Plörezi (Plevra İltihabı) Tedavi Seçenekleri

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerin dışını ve göğüs boşluğunun içini kaplayan iki katmanlı ince zarın (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, her nefeste ve öksürükte keskin bir göğüs ağrısına yol açabilir.

Plörezi, göğüs ağrısı şikayetiyle doktora başvuran kişilerde görülebilen nispeten yaygın bir durumdur. Kesin sayısı net bilinmemekle birlikte, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra ortaya çıkabilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Viral kaynaklı plörezi gençlerde ve çocuklarda daha sık görülürken, akciğer enfeksiyonu veya başka hastalıklara bağlı plörezi ileri yaşta daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken, öksürürken veya gülerken artan keskin göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Vücut sıcaklığında artış (ateş)
• Ağrı nedeniyle derin nefes alamama hissi
• Omza veya karına yayılabilen ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar göğüs ağrısını her zaman sözlü ifade edemeyebilir; huzursuzluk ve sürekli ağlama görülebilir.
• İştahsızlık ve emmeyi reddetme
• Hızlı ve yüzeysel nefes alma
• Yorgunluk ve uykuya eğilim
• Bazen omuz veya karın bölgesinde ağrı tarif edebilirler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Tipik keskin göğüs ağrısı daha silik olabilir.
• Halsizlik ve genel durumda kötüleşme
• Kafa karışıklığı veya dalgınlık
• Nefes darlığı ve çabuk yorulma
• Denge kaybı veya düşme eğilimi

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, grip gibi)
• Bakteriyel akciğer enfeksiyonları (zatürre)
• Akciğer damarlarında pıhtı (pulmoner emboli)
• Göğüs bölgesine darbe veya yaralanma
• Otoimmün hastalıklar (lupus, romatoid artrit gibi)
• Verem (tüberküloz) özellikle bazı bölgelerde önemli bir neden olabilir
• Kalp ameliyatı veya kalbi etkileyen bazı durumlar

Risk faktörleri

• Geçirilmiş akciğer enfeksiyonu veya solunum yolu hastalığı
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya tedaviler
• Sigara kullanımı
• Uzun süre hareketsizlik ve kan pıhtısı riski
• Mesleki veya çevresel asbest maruziyeti
• Ailede veya kişide otoimmün hastalık öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes alırken veya her harekette şiddetlenen göğüs ağrısı
• Ateşle birlikte öksürük ve yoğun balgam
• Bir günden uzun süren nefes darlığı
• Daha önce hiç yaşanmamış göğüs ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gündür aralıklı olarak devam eden göğüs ağrısı
• İki haftadan uzun süren öksürük
• Kronik bir hastalığınız varsa bu belirtileri fark ettiğinizde

Tanı

Doktor önce size şikayetlerinizi sorar, stetoskopla akciğerlerinizi dinler ve tıbbi geçmişinizi değerlendirir. Göğüs ağrısının nefesle ilişkisi ve muayene bulguları plörezi düşündürebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: İltihap belirteçleri ve enfeksiyon bulgularını araştırır.
• Göğüs röntgeni: Akciğerlerin ve plevra boşluğunun görüntüsünü alır.
• Ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT): Sıvı birikimini ve akciğer dokusunu daha ayrıntılı inceler.
• Sıvı örneği alınması (torasentez): Plevra boşluğunda sıvı varsa, inceleme için örnek alınabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç aşamalı olabilir. Önce muayene ve görüntüleme yapılır; kesin neden belirsizse ek testler istenebilir. Bu süreç genellikle birkaç gün içinde tamamlanır, ancak altta yatan hastalığa göre değişebilir.

Tedavi

Plörezi tedavisinin amacı öncelikle iltihabı ve ağrıyı kontrol altına almak, asıl olarak da buna yol açan nedeni tedavi etmektir. Tedavi planı kişinin yaşına, genel sağlık durumuna ve plörezinin nedenine göre özelleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Dinlenin; vücudunuzun enfeksiyonla savaşması için uyku ve dinlenme önemlidir.
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesici yöntemleri kullanın; asla kendi başınıza ilaç veya doz değiştirmeyin.
• Bol sıvı tüketin, özellikle su içmek balgamın yumuşamasına yardımcı olabilir.
• Her nefes alışta keskin ağrı hissediyorsanız, ağrıyan tarafa hafifçe bir yastıkla baskı yaparak nefes almayı deneyebilirsiniz.
• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihaplanmanın kaynağına göre çeşitli tedaviler önerebilir. Örneğin; bakteriyel bir enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi (hekim reçetesiyle), viral enfeksiyonlarda semptomları hafifletmeye yönelik genel destek, kan pıhtısı varlığında kan inceltici tedaviler, otoimmün hastalıklarda bağışıklık sistemini düzenleyici ilaçlar kullanılabilir. Ağrıyı azaltmak için iltihap giderici ilaçlar önerilebilir; ancak bu ilaçların adı, dozu ve süresi mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir. Eğer plevra boşluğunda belirgin sıvı birikimi varsa, bu sıvı iğne veya kateterle boşaltılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda cerrahi gerekebilir. Örneğin, enfekte ve yoğun bir yapışıklık veya kalınlaşmış plevra dokusu varsa, ameliyatla bu dokunun temizlenmesi veya akciğerin rahat genişlemesi sağlanabilir. Nadir durumlarda uygulanır; doktorunuz sizin için en uygun seçeneği değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi iyileşme sürecinde günlük aktivitelerinizi kademeli olarak artırmalısınız. Ağrı ve nefes darlığı tamamen geçene kadar ağır kaldırmaktan ve yoğun egzersizden kaçının. İşe ve normal ritminize dönmek için doktorunuzun onayını bekleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• İyi havalandırılan ortamlarda bulunun.
• Stres yönetimine önem verin; nefes egzersizleri ve meditasyon yardımcı olabilir.
• Sigara ve alkol kullanmayın.
• Uyku düzeninize dikkat edin; vücut onarımını dinlenmede yapar.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek, bağışıklık sistemini destekler. Bol sebze, meyve, tam tahıl ve yeterli protein içeren bir beslenme düzeni önerilir. Tuz ve işlenmiş gıdaları sınırlamak da ödem ve iltihap yükünü azaltabilir. Egzersiz, iyileşme sonrasında nefes almayı sağlayan göğüs kaslarını güçlendirmek için faydalıdır; ancak başlangıçta yürüyüş gibi hafif aktivitelerle başlayın ve doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı endişe verici olabilir; iyileşme sürecinde kaygı yaşamanız doğaldır. Bu duyguları kabul edin ve sevdiklerinizle paylaşın. Süreç uzarsa veya ruh hali günlük yaşamı etkilerse bir psikolog veya psikiyatrist desteği alabilirsiniz.

Önleme

Plörezi her zaman önlenemez çünkü çoğu zaman viral bir enfeksiyonun parçasıdır. Ancak sigara içmemek, enfeksiyonlardan korunmak, kronik hastalıkları düzenli takip etmek ve kan pıhtısı riskini azaltmak için hareketli bir yaşam sürmek riski azaltabilir.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın uyguladığı aşı takvimi kapsamında grip ve zatürre (pnömokok) aşıları, plöreziye yol açabilen bazı akciğer enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak risk grubundaysanız doktorunuz düzenli kontrol önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (plevra boşluğunda sıvı birikmesi)
• Ampiyem (plevra boşluğunda cerahat birikmesi)
• Pnömotoraks (akciğer çevresine hava dolması, akciğerin sönmesi)
• Akciğer çevresinde kalınlaşma ve yapışıklıklar
• Altta yatan enfeksiyonun yayılması ve sepsis (genel vücut iltihabı)

Uzun vadeli görünüm

Plörezi genellikle başarılı şekilde tedavi edilebilir. Çoğu insan, altta yatan neden ortadan kaldırıldığında tamamen iyileşir. İyileşme süresi nedene bağlı olarak günler veya haftalar sürebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile kalıcı hasar beklenen durumlar nadirdir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.