Gelip Geçen Egzama (Atopik Dermatit)

Genel Bakış

Egzama, ciltte kızarıklık, kuruluk, kaşıntı ve döküntüye yol açan iltihabi bir cilt hastalığıdır. Gelip geçen egzama, belirtilerin belli dönemlerde alevlendiği ve sonra hafiflediği bir seyir gösterir. Halk arasında sıkça görülen bu durum, bulaşıcı değildir ve doğru bakım ile kontrol altına alınabilir.

Evet, egzama çok yaygındır. Dünya genelinde her beş çocuktan birini ve her on yetişkinden birini etkilediği tahmin edilmektedir.

Egzama her yaşta görülebilir, ancak genellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde başlar. Ailede egzama, astım veya saman nezlesi öyküsü olan kişilerde daha sık ortaya çıkar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli kaşıntı
• Kuru, çatlak veya pul pul cilt
• Kızarıklık ve ciltte iltihap görünümü
• Küçük kabarcıklar veya sızıntı yapan bölgeler
• Kaşınan bölgelerde kalınlaşmış, derişik doku

Çocuklarda belirtiler

• Yüz, yanak, kafa derisi ve boyun bölgesinde döküntü
• Dirsek ve diz içlerinde kızarıklık
• Huzursuzluk ve uyku problemleri (kaşıntı nedeniyle)
• Ciltte yara ve kabuklanma (kaşıma sonucu)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha çok eller, kollar ve göz kapaklarında kuru ve kaşıntılı lezyonlar
• Ciltte kalınlaşma ve derin çatlaklar
• Gece kaşıntısına bağlı uyku bozukluğu
• Uzun süreli cilt tahrişi nedeniyle cilt renginde açıklık veya koyuluk

Nedenler

Ana nedenler

• Cilt bariyerinin (koruyucu üst tabaka) genetik olarak zayıf olması nedeniyle su kaybı ve tahriş edici maddelerin kolayca geçmesi
• Bağışıklık sisteminin bazı maddelere karşı aşırı tepki vermesi
• Çevresel tetikleyiciler: sabunlar, deterjanlar, parfümler, toz, polen, hayvan tüyleri
• Stres ve duygusal gerginlik
• Hava değişiklikleri: soğuk, kuru hava veya aşırı sıcak ve terleme

Risk faktörleri

• Ailede egzama, astım veya alerjik nezle öyküsü
• Kişisel olarak astım veya alerji öyküsü
• Kuru cilt yapısı
• Soğuk ve kurak iklimlerde yaşamak
• Ciltle sık temas eden kimyasal maddeler veya sert sabunlar kullanmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Egzama bölgesinde yayılan kızarıklık, şişlik, irin veya kötü koku görülürse
• Ateş, titreme veya genel bir rahatsızlık hissi eşlik ediyorsa
• Evde bakıma rağmen döküntü giderek yayılıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kaşıntı gece uykunuzu düzenli olarak bölüyorsa
• Reçetesiz nemlendiriciler ve basit önlemler işe yaramıyorsa
• Egzama okul, iş veya sosyal yaşamınızı etkiliyorsa
• Cilt renginde uzun süreli değişiklikler veya kalınlaşmalar oluştuysa

Tanı

Doktor, egzama tanısını çoğunlukla cildinize bakarak ve belirtilerinizi dinleyerek koyar. Aile öykünüz, şikayetlerinizin ne zaman başladığı ve nelerin tetiklediği gibi konular sorulur.

Yapılabilecek testler

• Genellikle özel bir tahlil gerekmez.
• Alerji kuşkusu varsa alerji testleri (yamadan ya da kan testi) yapılabilir.
• Nadir durumlarda, tanıdan emin olunamazsa ciltten küçük bir örnek alınabilir (biyopsi).

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz cildinizi inceleyecek, kaşıntı ve döküntü hikayenizi dinleyecek, günlük cilt bakımınız ve olası tetikleyiciler hakkında sorular soracaktır. Bu görüşme sonrasında size özel bir bakım ve tedavi planı önerilecektir.

Tedavi

Egzama tedavisinin temel amacı, cildi nemli tutmak, kaşıntıyı ve iltihabı azaltmak ve atakları önlemektir. Tedavi, cilt bakım alışkanlıkları ve gerektiğinde hekim önerisiyle kullanılan ilaçlarla desteklenir.

Evde kişisel bakım

• Her gün en az bir kez, banyo sonrası dahil, yoğun nemlendirici krem veya merhem sürün
• Ilık (sıcak değil) suyla kısa süreli banyo yapın ve ardından cildinizi yumuşak havluyla hafifçe kurulayın
• Kokulu sabun, parfüm ve sert kimyasal temizleyicilerden kaçının
• Pamuklu ve yumuşak giysiler tercih edin; yün veya sentetik kumaşlardan sakının
• Tırnaklarınızı kısa tutun; kaşıma yerine cilde soğuk bez basmak kaşıntıyı hafifletebilir
• Stresten uzak durmaya çalışın, uyku düzeninize dikkat edin

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz ciltteki iltihabı azaltmak için topikal (cilt üzerine uygulanan) kremler veya merhemler yazabilir. Bazı durumlarda fototerapi (kontrollü UV ışık tedavisi) veya şiddetli, yaygın egzamada ağız yoluyla alınan ilaçlar önerilebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama tedavisinde cerrahi bir yöntem genellikle kullanılmaz.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşam, cildinizi düzenli nemlendirme, tetikleyicilerden kaçınma ve atak başlar başlamaz uygun bakım uygulama gibi günlük alışkanlıkları gerektirir. kendi bakım rutininizi oluşturmak, atakların sıklığını ve şiddetini azaltır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Banyo sonrası nemlendirici uygulamayı alışkanlık edinin
• Tetikleyici olabilecek kumaşlardan ve kimyasallardan kaçının
• Yatak odasında nemlendirici kullanmak kuru havanın etkisini azaltabilir
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri, yürüyüş veya meditasyon deneyin
• Kaşıntıyı azaltmak için tırnak kısa tutun ve uyurken pamuklu eldiven giyebilirsiniz

Diyet ve egzersiz

Egzamanın doğrudan beslenmeyle tedavi edildiğine dair yeterli kanıt yoktur. Ancak bazı kişilerde belirli gıdaların egzamayı tetiklediği görülebilir. Dengeli beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak genel cilt sağlığını destekler. Egzersiz sonrası duş almak ve nemlendirmek, terin neden olduğu tahrişi önlemeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı ve görünür döküntüler utanç, kaygı ve uyku sorunlarına yol açabilir. Bu durum günlük yaşamı ve ruh sağlığını etkileyebilir. Yaşadığınız zorlukları doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmaktan çekinmeyin; gerekirse destek almak önemlidir.

Önleme

Egzamanın tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Ancak düzenli nemlendirme, tetikleyicilerden kaçınma ve iyi cilt bakımı ile atakların sıklığı ve şiddeti önemli ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Egzamanız olması aşı olmanıza engel değildir. Aşılar hakkında karar verirken Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimini ve doktorunuzun önerilerini esas alın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte bakteriyel veya viral enfeksiyonlar gelişebilir
• Kronik kaşıma sonucu ciltte kalıcı renk değişiklikleri ve kalınlaşmalar oluşabilir
• Uyku bozuklukları ve günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanma
• İleri vakalarda anksiyete ve depresyon belirtileri ortaya çıkabilir

Uzun vadeli görünüm

Egzama yaşam boyu sürebilen bir durum olsa da doğru bakım ve tedaviyle çoğu insan belirtilerini kontrol altına alabilir. Çocukluk egzaması ergenlik veya yetişkinlikte hafifleyebilir. Yeni tedavi yöntemleri sayesinde şiddetli egzaması olan kişiler bile belirgin şekilde rahatlayabilir; bu nedenle geleceğe umutla bakmak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.