Seyahat Sağlığı: Bağışıklığınızı Koruyarak Yolculuk Edin

Genel Bakış

Seyahat sağlığı, yolculuk öncesi, sırası ve sonrasında hastalıklardan korunmak için alınan önlemleri kapsar. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler için bu önlemler daha da önemlidir çünkü enfeksiyonlar daha ağır seyredebilir.

Seyahat sırasında hastalanma oldukça yaygındır. Dünya genelinde her yıl milyonlarca kişi seyahat eder ve bir kısmı enfeksiyon hastalığı geçirir. Bağışıklık sistemi zayıf olanlarda bu risk daha yüksektir.

Seyahat eden herkesi etkileyebilir. Bununla birlikte bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar için risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş
• İshal
• Bulantı veya kusma
• Halsizlik ve yorgunluk
• Öksürük veya boğaz ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huzursuzluk
• Yemek yemeyi reddetme
• Kusma ve ishal
• Havale geçirme (nadir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bilinç karışıklığı
• Halsizlik ve düşme
• Ateş veya normalin altında vücut sıcaklığı
• İştahsızlık
• Kabızlık veya idrar kaçırma gibi alışkanlık değişiklikleri

Nedenler

Ana nedenler

• Kirli su ve gıdaların tüketilmesi
• Böcek ısırıkları
• Hasta kişilerle yakın temas
• Yetersiz el hijyeni
• Uzun süre kalabalık ve kapalı ortamlarda bulunma

Risk faktörleri

• Bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Kronik kalp, akciğer veya böbrek hastalığı
• İleri yaş veya bebeklik
• Hamilelik
• Seyahat edilen bölgedeki salgınlar
• Eksik aşılanma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Seyahat sırasında yüksek ateş, şiddetli ishal, nefes darlığı, bilinç bulanıklığı veya kasılma gibi belirtiler ortaya çıkarsa hemen en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Seyahatten 4-6 hafta önce doktorunuzla görüşün ve aşı durumunuzu kontrol ettirin.
• Düzenli kullandığınız ilaçları yanınıza alacak kadar reçete yazdırın.

Tanı

Doktor, seyahat öykünüzü, belirtilerinizi ve gittiğiniz bölgeleri değerlendirerek tanıya ulaşmaya çalışır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri
• Dışkı testleri (mikrop ve parazit için)
• İdrar testleri
• Kültür testleri (enfeksiyon etkenini belirlemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size seyahat ettiğiniz ülkeler, yeme içme alışkanlıklarınız, aşılarınız, kullandığınız ilaçlar ve geçmiş hastalıklarınız hakkında sorular soracaktır. Muayene sonrası gerekli tetkikleri isteyebilir.

Tedavi

Tedavi, enfeksiyonun türüne ve şiddetine bağlıdır. Hafif vakalarda bol sıvı alımı ve istirahat yeterli olurken, bazı durumlarda ilaç tedavisi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin; özellikle su ve sulu çorbalar tercih edin.
• Dinlenin, aşırı fiziksel aktiviteden kaçının.
• Ellerinizi sabun ve suyla sık sık yıkayın.
• Yemeklerin iyi pişmiş olduğundan emin olun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse antibiyotik veya antiviral ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları mutlaka doktor kontrolünde ve önerilen şekilde kullanın. Kendi kendinize ilaç başlamayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Seyahat kaynaklı enfeksiyonlarda genellikle cerrahi bir tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Yolculuk planınızı yaparken dinlenme molaları verin, sağlıklı beslenmeye özen gösterin ve hijyen kurallarına sadık kalın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde birkaç kez el yıkama alışkanlığı edinin.
• Sokakta satılan açıkta duran yiyeceklerden kaçının.
• Böcek kovucu kullanın ve sivrisineklerin yoğun olduğu ortamlarda koruyucu giysiler giyin.
• Bulunduğunuz ortamın temizliğine dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Sık sık az kalorili, vitamin açısından zengin öğünler tercih edin. Bol su için. Hafif yürüyüşler ve esneme hareketleri bağışıklığınızı güçlendirebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Seyahat kaygısı ve belirsizlik stres yaratabilir. Stres, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. Derin nefes alma, meditasyon ve hobilerle uğraşmak rahatlamanıza yardımcı olabilir.

Önleme

Seyahat kaynaklı enfeksiyonların çoğu, basit önlemlerle önlenebilir. Önceden planlama yapmak, aşıları güncellemek ve hijyene dikkat etmek riski büyük ölçüde azaltır.

Aşılar

Seyahatten en az 4-6 hafta önce doktorunuzla görüşerek aşı takviminizi gözden geçirin. Gittiğiniz ülkeye göre doktorunuz size hangi aşıların önerildiğini söyleyecektir.

Tarama programları

Seyahat dönüşü 2-3 hafta içinde ateş veya diğer belirtileriniz olursa doktora başvurun. Rutin bir tarama yapılması önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aşırı sıvı kaybı (dehidratasyon)
• Akciğer enfeksiyonu gibi organ tutulumları
• Kronik hastalıkların alevlenmesi
• Kan dolaşımı enfeksiyonu (sepsis)

Uzun vadeli görünüm

Seyahat öncesi riskleri bilmek ve önlem almak, çoğu hastalığın görülme ihtimalini ciddi şekilde azaltır. Sağlık kuruluşlarına erken başvurulduğunda tedaviler başarılı sonuç verir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Health Organization (WHO) ↗
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.