang umur. Sesetengah punca, seperti kilasan testis, adalah kecemasan perubatan yang perlu dirawat dalam beberapa jam.

Sakit testis secara tiba-tiba tidak lazim, tetapi kilasan testis adalah keadaan yang paling penting untuk dikesan awal. Ia lebih kerap berlaku pada remaja, namun boleh terjadi pada mana-mana umur.

Ia boleh menjejaskan semua lelaki, dari bayi hingga warga emas. Kilasan testis paling kerap berlaku pada remaja berumur 12 hingga 18 tahun, manakala jangkitan lebih kerap berlaku pada lelaki dewasa.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit yang sangat teruk dan mengejut pada satu atau kedua-dua buah zakar
• Bengkak atau kemerahan pada skrotum (kantung yang memegang buah zakar)
• Mual atau muntah
• Sakit perut bahagian bawah
• Buah zakar terasa tinggi atau pada sudut yang tidak biasa
• Sakit ketika membuang air kecil

Gejala pada kanak-kanak

• Bayi atau kanak-kanak mungkin menangis tanpa henti dan sukar ditenangkan.
• Kulit skrotum kelihatan merah atau bengkak.
• Kanak-kanak mungkin memegang atau menarik bahagian kemaluan.
• Muntah atau tidak mahu makan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit yang kurang jelas atau rasa tidak selesa di bahagian bawah perut.
• Bengkak pada buah zakar yang berlaku secara perlahan-lahan.
• Demam atau rasa tidak sihat, yang boleh menandakan jangkitan.
• Sakit ketika membuang air kecil atau kerap kencing.

Punca

Punca utama

• Kilasan testis (torsion testis): buah zakar berpusing dan memutuskan bekalan darah. Ini adalah kecemasan.
• Epididimitis: keradangan atau jangkitan pada saluran di belakang buah zakar.
• Kecederaan atau trauma pada bahagian testis.
• Hernia inguinal: sebahagian usus menonjol ke dalam skrotum.
• Ketumbuhan atau sista pada buah zakar (biasanya tidak menyakitkan, tetapi boleh menyebabkan ketidakselesaan).

Faktor risiko

• Berumur remaja atau lelaki muda
• Sejarah keluarga kilasan testis
• Kecederaan pada bahagian pelvik atau skrotum
• Aktiviti fizikal yang lasak
• Jangkitan saluran kencing atau jangkitan kelamin

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Segera jika anda mengalami sakit secara tiba-tiba atau teruk pada buah zakar
• Segera jika skrotum bengkak, merah, atau panas apabila disentuh
• Segera jika anda muntah, demam, atau berasa sangat tidak sihat

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda terasa ketulan atau benjolan pada buah zakar yang tidak menyakitkan
• Jika sakit ringan berlarutan lebih daripada satu atau dua hari
• Jika anda mengalami sakit ketika membuang air kecil atau lelehan daripada zakar

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan memeriksa bahagian testis. Pemeriksaan ini mungkin sedikit tidak selesa tetapi sangat penting untuk menentukan punca. Doktor juga mungkin menggunakan ujian pengimejan untuk melihat aliran darah.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal oleh doktor
• Ujian air kencing untuk memeriksa jangkitan
• Ultrasound Doppler pada skrotum
• Ujian darah jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika disyaki kilasan testis, doktor akan bertindak pantas. Anda mungkin dirujuk ke hospital untuk ultrasound dan pembedahan. Masa adalah penting — jangan lengah mendapatkan rawatan.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca sakit. Jika ia kilasan testis, pembedahan kecemasan diperlukan untuk menyelamatkan buah zakar. Jika ia jangkitan, doktor akan memberi rawatan antibiotik dan ubat untuk melegakan kesakitan.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat dan elakkan aktiviti lasak
• Letakkan tuala bersih yang sejuk pada skrotum untuk mengurangkan bengkak
• Pakai seluar dalam yang menyokong seperti jenis 'brief'
• Jangan cuba picit atau urut bahagian yang sakit

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat tahan sakit, antibiotik untuk jangkitan kuman, atau ubat anti-radang. Semua ubat perlu diambil mengikut nasihat doktor. Jika terdapat kilasan testis, pembedahan kecemasan perlu dilakukan secepat mungkin.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan diperlukan untuk kilasan testis. Doktor akan membuka skrotum, memutar balik buah zakar ke kedudukan asal, dan menjahitnya supaya tidak berpusing lagi. Jika tisu telah mati, buah zakar itu mungkin perlu dibuang.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas rawatan, anda perlu memberi masa kepada badan untuk pulih. Ikut nasihat doktor, ambil ubat seperti yang disuruh, dan hubungi doktor jika sakit bertambah.

Tip gaya hidup

• Elakkan sukan atau aktiviti berat sehingga doktor kata selamat
• Pakai alat pelindung bahagian testis semasa bersukan
• Kekalkan kebersihan kawasan kemaluan
• Jangan tangguh pemeriksaan jika ada gejala baru

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat dan minum air secukupnya untuk membantu pemulihan. Anda boleh bersenam ringan seperti berjalan, tetapi elakkan angkat berat atau aktiviti yang menekan bahagian testis sehingga doktor benarkan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sakit pada bahagian peribadi boleh menyebabkan rasa malu, cemas, atau takut. Ini adalah perkara biasa. Bercakap dengan pasangan, ahli keluarga, atau doktor boleh membantu. Sekiranya anda berasa sangat tertekan, dapatkan sokongan kesihatan mental daripada profesional.

Pencegahan

Kilasan testis tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi mendapatkan rawatan segera apabila gejala muncul boleh mencegah kerosakan kekal. Jangkitan boleh dikurangkan dengan mengamalkan kebersihan yang baik dan hubungan seks yang selamat.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan kekal pada buah zakar akibat kekurangan bekalan darah
• Kemandulan jika kedua-dua buah zakar rosak teruk
• Jangkitan merebak ke bahagian lain badan (sepsis)
• Kematian tisu testis yang memerlukan pembuangan testis

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan cepat, kebanyakan lelaki pulih sepenuhnya. Jika satu buah zakar perlu dibuang, testis yang satu lagi biasanya masih boleh menghasilkan hormon dan sperma. Kesuburan dan fungsi seksual selalunya kekal normal.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.