Grip ile Yaşamak: Günlük Yaşam İpuçları

Genel Bakış

Grip (influenza), burun, boğaz ve akciğerleri etkileyen, virüslerin neden olduğu çok bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyonudur. Genellikle ani başlayan ateş, öksürük ve kas ağrısıyla kendini gösterir.

Grip, sonbahar ve kış aylarında salgınlar yapan çok sık görülen bir hastalıktır. Her yıl milyonlarca insanı etkiler.

Herkes grip olabilir, ancak bebekler, yaşlılar, hamileler ve kronik hastalığı olanlar grip yüzünden daha ciddi sorunlar yaşayabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş
• Öksürük
• Boğaz ağrısı
• Kas ve vücut ağrıları
• Baş ağrısı
• Yorgunluk
• Burun tıkanıklığı ve akıntısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda ateş yükselebilir ve iştahsızlık görülebilir.
• İshal ve kusma gibi mide-bağırsak belirtileri çocuklarda daha sıktır.
• Çocuklar huzursuz ve huysuz olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yüksek ateş her zaman görülmeyebilir; bazen vücut ısısı normalin altında olabilir.
• Bilinç karışıklığı ve baş dönmesi gibi belirtiler ön planda olabilir.
• Kronik hastalıklarda alevlenme yaşanabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Grip, influenza A ve B virüslerinin neden olduğu bir enfeksiyondur.
• Virüs, hasta kişinin öksürmesi veya hapşırmasıyla havaya saçılan damlacıklarla bulaşır.
• Virüsle temas eden ellerin ağız, burun veya gözlere götürülmesi de bulaşmaya yol açabilir.

Risk faktörleri

• Kapalı ve kalabalık ortamlarda bulunmak
• Bağışıklık sistemini zayıflatan kronik hastalıklar (astım, diyabet, kalp hastalığı vb.)
• İleri yaş (65 yaş üstü) veya çocuk yaşta olmak
• Hamilelik
• Sigara içmek ve uykusuzluk gibi yaşam alışkanlıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorlanıyorsanız
• Göğüs ağrınız veya baskınız varsa
• Bilinç değişikliği yaşıyorsanız veya bayılma hissiniz varsa
• Yüksek ateşe rağmen halsizliğiniz çok kötüyse ve kötüleşiyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 65 yaş üzerindeyseniz
• Hamileyseniz
• Kronik bir hastalığınız (astım, kalp hastalığı, şeker hastalığı vb.) varsa
• Çocuğunuzun belirtileri şiddetliyse veya bir haftadan uzun sürdüyse

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyip burnunuzdan veya boğazınızdan sürüntü alarak hızlı test yapabilir. Bunun dışında kesin tanı için PCR testi istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Hızlı grip testi (antijen testi)
• PCR testi (burun-boğaz sürüntüsü)
• Gerektiğinde kan testi veya akciğer röntgeni

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle dakikalar veya birkaç saat içinde belli olur. Sonuçlara göre doktorunuz size nasıl ilerleneceğini anlatacaktır; antibiyotikler gribe etkili değildir.

Tedavi

Grip tedavisinin temelinde evde istirahat, bol sıvı almak ve belirtileri hafifletmek yer alır. Yüksek riskli gruplarda doktorunuz bazı antiviral ilaçlar önerebilir; bu ilaçlar hastalığın süresini kısaltabilir.

Evde kişisel bakım

• Evde dinlenin ve işe / okula gitmeyin
• Bol su, bitki çayı ve çorba gibi sıvılar tüketin
• Odanızı havalandırın, nemlendirici kullanın
• Ilık bir duş alın; yüksek ateşte üşüyorsanız hafif bir örtüyle örtün, terlemeyi önleyin
• Bal ve düşük miktarda limon boğaz ağrısını yatıştırabilir (1 yaş altı çocuklara bal vermeyin)

Tıbbi tedaviler

Ateş ve ağrı için doktorunuzun önerdiği ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar kullanılabilir. Grip için antibiyotik gerekmez çünkü virüsler antibiyotiklere yanıt vermez. Antiviral ilaçlar belirtiler başladıktan sonraki ilk 48 saat içinde başlanırsa en etkilidir; bu ilaçlar yalnızca hekim reçetesiyle alınabilir.

Bu durumla yaşamak

Gripte en önemli iyileşme yolu evde istirahat, bol sıvı içmek ve kalabalıktan uzak durmaktır. Vücudun virüsle savaşması için dinlenmeye ihtiyacı vardır; bu yüzden belirtiler geçse bile birkaç gün kendinizi zorlamayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli ve düzenli uyuyun
• Ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın
• Hapşırırken veya öksürürken ağzınızı tek kullanımlık mendille kapatın
• Sigara dumanından uzak durun
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri yapın

Diyet ve egzersiz

İştahsızlık olağandır; az az ve sık sık yemeye çalışın. Tavuk çorbası, sebze çorbaları ve yumuşak gıdalar kolay sindirilir. Hasta olduğunuz günlerde ağır egzersiz yapmayın; iyileştikten sonra tempoyu kademeli artırarak günlük yürüyüşlere başlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Grip, yorgunluk ve hüzün hissi yaratabilir; bu hastalığa bağlı doğal bir durumdur. Kendinize zaman tanıyın, sevdiğiniz hafif aktivitelere odaklanın ve zihinsel olarak da dinlenmek için nefes egzersizleri yapabilirsiniz.

Önleme

Grip aşıyla ve hijyen önlemleriyle büyük ölçüde önlenebilir. Yine de aşı yaptıran kişilerde hafif bir grip görülebilir; ancak hastaneye yatış riski önemli ölçüde azalır.

Aşılar

Grip aşısı, salgın öncesi dönemde (genellikle ekim-kasım aylarında) yapılır. Sağlık Bakanlığı tarafından risk gruplarına (yaşlılar, kronik hastalar, hamileler, sağlık çalışanları) grip aşısı önerilmektedir. Aşı, her yıl değişen virüs tiplerine göre güncellenir.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama testi önerilmez; tanı belirtiler ve testlerle konur. Yüksek riskli gruplarda belirtiler başlar başlamaz sağlık kuruluşuna başvurmak erken tedavi fırsatı sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Kulak enfeksiyonu (özellikle çocuklarda)
• Sinüzit
• Astım, diyabet veya kalp yetmezliği gibi kronik hastalıkların alevlenmesi
• Çocuklarda ve yaşlılarda ciddi sıvı kaybı (dehidratasyon)

Uzun vadeli görünüm

Grip çoğu insanda bir hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Yeterli dinlenme, sıvı alımı ve doktor önerilerine uyulduğunda komplikasyon riski düşer. Yüksek risk grubundaysanız erken hekim başvurusu hastalığı daha hafif geçirmenize yardımcı olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.