İş Yerinde Astımdan Korunma

Genel Bakış

Astım, akciğerlerdeki hava yollarının daralmasıyla nefes almayı zorlaştıran bir hastalıktır. İş yeri astımı ise, iş sırasında solunan bazı maddelere bağlı olarak ortaya çıkan veya kötüleşen astımdır. Bu maddelere maruziyeti azaltmak, iş yeri astımını önlemenin en etkili yoludur.

İş yeri astımı, tüm astım hastalarının küçük bir bölümünde görülür. Ancak doğru önlemler alınmazsa bazı sektörlerde çalışanlarda daha sık ortaya çıkabilir.

İnşaat, boya, temizlik, fırıncılık, sağlık, tarım, metal ve kimya sektörlerinde çalışanlar, havadaki maddelere daha çok maruz kaldığı için daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürük
• Göğüste sıkışma hissi
• Nefes darlığı
• Hırıltılı nefes
• Gece veya iş sonrası artan belirtiler

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler genellikle öksürük ve nefes darlığı şeklinde görülür. İş yeri astımı çocuklarda nadirdir, ancak okul veya çevresel tetikleyiciler benzer belirtilere yol açabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı çalışanlarda belirtiler daha şiddetli olabilir.
• İyileşme süreci daha yavaş olabilir.
• Eşlik eden başka hastalıklar varsa belirtiler daha karmaşık hale gelebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• İzosiyanatlar ( boya ve yalıtım köpüklerinde bulunur)
• Un tozu ve fırıncılıkta kullanılan enzimler
• Temizlik kimyasalları ve dezenfektanlar
• Metal tozları ve kaynak dumanları
• Lateks (eldiven yapımında kullanılır)
• Hayvan tüyü, deri ve tükürüğü (laboratuvar ve tarım çalışanlarında)

Risk faktörleri

• Alerjik bünye
• Sigara içmek
• İş yerinde iyi havalandırma olmaması
• Uygun koruyucu ekipman kullanmamak
• Ailede astım veya alerji öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı şiddetliyse ve dinlenmekle geçmiyorsa
• Konuşma sırasında cümlelerinizi tamamlayamıyorsanız
• Dudaklarınız veya tırnaklarınız morarıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşteyken öksürük, hırıltı veya göğüs sıkışması yaşıyorsanız
• Hafta sonu belirtileriniz azalıyor ama hafta başı tekrar başlıyorsa
• İş değişikliği veya yeni bir işe başlamayı düşünüyorsanız

Tanı

Doktorunuz size belirtilerinizi ve iş yerinizdeki çalışma koşullarınızı soracaktır. Astımın işle ilişkili olup olmadığını anlamak için işte ve iş dışında belirtileri ve solunum ölçümlerini karşılaştırmanız istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Spirometri (burnu kapatarak derin nefes alıp vermeyi ölçen test)
• Peak Flow ölçümü (tepe akış hızı, evde ve işte yapılır)
• Alerji testleri (iş yerindeki maddelere karşı duyarlılığı araştırmak için)
• İş yeri ortamının değerlendirilmesi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı için birkaç hafta boyunca nefes ölçümleri yapmanız istenebilir. Doktorunuz iş yerindeki maddelere maruziyeti azaltmanızı veya tamamen önlemenizi önerebilir. Sağlık kurumunda yapılan testler genellikle ağrısız ve risksizdir.

Tedavi

Tedavinin temel amacı, iş yerindeki tetikleyicilere maruziyeti azaltmak veya ortadan kaldırmaktır. Bunun yanında, belirtileri kontrol altına almak için ilaçlar kullanılabilir. Doktorunuz size en uygun tedaviyi planlayacaktır.

Evde kişisel bakım

• İş yerinde sağlanan maske, eldiven ve koruyucu giysileri düzenli kullanın.
• İş yerindeki havalandırma sistemlerinin çalıştığından emin olun.
• İşvereninize maruz kaldığınız maddeler hakkında bilgi verin.
• Sigara içmeyin ve dumansız ortamlarda bulunun.
• İşten sonra ellerinizi yıkayın, iş kıyafetlerinizi ayırın.

Tıbbi tedaviler

Tedavide genellikle hava yollarını genişleten ve iltihabı azaltan ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar genellikle inhaler (solunum yoluyla alınan) formundadır. İlaç düzenini doktorunuz belirler ve reçete eder. Ayrıca, iş yerindeki tetikleyicilere karşı bağışıklık yanıtını azaltacak yöntemler de değerlendirilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İş yeri astımında cerrahi tedavi genellikle gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

İş yerinde astımla yaşamak, belirtilerinizi takip etmeyi ve koruyucu önlemlere dikkat etmeyi gerektirir. İşyerinizde maruz kaldığınız maddeyi öğrenin ve bu konuda işvereninizle konuşun. Belirtileriniz artarsa hemen mola verin ve dinlenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Evinizde de astımı tetikleyen toz, küf ve evcil hayvan alerjenlerini azaltın.
• Grip ve zatürre aşılarınızı yaptırın.
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durmaya çalışın.
• Doktorunuzla astım eylem planınızı güncelleyin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek genel sağlığınızı destekler. Yürüyüş gibi hafif egzersiz çoğu kişi için faydalıdır. Egzersiz sırasında nefes darlığı yaşarsanız doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İş yerinde astım belirtileri yaşamak kaygı ve strese neden olabilir. Bu duygular belirtileri artırabilir. Bir sağlık çalışanı veya psikologla konuşmak size yardımcı olabilir.

Önleme

Evet, iş yeri astımı büyük ölçüde önlenebilir. Tehlike oluşturan maddeleri belirleyerek maruziyeti azaltmak, koruyucu ekipman kullanmak ve iş yerinde temiz hava sağlamak en önemli önlemlerdir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, astım belirtilerinin alevlenmesini önlemeye yardımcı olabilir. Bu aşıların sizin için uygun olup olmadığını doktorunuza sorun.

Tarama programları

İşe başlamadan önce ve iş sırasında düzenli sağlık taramaları, astım belirtilerini erken yakalamak için önerilir. Sağlık Bakanlığı iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak işverenin yükümlülüğüdür.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer işlevinde kalıcı hasar oluşabilir.
• Şiddetli astım atakları yaşanabilir.
• İş gücü kaybı ve işten ayrılma gerekebilir.
• Yaşam kalitesi ciddi şekilde düşebilir.

Uzun vadeli görünüm

İş yeri astımı erken tanınır ve doğru önlemler alınırsa, birçok insan belirtilerini kontrol altına alabilir ve işine devam edebilir. Tedaviye ve korunmaya uyum sağlamak sağlığınız için çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.