Plörezi (Plevra İltihabı): Ne Zaman Tıbbi Yardım Almalıyım?

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerin dışını ve göğüs boşluğunun içini kaplayan ince zarın (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, nefes alırken keskin bir ağrıya neden olabilir. Genellikle altta yatan bir sağlık sorununun belirtisidir.

Plörezi, göğüs ağrısıyla acil servise başvuran kişilerde nadir değildir, ancak görülme sıklığı altta yatan hastalığa göre değişir. Her yaşta görülebilir.

Plörezi her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak akciğer enfeksiyonları, bağışıklık sistemi zayıflığı veya bazı romatizmal hastalıkları olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Keskin, bıçak saplanır gibi göğüs ağrısı (derin nefes alınca artar)
• Öksürük
• Nefes darlığı
• Ateş
• Genel yorgunluk hali

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar ağrıyı 'göğsüm batıyor' şeklinde tarif edebilir.
• Huzursuzluk, iştahsızlık ve hızlı nefes alma görülebilir.
• Öksürük ve ateş eşlik edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ağrı daha hafif olabilir, ancak nefes darlığı ve kafa karışıklığı ön planda olabilir.
• Düşme veya denge kaybı gibi belirtiler dikkat çekebilir.
• Ateş olmayabilir, bu yüzden dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (grip, soğuk algınlığı)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre, verem)
• Akciğer embolisi (akciğer damarının pıhtıyla tıkanması)
• Göğüs travması veya kaburga kırığı
• Kanser gibi hastalıkların göğüs zarına yayılması

Risk faktörleri

• Akciğer enfeksiyonu geçirmek
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Romatizmal hastalıklar (lupus, romatoid artrit)
• Uzun süre hareketsiz kalmak
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya nefes alıp verirken giderek artan ağrı
• Ateşle birlikte göğüs ağrısı
• Öksürürken kan gelmesi
• Genel durumun belirgin kötüleşmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Göğüs ağrısı birkaç gündür sürüyor ve eforla artıyor
• Sürekli öksürük veya halsizlik
• Daha önce plörezi geçirdiyseniz ve benzer belirtiler tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler, ardından steteskopla akciğerlerinizi dinler. Ağrının özellikleri ve nefes sesleri plöreziyi düşündürebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer röntgeni
• Kan testleri
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Ultrasonografi
• Gerekirse torasentez (göğüs boşluğundan örnek alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde hastanede birkaç saat geçirebilirsiniz. Hekiminiz muayene sonrası tetkikler isteyecek; sonuçlara göre sizi tedavi için yönlendirecektir.

Tedavi

Plörezi tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir. Amaç ağrıyı kontrol altına almak, iltihabı azaltmak ve asıl hastalığı tedavi etmektir. Tedavi planı hekim tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• İstirahat etmek ve nefes almayı kolaylaştıracak pozisyonlarda dinlenmek
• Bol sıvı tüketmek
• Hekiminizin önerdiği ağrı kesicileri kullanmak
• Sigara ve dumandan uzak durmak
• Ateş ve öksürük takibini yapmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan enfeksiyon veya iltihabi duruma göre antibiyotik, antiviral veya anti-inflamatuar tedavi başlayabilir. Bazı durumlarda hastanede kalmanız gerekebilir. İlaçların türü ve süresi, teşhise göre belirlenir; bu nedenle hekiminizin önerilerine uymanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Plöreziye bağlı sıvı birikmesi (plevral efüzyon) varsa ve ilaçlarla düzelmezse, bu sıvıyı boşaltmak için ince bir iğne veya kateterle işlem yapılabilir. Çok nadir durumlarda cerrahi gerekebilir. Bu karar tamamen hekiminiz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme sürecinde vücudunuzu dinleyin. Günlük işlerinizi aşamalı olarak artırın. Ağrı ve nefes darlığı devam ederse hekiminize bildirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Hekiminizin önerdiği kontrolleri aksatmamak
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri

Diyet ve egzersiz

Doktorunuz onay verdiğinde yürüyüş gibi hafif egzersizler iyileşmeyi destekleyebilir. Dengeli beslenme bağışıklık sistemini güçlendirir; ancak zorlayıcı aktivitelerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik göğüs ağrısı ve nefes darlığı endişe yaratabilir. Bu duyguları tanıyın ve ailenizden veya arkadaşlarınızdan destek isteyin. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmekten çekinmeyin.

Önleme

Plöreziyi doğrudan önlemek her zaman mümkün değildir, ancak altta yatan enfeksiyonları ve risk faktörlerini yönetmek gelişme riskini azaltabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, plöreziye yol açabilen enfeksiyonlara karşı korunmaya yardımcı olabilir. Aşı takviminizi doktorunuzla konuşun.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur; ancak riskli bireylerde düzenli kontroller önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• İltihaplı sıvı birikmesi (ampiyem)
• Akciğer zarında kalınlaşma ve yapışıklıklar
• Nefes darlığının kalıcı hale gelmesi

Uzun vadeli görünüm

Plörezi çoğu zaman altta yatan hastalığın tedavisiyle birkaç hafta içinde iyileşir. Erken tanı ve doğru tedavi ile tam iyileşme beklenir. Nadir durumlarda uzun süreli takip gerekebilir; ancak çoğu insan normal yaşamına döner.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.