Plörezi (Akciğer Zarı İltihabı) Tanısı Sonrası Rehberi

Genel Bakış

Plörezi, akciğerleri saran ince zara (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu zar, akciğerlerin göğüs kafesi içinde rahatça hareket etmesini sağlar. İltihaplandığında iki zar tabakası birbirine sürtünür ve nefes alıp verirken keskin bir ağrı oluşabilir. Plörezi genellikle tek başına bir hastalık değil, altta yatan başka bir sorunun belirtisidir.

Plörezi, göğüs ağrısının önemli nedenlerinden biridir. Özellikle solunum yolu enfeksiyonlarının sık görüldüğü mevsimlerde daha sık karşılaşılır.

Plörezi her yaşta görülebilir. Ancak akciğer enfeksiyonu geçirenler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar, sigara içenler ve romatizmal hastalığı bulunan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken veya öksürürken artan keskin göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Ateş ve üşüme
• Genel yorgunluk ve halsizlik
• Derin nefes almaktan kaçınma

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Nefes alırken zorlanma
• İştahsızlık
• Omuz veya karın bölgesine yansıyan ağrı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yeni başlayan kafa karışıklığı veya uyku hali
• Belirgin güç kaybı
• Nefes darlığında artış
• Bazen tipik göğüs ağrısı olmadan sadece halsizlik ve düşme

Nedenler

Ana nedenler

• Viral üst solunum yolu enfeksiyonları, örneğin grip
• Bakteriyel zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Göğüs bölgesine darbe veya yaralanma
• Akciğer zarı ile akciğer arasında sıvı birikmesi
• Akciğer embolisi (akciğere pıhtı gitmesi)
• Romatizmal hastalıklar, örneğin lupus veya romatoid artrit
• Verem (tüberküloz) enfeksiyonu

Risk faktörleri

• Yakın zamanda geçirilmiş solunum yolu enfeksiyonu
• Kronik akciğer hastalığı, örneğin astım veya KOAH
• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya tedaviler
• Uzun süre hareketsiz kalma
• Romatizmal hastalık öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı giderek kötüleşiyorsa
• Nefes almak giderek zorlaşıyorsa
• Ateş düşmüyor veya yükseliyorsa
• Tedaviye rağmen belirtiler geçmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tanı konduktan sonra doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına gitmelisiniz.
• İyileşme sırasında yeni bir belirti fark ederseniz telefonla doktorunuza danışın.
• Reçetesiz ağrı kesici kullanmadan önce doktorunuza sorun.

Tanı

Doktor öncelikle şikayetlerinizi dinler, genel bir muayene yapar ve steteskopla akciğerlerinizi dinler. Plörezi düşünüldüğünde tanıyı doğrulamak için görüntüleme testleri ve kan testleri istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni
• Kan testleri (iltihap ve enfeksiyon belirteçleri)
• Akciğer ultrasonu
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Balgam kültürü
• Plevra sıvısı analizi (sıvı biriktiyse ince iğneyle örnek alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle ayakta tamamlanabilir. Bazı testler için hastanede bir süre beklemeniz gerekebilir. Doktorunuz test sonuçlarına göre iltihabın nedenini belirleyecek ve tedavi planını size özel olarak düzenleyecektir.

Tedavi

Plörezi tedavisinin temel amacı, altta yatan nedeni ortadan kaldırmak ve ağrı ile iltihabı kontrol altına almaktır. Tedavi, durumun nedenine göre değişir. Örneğin bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotikler kullanılırken, viral enfeksiyonlarda dinlenme ve destekleyici bakım ön plana çıkar. İlaçlar yalnızca doktorunuzun önerdiği şekilde kullanılmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Bol istirahat edin ve vücudunuzu dinleyin.
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesici veya antiinflamatuar ilaçları belirtilen şekilde kullanın.
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun.
• Nefes egzersizleri yapın; doktorunuz veya fizyoterapistiniz doğru tekniği gösterebilir.
• Yatarken başınızı hafif yükseltilmiş bir pozisyonda tutmak nefes almayı kolaylaştırabilir.
• Bol su içmek vücudunuzun toparlanmasına yardımcı olur.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre antiinflamatuar ilaçlar, antibiyotikler veya reçeteli ağrı tedavileri düzenleyebilir. Ağır durumlarda ilaçlar damardan da verilebilir. Eğer akciğer zarı arasında fazla miktarda sıvı birikmişse, bu sıvı ince bir iğne veya kateterle boşaltılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, iltihaplı sıvının boşaltılamadığı, yoğun yapışıklıkların oluştuğu veya enfeksiyonun ameliyatsız kontrol altına alınamadığı durumlarda cerrahi girişim gerekebilir. Hangi yöntemin uygulanacağına göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisi uzmanları birlikte karar verir.

Bu durumla yaşamak

Tanı sonrası ilk günlerde belirtiler yoğun olabilir. İyileşme haftalar alabilir. Bu dönemde gün içinde kısa dinlenme araları vererek hafif hareket edebilirsiniz. Ağrıdan korunmak için hareket etmekten tamamen kaçınmak kas kaybına yol açabilir; bu yüzden doktorunuzun onayıyla yavaşça normal aktivitelerinize dönün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içilen ortamlardan uzak durun.
• Yavaş yavaş ve kontrollü bir şekilde günlük aktivitelerinize dönün.
• İyi uyku ve dinlenme iyileşmeyi destekler.
• Doktorunuza danışmadan ağır kaldırmayın veya yoğun egzersiz yapmayın.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya yürüyüş deneyin.

Diyet ve egzersiz

Yeterli ve dengeli beslenme, vücudun enfeksiyonla savaşmasına ve doku onarımına yardımcı olur. Bol su içmek önemlidir. Yürüyüş gibi hafif egzersizlere doktor onayıyla başlanabilir. Göğüs ağrısı veya nefes darlığı oluşursa durun ve doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Öksürük, göğüs ağrısı ve nefes darlığı yorgunluğa, uyku bozukluğuna ve kaygıya yol açabilir. Bu belirtiler geçicidir. İyileşme sürecinde duygusal olarak da kendinize zaman tanıyın. Zorlandığınızı hissederseniz doktorunuzla konuşun; psikolojik destek almak iyileşmenin bir parçasıdır.

Önleme

Plörezi her zaman önlenemez, ancak sık görülen nedenlerin çoğunun önüne geçilebilir. Elleri sık yıkamak, kalabalık ve kapalı alanları havalandırmak ve enfeksiyonlardan korunmak riski azaltır. Sigara ve dumandan uzak durmak akciğer sağlığını korur.

Aşılar

Grip, zatürre ve COVID-19 gibi hastalıklara karşı koruyucu aşılar, plöreziye yol açabilen enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uyarak hangi aşıların sizin için uygun olduğunu doktorunuza danışın.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kronik akciğer veya romatizmal hastalığı olan kişiler düzenli doktor kontrolüne gitmeye özen göstermelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon: akciğer zarı arasında sıvı birikmesi
• Ampiyem: iltihaplı sıvının enfekte olarak irin haline gelmesi
• Yapışıklıklar ve skar dokusu oluşumu
• Akciğerin sönmesi (pnömotoraks)
• Enfeksiyonun kan dolaşımına yayılması (sepsis)

Uzun vadeli görünüm

Plörezi tanısı konan birçok kişi, altta yatan neden doğru şekilde tedavi edildiğinde tamamen iyileşir. İyileşme süresi kişiden kişiye değişir; bazıları birkaç haftada, bazıları birkaç ayda toparlanır. Düzenli kontrol, tedaviye uyum ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları iyileşmeyi büyük ölçüde destekler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.