Enfeksiyonla Yaşamak

Genel Bakış

Enfeksiyon; bakteri, virüs, mantar veya parazit gibi mikropların vücuda girip çoğalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Vücudumuz bağışıklık sistemiyle bu mikroplarla savaşır.

Enfeksiyonlar çok yaygındır; üst solunum yolu enfeksiyonları, grip ve ishal gibi enfeksiyonlar neredeyse herkesi hayatı boyunca etkiler.

Herkes enfeksiyon geçirebilir. Ancak bebekler, çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş
• Öksürük
• Boğaz ağrısı
• Halsizlik
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrısı
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Bulantı, kusma veya ishal

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huzursuzluk
• İştahsızlık
• Kusma veya ishal
• Döküntü
• Ağlama ve uyku bozukluğu

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş her zaman görülmeyebilir
• Kafa karışıklığı veya dalgınlık
• Düşme veya denge kaybı
• İştahsızlık ve güçsüzlük
• İdrar kaçırma veya kabızlık gibi değişiklikler

Nedenler

Ana nedenler

• Bakteriler (örneğin boğaz enfeksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu)
• Virüsler (örneğin grip, soğuk algınlığı)
• Mantarlar (örneğin mantar enfeksiyonları)
• Parazitler (örneğin bağırsak parazitleri)

Risk faktörleri

• Ellerin yeterince sık yıkanmaması
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (şeker hastalığı, kanser gibi)
• Kalabalık ve kapalı alanlarda bulunma
• Sigara içmek veya hava kirliliği
• Yetersiz beslenme ve uykusuzluk
• Aşı eksikliği

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş düşürücü ilaçlara rağmen geçmeyen yüksek ateş
• Beslenememe veya sıvı alamama
• Nefes darlığı
• Davranış değişikliği, aşırı uyku hali
• Yeni oluşan veya hızla yayılan döküntü

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler birkaç gün içinde kötüleşiyorsa
• İyileşme yerine belirtiler artıyorsa
• Kronik bir hastalığınız varsa ve ateşiniz çıktıysa
• Hamileyseniz ve ateş, öksürük gibi belirtiler fark ederseniz

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Gerekirse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testi
• İdrar testi
• Boğaz veya yara kültürü (sürüntüsü)
• Balgam testi
• Akciğer filmi gibi görüntüleme testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz bazı testler için örnek alabilir ve sonucuna göre size uygun bir tedavi planı önerir. Testler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer.

Tedavi

Enfeksiyonun tedavisi; mikrobun türüne, enfeksiyonun yerine ve şiddetine göre değişir. Viral enfeksiyonların çoğu için özel bir ilaç yoktur; vücudun iyileşmesi desteklenir. Bakteriyel enfeksiyonlarda doktorunuzun uygun gördüğü antibiyotikler kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su ve sıvı tüketin
• Dinlenin ve uykunuzu alın
• Yeterince beslenin; iştah yoksa hafif gıdalar deneyin
• Ellerinizi sık sık yıkayın
• Sigara ve alkolden uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyonun türüne göre ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar antibiyotik, antiviral veya mantar karşıtı ilaçlar olabilir. Reçetesiz satılan ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayın. Antibiyotikler doktor önerisiyle ve tam dozda kullanılmalıdır; kendinizi iyi hissetseniz bile yarım bırakılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, apse (irin toplanması) gibi durumlarda küçük bir cerrahi işlemle boşaltma gerekebilir. Bu işlemleri mutlaka doktorunuz planlar.

Bu durumla yaşamak

Enfeksiyon sırasında vücudunuzun dinlenmeye ihtiyacı vardır. İşinize veya okulunuza dönmek için doktorunuzun onayını alın. Bulaşmayı önlemek için hasta olduğunuz süre boyunca kalabalık ortamlardan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve dinlenme
• Stresi yönetme teknikleri (nefes egzersizleri, meditasyon)
• Sigara ve alkol kullanmamak
• Temizlik ve hijyen kurallarına dikkat etmek

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sistemini güçlü tutmak için dengeli beslenin; her gün taze sebze ve meyve tüketin. Hastalık sırasında ağır egzersiz yerine kısa yürüyüşler yapabilirsiniz; ancak doktorunuz aksini söylemedikçe egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren enfeksiyonlar yorgunluk, üzüntü veya kaygı yaratabilir. Bu duygular normaldir. Yakınlarınızla konuşun, gerekiyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alın. Unutmayın: yardım istemek bir güç göstergesidir.

Önleme

Birçok enfeksiyon; el hijyeni, aşılanma ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile önlenebilir. Özellikle ellerinizi sabunla suyla en az 20 saniye yıkamak basit ve etkili bir yöntemdir.

Aşılar

Aşılar, birçok enfeksiyondan korunmanın en güvenli yoludur. Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen aşı takvimine uyun; erişkinlerde tetanos, grip, zatürre gibi aşıların güncelliğini doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Riskli gruplar için (örneğin tüberküloz veya hepatit gibi durumlarda) tarama testleri önerilebilir. Doktorunuz yaşınıza ve riskinize göre uygun tarama planını size bildirecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyon vücudun başka bölgelerine yayılabilir
• Sepsis adı verilen hayatı tehdit eden bir tablo gelişebilir
• Kronik veya tekrarlayan enfeksiyonlara zemin hazırlayabilir
• Organ hasarı oluşabilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi sayesinde kendiliğinden geçer veya basit tedaviyle iyileşir. Doğru bilgi, hijyen ve doktor önerileriyle enfeksiyonların çoğunun üstesinden başarıyla gelinir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.