Abdominal X ray

Genel Bakış

Karın (abdominal) röntgeni, karın bölgesindeki organları (mide, bağırsaklar, böbrekler, karaciğer gibi) ve kemikleri görmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu test, vücudun içine az miktarda radyasyon göndererek bir film üzerinde görüntü oluşturur. Genellikle ağrı, şişkinlik veya tıkanıklık gibi şikayetlerin nedenini araştırmak için yapılır.

Evet, karın röntgeni dünyada ve ülkemizde çok sık kullanılan bir tanı yöntemidir. Acil servislerde, polikliniklerde sıklıkla başvurulur.

Her yaştan ve cinsiyetten kişiye uygulanabilir. Ancak çocuklar ve hamilelerde radyasyon hassasiyeti nedeniyle daha dikkatli değerlendirme yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı (şiddetli, kramp tarzında veya sürekli)
• Karında şişkinlik, gaz sancısı
• Kabızlık veya ishal
• Kusma (özellikle safralı veya kanlı)
• Ateşle birlikte karın ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk, ağlama nöbetleri
• Kusma (özelikle sarı-yeşil renkli)
• Karında şişkinlik, gaz çıkaramama
• Dışkıda kan veya sümük

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karın ağrısı (bazen hafif olabilir)
• Kabızlık veya idrar yapamama
• Kusma
• İştahsızlık, halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Bağırsak tıkanıklığı (volvulus, invajinasyon gibi)
• Karında serbest hava (perforasyon, delinme)
• Böbrek taşı, safra taşı (bazı durumlarda)
• Yabancı cisim yutulması (özellikle çocuklarda)
• Bağırsak iltihabı veya enfeksiyonu

Risk faktörleri

• Daha önce karın ameliyatı geçirmiş olmak (yapışıklık riski)
• İleri yaş
• Kabızlık sorunu
• Bazı kronik hastalıklar (Crohn, ülseratif kolit gibi)
• Yabancı cisim yutma (çocuklar, yaşlılar)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ve ani başlayan karın ağrısı
• Kanlı kusma veya kanlı dışkı
• Karına alınan darbe sonrası ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden karın ağrısı veya şişkinlik
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Kabızlık veya ishal gibi bağırsak alışkanlığı değişiklikleri

Tanı

Karın röntgeni, genellikle bir doktorun fizik muayene ve öyküden sonra karın bölgesine ait bir sorundan şüphelenmesi üzerine istenir. Röntgen çekimi sırasında sırt üstü yatmanız istenir ve cihazın altına yerleştirilen bir film üzerine kısa süreli radyasyon gönderilir. Bazen ayakta veya yan yatışta da çekilebilir. İşlem birkaç dakika sürer.

Yapılabilecek testler

• Karın röntgeni (direkt grafi)
• Gerekirse ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) gibi ileri görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Röntgen çekimi sırasında herhangi bir ağrı hissetmezsiniz. Radyasyon dozu düşüktür, ancak hamileyseniz mutlaka doktorunuza söyleyin. Sonuçlar genellikle hemen değerlendirilir, ancak raporlanması birkaç saat sürebilir.

Tedavi

Karın röntgeninin kendisi tedavi değil, tanı yöntemidir. Tedavi, röntgen sonucunda saptanan duruma göre planlanır. Örneğin bağırsak tıkanıklığı varsa sıvı takviyesi, burundan mideye tüp takılması veya cerrahi gerekebilir. Böbrek taşı için ağrı kesici, taş kırma tedavisi önerilebilir. Doktorunuz size en uygun tedaviyi anlatacaktır.

Evde kişisel bakım

• Röntgen sonrası herhangi bir özel bakım gerekmez.
• Çekim sırasında verilen radyasyon vücutta kalmaz, herhangi bir önlem almanıza gerek yoktur.
• Doktorunuzun önerdiği takip randevularına gitmeyi ihmal etmeyin.

Tıbbi tedaviler

Altta yatan hastalığa göre tedavi değişir. Örneğin enfeksiyon durumunda antibiyotik, bağırsak tıkanıklığında sıvı-elektrolit dengesi sağlanması ve bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Hangi ilacı kullanacağınızı doktorunuz belirler. Kesinlikle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı acil durumlarda (bağırsak delinmesi, tıkanıklığın düzeltilememesi, büyük yabancı cisimler) cerrahi gerekebilir. Bu kararı cerrah, röntgen sonuçlarına göre verecektir.

Bu durumla yaşamak

Karın röntgeni sonrası günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. Eğer röntgen bir hastalık teşhisi için çekildiyse, bu hastalığa yönelik önerilere uymanız gerekir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli sağlık kontrollerinizi yaptırın.
• Şikayetleriniz devam ediyorsa veya yenileri ekleniyorsa doktorunuza danışın.
• Gereksiz yere röntgen çektirmekten kaçının, her röntgen ihtiyaç olduğunda çekilmelidir.

Diyet ve egzersiz

Röntgen sonrası özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması yoktur. Ancak eğer bağırsak sorunları nedeniyle röntgen çekildiyse, doktorunuz size uygun bir beslenme programı önerebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Karnınızla ilgili bir sorununuz olduğunu bilmek endişe verici olabilir. Bu normaldir. Tanı konulana kadar endişelenmeyin, sonuçları doktorunuzla konuşarak netleştirin.

Önleme

Karın röntgeni bir hastalık değil, tanı aracıdır. Ancak röntgenin ihtiyaç dışında kullanımından kaçınarak radyasyon maruziyetini azaltabilirsiniz. Her röntgen isteğinde doktorunuza gerekçesini sorabilirsiniz.

Aşılar

Bu konuda bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Karın röntgeni, bazı hastalıkların taranmasında (örneğin bağırsak tıkanıklığı riski yüksek kişilerde) kullanılabilir. Ancak rutin tarama için önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan duruma bağlı olarak bağırsak delinmesi, enfeksiyon (peritonit) veya şok gelişebilir.
• Bağırsak tıkanıklığı tedavi edilmezse bağırsak dokusunun ölmesine (nekroz) yol açabilir.
• Erken tanı ve tedavi ile bu komplikasyonların önüne geçilebilir.

Uzun vadeli görünüm

Karın röntgeni sonrası saptanan durumların çoğu başarıyla tedavi edilebilir. Erken teşhis her zaman iyileşme şansını artırır. Eğer ciddi bir sorun bulunursa, modern tıp sayesinde birçok hastalık kontrol altına alınabilir veya tamamen iyileştirilebilir. Umudunuzu kaybetmeyin ve doktorunuzun önerilerini dikkatle izleyin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.