Plörezi ile Rahat Nefes Almak: Günlük Hayat ve Yaşam Tarzı Önerileri

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerinizin etrafındaki ince zarların (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu zarlar nefes alırken akciğerlerin göğüs duvarında rahatça hareket etmesini sağlar. İltihaplandığında, nefes alırken veya öksürürken keskin bir ağrı hissedebilirsiniz. Halk arasında 'zatülcenp' olarak da bilinir.

Plörezi her yaşta görülebilen bir durumdur. Tek başına bir hastalıktan çok, farklı hastalıkların bir belirtisi olarak ortaya çıkar. Bu nedenle sık karşılaşılan bir nefes darlığı ve göğüs ağrısı nedenidir.

Akciğer enfeksiyonu olan kişiler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar, romatizmal hastalığı bulunanlar ve göğüs travması yaşayanlar plöreziye daha yatkındır. Her yaştan insanı etkileyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken keskin göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Kuru veya balgamlı öksürük
• Vücut sıcaklığında artış (ates)
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huysuzluk ve beslenme güçlüğü
• Çocuklarda hızlı nefes alma ve nefes alırken çekme
• Öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirgin ağrı yerine şiddetli halsizlik ve kafa karışıklığı
• Nefes darlığı ve yüksek ateş
• İştahsızlık ve hareket etmede isteksizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (örneğin grip)
• Bakteriyel akciğer enfeksiyonu (zatürre)
• Akciğer pıhtısı (pulmoner emboli)
• Göğüs travması veya kırık kaburga
• Romatizmal hastalıklar ve otoimmün hastalıklar

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH gibi)
• Ameliyat sonrası uzun süre hareketsiz kalmak
• Böbrek veya karaciğer hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısıyla birlikte nefes almada zorluk
• Yüksek ateş ve öksürükte kan görülmesi
• Evde önerilerle geçmeyen ve giderek kötüleşen ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gündür süren hafif göğüs ağrısı
• Öksürük ve hafif nefes darlığı
• Plörezi riskini artıran kronik bir hastalığınız varsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle ağrınızın ne zaman başladığını, neye benzediğini ve nelerin artırdığını soracaktır. Ardından steteskopla akciğerlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Tanıyı kesinleştirmek için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni: Akciğer ve göğüs boşluğunu görüntülemek için
• Kan testleri: Enfeksiyon veya iltihap belirteçlerini kontrol etmek için
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Daha ayrıntılı görüntüleme için
• Ultrason: Plevral boşluktaki sıvıyı değerlendirmek için

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır ve ayakta yapılabilir. Bazı durumlarda doktor, sıvı birikimini boşaltmak için ince bir iğneyle örnek alabilir (torasentez). Bu işlem tamamen uyuşturularak yapılır ve ağrıya neden olmaz. Sonuç çıkana kadar evde dinlenmeniz önerilebilir.

Tedavi

Plörezinin tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Amaç önce ağrıyı azaltmak, sonra nedeni ortadan kaldırmaktır. Doktorunuz yaşınıza, genel sağlığınıza ve hastalığın şiddetine göre sizin için en uygun tedaviyi planlayacaktır.

Evde kişisel bakım

• Dinlenin ve vücudunuza iyileşme fırsatı verin
• Ağrıyı azaltmak için etkilenen tarafa yatarak deneyin
• Sıcak veya soğuk kompresleri ağrılı bölgede kısa süreli kullanabilirsiniz (öneri için doktorunuza danışın)
• Bol su için ve besleyici gıdalarla beslenin
• Sigara dumanından ve baharatlı yiyeceklerden kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, nedene göre ilaç tedavisi uygulayabilir. Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotikler, iltihaplanmayı azaltmak için ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar önerilebilir. Bu ilaçları kesinlikle doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın. Öksürük ve ağrı için doktorunuzun verdiği önerileri izleyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, plevral boşlukta biriken sıvı veya hava tekrarlıyorsa, cerrahi bir müdahale düşünülebilir. Doktorunuz bu seçeneği ayrıntılı olarak sizinle konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Plörezi iyileşme süreci genellikle birkaç hafta sürer. Bu süreçte yavaşlayın, yoğun aktivitelerden kaçının ve doktorunuzzun önerdiği kontrollere gidin. Ağrınızı dinleyin; nefes alırken zorlanıyorsanız kendinizi zorlamayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakın; sigara iyileşme sürecini geciktirir ve akciğerleri daha çok tahriş eder
• Nefes egzersizleri yapın; ancak başlamadan önce doktorunuza danışın
• Derin nefes almayı gerektiren aktivitelerden kaçının
• Yorucu spor ve ağır kaldırma yerine kısa yürüyüşleri tercih edin

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sistemini desteklemek için protein, sebze ve meyve açısından zengin bir beslenme önemlidir. Özellikle virüs kaynaklı plörezi geçirenler için vitamin ve mineral desteklerinden önce doktoruna danışın. Egzersiz olarak, ağrı geçtikçe yürüyüş ve hafif esneme hareketleri iyi gelebilir; ancak nefes darlığı yapıyorsa azaltın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik göğüs ağrısı ve nefes darlığı kaygıya neden olabilir. Bu durumun geçici olduğunu ve doğru tedavi ile iyileşeceğini hatırlayın. Ailenizden destek alın, kendinize zaman tanıyın ve gerekirse doktorunuzla kaygı hakkında konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Plöreziyi doğrudan önleyen bir yöntem yoktur, ancak altta yatan nedenleri önleyerek riskini azaltabilirsiniz. Ellerinizi sık yıkamak, hasta kişilerle teması azaltmak ve bağışıklık sistemini güçlendirmek enfeksiyon kaynaklı plörezi riskini düşürebilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, özellikle akciğer hastalığı olanlar ve ileri yaştakiler için önerilebilir. Aşılarla ilgili en doğru bilgiyi sağlık kuruluşundan alabilirsiniz.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kronik akciğer hastalığınız varsa düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer çevresinde sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• Akciğer zarında iltihap sonrası kalınlaşma ve yapışıklıklar
• Akciğer dokusunda kalıcı hasar
• Kronik ağrı ve nefes darlığı

Uzun vadeli görünüm

Plörezi çoğu zaman uygun tedavi ile tamamen iyileşir. Belirtiler genellikle birkaç hafta içinde yatışır ve çoğu insan normal yaşantısına döner. Önemli olan düzenli doktor takibi ve önerilere uymaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.