Choking infant first aid

Genel Bakış

Boğulma, bir bebeğin soluk borusuna bir cisim (yiyecek, oyuncak parçası gibi) kaçmasıyla hava yolunun tıkanmasıdır. Bu acil bir durumdur ve bebeğin nefes almasını engeller. Hemen müdahale edilmezse ciddi sonuçlara yol açabilir.

Evet, bebeklerde boğulma özellikle ek gıdaya geçiş döneminde sık karşılaşılan bir acil durumdur. Küçük yiyecekler ve oyuncak parçaları en yaygın nedenlerdir.

1 yaş altı bebekler en fazla risk altındadır. Yutma refleksleri tam gelişmemiş olan bebekler, özellikle 6. aydan sonra hareketlenmeye başladıklarında daha sık boğulma yaşarlar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ani ve şiddetli öksürük nöbeti
• Nefes almada zorlanma veya nefes alamama
• Yüksek sesle hırıltılı nefes alma
• Dudaklarda ve ciltte morarma
• Bilinç kaybı (ileri durumlarda)

Çocuklarda belirtiler

• Bebekler öksüremeyebilir; sessizce nefes almaya çalışırlar.
• Ağızda bir cisim görülebilir.
• Bebek elleriyle boğazını tutabilir veya huzursuzlanabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde boğulma belirtileri: Ani nefes alamama, konuşamama, öksürük ve boynu tutma şeklindedir. Ancak bu makale bebeklere odaklanmıştır.

Nedenler

Ana nedenler

• Küçük oyuncak parçaları, boncuk, düğme, pil gibi ev eşyaları
• Yiyecekler: üzüm, fındık, fıstık, sert şeker, sosis (küçük parçalar halinde)
• Bebeğin ağzına götürdüğü diğer küçük cisimler (toplu iğne, para gibi)

Risk faktörleri

• Bebeğin 6 aydan küçük olması (yutma refleksi henüz gelişmemiştir)
• Emekleme veya yürüme döneminde bebeğin çevresini keşfetmesi
• Yetersiz ebeveyn gözetimi
• Büyük porsiyonlar veya uygun kıvamda olmayan yiyecekler (örneğin bütün fındık)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boğulma olayından hemen sonra, ilk yardım başarılı olsa bile mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
• Bebek bilincini kaybetmişse veya solunum sıkıntısı devam ediyorsa acil servise gidin.
• Cisim çıkmış olsa da bebeğin nefes alması rahatlamamışsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğulma tekrarlıyorsa ve altta yatan bir yutma sorunu düşünülüyorsa doktorunuza danışın.
• Bebeğinizin gelişimi veya beslenme alışkanlıklarıyla ilgili endişeleriniz varsa bir çocuk doktoruna görünün.

Tanı

Boğulma tanısı çoğunlukla olay anında, bebeğin nefes alamadığı ve morardığı görülerek konur. Sağlık merkezine gidildiğinde doktor, bebeğin solunum yollarını dinler ve oksijen seviyesini ölçer.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Solunum yolları stetoskopla dinlenir.
• Oksijen satürasyonu ölçümü (parmak oksimetresi ile).
• Gerekirse röntgen veya bronkoskopi (ince kameralı tüp ile hava yollarının incelenmesi).

Randevunuzda neler beklenir

Acil serviste öncelikle bebeğin hava yolu açılır ve solunumu desteklenir. Cismin çıkarılması için gerekli işlemler yapılır. Bebek stabilize edildikten sonra bir süre gözlem altında tutulur. Çoğu zaman işlemler hızlı ve etkilidir.

Tedavi

Bebeklerde boğulma tedavisinin ilk adımı acil ilk yardımdır. Bilinci açık bir bebekte 5 sırt darbesi ve 5 göğüs itmesi uygulanır. Bu işlemler, cismin hava yolundan çıkmasını sağlamak için yapılır. Bebek bayılırsa hemen 112 aranır ve CPR başlatılır. Sağlık Bakanlığı kılavuzları, ilk yardım eğitimi almayı önermektedir. Kesinlikle parmakla cismi çıkarmaya çalışmayın.

Evde kişisel bakım

• Bilinci açık bebek için: Bebeği yüzüstü kolunuza yatırın, başı gövdeden aşağıda olacak şekilde. Kürek kemikleri arasına 5 kez sertçe vurun.
• Bebeği ters çevirip sırt üstü kolunuza yatırın ve göğüs kemiğinin ortasına iki parmağınızla 5 kez itme yapın.
• Cisim çıkana veya bebek bilincini kaybedene kadar bu iki işlemi dönüşümlü olarak tekrarlayın.
• Bebek bilincini kaybederse hemen 112'yi arayın ve CPR uygulayın (30 göğüs basısı, 2 kurtarma nefesi).

Tıbbi tedaviler

Sağlık merkezinde doktorlar, hava yolunu açmak için özel aletler kullanır. Cismi çıkarmak için bronkoskopi veya laringoskopi yapılabilir. Nadiren oksijen tedavisi veya solunum desteği gerekebilir. Tedavi, bebeğin durumuna ve cismin yerine göre planlanır. İlaç tedavisi genellikle gerekmez.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, cismin cerrahi müdahale ile çıkarılması gerekebilir. Bu genellikle cismin bronşlara kaçtığı ve diğer yöntemlerle çıkarılamadığı zamanlarda yapılır. Operasyon genel anestezi altında gerçekleştirilir.

Bu durumla yaşamak

Boğulma geçiren bebeklerin çoğu tamamen iyileşir. Olay sonrasında birkaç gün boyunca bebeğinizin solunumunu yakından izleyin. Herhangi bir öksürük, hırıltı veya nefes darlığı belirtisi olursa doktora başvurun. Bebeğinize bolca sevgi ve güven verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğinizi beslerken onu dik pozisyonda tutun.
• Yiyecekleri küçük, yumuşak parçalar halinde verin.
• Bebeğin oynadığı oyuncakların büyük parçalı ve yutulamayacak boyutta olduğundan emin olun.
• Evde küçük cisimler (boncuk, düğme, pil gibi) bebeğin ulaşamayacağı yerde saklayın.

Diyet ve egzersiz

İlk 6 ay sadece anne sütü önerilir. Ek gıdaya geçildiğinde, yiyecekleri püre kıvamında veya küçük, yumuşak parçalar halinde verin. Sert, yuvarlak veya kaygan yiyeceklerden (bütün üzüm, fındık, şeker) kaçının. Bebeğinizin hareketlerini teşvik edin ancak beslenme sırasında mutlaka gözetim altında olsun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Boğulma olayı hem bebek hem de ebeveyn için travmatik olabilir. Ebeveynler suçluluk, kaygı veya korku hissedebilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya aile hekiminizle konuşmaktan çekinmeyin. Bebeğinizde kısa süreli ürkeklik veya huzursuzluk görülebilir; ona sevgi ve güven vererek bu süreci atlatmasına yardımcı olun. Unutmayın, bu tür durumlarda duygusal destek almak önemlidir.

Önleme

Evet, bebeklerde boğulma büyük ölçüde önlenebilir. Küçük cisimleri bebeğin ulaşamayacağı yerlerde tutmak, yiyecekleri uygun boyutta ve kıvamda vermek, bebeği beslerken ve oynarken gözetim altında tutmak en önemli önlemlerdir. Ayrıca ilk yardım bilgisi edinmek, acil durumlarda paniğe kapılmadan müdahale etmenizi sağlar.

Tarama programları

Boğulma için özel bir tarama testi yoktur. Ancak bebeğinizin yutma gelişimini ve diş çıkarma takvimini doktorunuzla düzenli olarak takip edebilir, ek gıdaya geçiş konusunda tavsiye alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Beyne oksijen gitmemesi (hipoksi) nedeniyle kalıcı beyin hasarı
• Solunum durması ve ölüm
• Cismin hava yolunda kalması sonucu enfeksiyon (zatürre)

Uzun vadeli görünüm

Hızlı ve doğru ilk yardım sayesinde bebeklerin büyük çoğunluğu hiçbir kalıcı hasar olmadan kurtulur. Beyin hasarı riski, nefes durmasından sonraki 4-6 dakika içinde başlar; bu nedenle zamanında müdahale hayat kurtarır. Ebeveynlerin ilk yardım becerilerini öğrenmesi, bu tür acil durumlarda umut verici bir fark yaratabilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.