Tanı Sonrası Öksürük

Genel Bakış

Tanı sonrası öksürük, bir solunum yolu enfeksiyonu geçirdikten veya bir akciğer hastalığı teşhisi konduktan sonra haftalarca sürebilen öksürüktür. Çoğu zaman vücudun iyileşme sürecinin normal bir parçasıdır ve zamanla kendiliğinden düzelir.

Evet, oldukça yaygındır. Solunum yolu enfeksiyonlarından sonra her 10 kişiden yaklaşık 2'sinde inatçı öksürük görülür.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak sigara içenler, altta yatan akciğer hastalığı olanlar ve bağışıklığı zayıf kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kuru veya balgamlı öksürük
• Boğazda gıdıklanma hissi
• Uzun süre devam eden öksürük
• Geceleri artabilen öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda öksürük huzursuzluğa ve uyku problemine yol açabilir.
• Bazen yemekten sonra veya ağlama esnasında artabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda öksürük daha uzun sürebilir ve güçsüzlük hissi yaratabilir.
• Yorgunluk ve iştahsızlık görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyon sonrası hava yollarında iltihabın sürmesi
• Burun akıntısının boğazı tahriş etmesi (geniz akıntısı)
• Alerjiler
• Soğuk veya kuru havaya karşı duyarlılık
• Astım veya reflü gibi altta yatan durumlar

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Tozlu veya kirli havada bulunmak
• Kış aylarında soğuk algınlığı geçirmek
• Kronik akciğer hastalığına sahip olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Balgamda kan
• Yüksek ateşin yanı sıra öksürük

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürüğün 3 haftadan uzun sürmesi
• Öksürük yüzünden uyuyamamak
• Öksürüğe ses kısıklığı veya kilo kaybının eşlik etmesi

Tanı

Doktorunuz şikâyetlerinizi dinleyip fizik muayene yapar. Öksürüğün süresi, balgamın rengi ve eşlik eden belirtiler değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer röntgeni
• Solunum fonksiyon testi
• Alerji testleri
• Balgam kültürü (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz akciğerlerinizi dinler, oksijen seviyenizi ölçebilir ve gerekirse bazı tetkikler ister. Endişelenmeniz gereken bir durum yoksa, doktorunuz sizi rahatlatır ve önerilerde bulunur.

Tedavi

Tanı sonrası öksürüğün tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu zaman kendiliğinden geçer, ancak rahatsızlığı azaltmak için evde uygulayabileceğiniz yöntemler vardır.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin, su ve ıhlamur gibi bitki çayları iyi gelir.
• Odanızın havasını nemlendirin.
• Sigara dumanı ve toz gibi tahriş edici ortamlardan uzak durun.
• Boğazı rahatlatmak için bal tüketebilirsiniz (1 yaşından küçük çocuklara vermeyin).
• Yatarken başınızı hafif yükseltin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz öksürüğün nedenine göre bir tedavi planı oluşturur. Örneğin, bakteriyel bir enfeksiyon saptanırsa antibiyotik önerebilir; alerji veya astım söz konusuysa nefes açıcı spreyler veya alerji ilaçları gibi tedaviler uygulanabilir. İlaçların adı ve dozu doktor tarafından belirlenir, bu nedenle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Öksürük çoğunlukla cerrahi gerektirmez. Yalnızca nadir durumlarda, örneğin ciğerde yapısal bir sorun tespit edilirse cerrahi seçenek değerlendirilebilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamınızda öksürüğünüzü azaltmak için yorgunluktan kaçının, iyi beslenin ve öksürüğü tetikleyen ortamlardan uzak durun. Öksürük atakları sırasında sırtınızı destekleyerek oturun ve birkaç yudum su için.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak bir yaşam
• Sigarasız bir ortamda bulunma
• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyon riskini azaltma

Diyet ve egzersiz

Hafif yürüyüşler gibi düzenli egzersiz, akciğer sağlığınızı olumlu etkiler. Dengeli beslenme, bağışıklığınızı güçlendirerek iyileşmeyi hızlandırabilir. Ancak egzersiz sırasında nefes darlığı yaşarsanız hemen dinlenin ve bir sağlık uzmanına danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İnatçı öksürük uyku düzenini bozabilir, sosyal yaşamı etkileyebilir ve kaygıya yol açabilir. Bu durumun geçici olduğunu kendinize hatırlatın. Kendinizi çaresiz veya umutsuz hissederseniz, en yakın sağlık kuruluşuna başvurun veya 112'yi arayın.

Önleme

Tanı sonrası öksürük tamamen önlenemese de, grip ve zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı alınan önlemler riski azaltır. Kapalı alanları sık sık havalandırmak ve kalabalık ortamlardan kaçınmak korunmada yardımcıdır.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uyun. Grip aşısı ve zatürre aşısı özellikle risk grubundaki kişiler için önemlidir. Aşılar hakkında doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Tarama programları

Genel olarak öksürük için rutin bir tarama önerilmez. Ancak uzayan öksürükte doktorunuz gerekli tetkikleri isteyerek altta yatan hastalığı ortaya çıkarabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer enfeksiyonunun yayılması
• Uyku bozuklukları ve yorgunluk
• İş ve sosyal yaşamda aksamalar
• Nadiren kaburgalarda çatlak veya ağrı

Uzun vadeli görünüm

Çoğu tanı sonrası öksürük, birkaç hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Vücudunuz bu süreçte kendini onarır. Doktorunuzla düzenli takip, olası riskleri en düşük seviyede tutar ve uzun vadede sağlıklı bir yaşam sürmenize yardımcı olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.