Plörezi (Plevra İltihabı) Nedir?

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerinizin dışını ve göğüs boşluğunuzun içini kaplayan ince zarların (plevranın) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, nefes alırken ağrıya ve göğüs ağrısına neden olabilir. Genellikle başka bir sağlık sorununa bağlı olarak ortaya çıkar.

Plörezi çok yaygın bir durum değildir, ancak özellikle göğüs enfeksiyonları veya zatürre geçiren kişilerde görülebilir. Çoğu zaman başka bir hastalığın belirtisi veya sonucu olarak ortaya çıkar.

Plörezi her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak akciğer enfeksiyonu geçiren erişkinlerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ve bazı romatizmal hastalıkları olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken ya da öksürürken artan keskin göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Ateş ve titreme
• Yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Hızlı nefes alma
• Ateş
• Oyun oynamak istememe
• Nefes alırken burun kanatlarının açılması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı yerine genel halsizlik ve kafa karışıklığı
• İştahsızlık
• Düşük ateş
• Nefes darlığında belirgin artış

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (örneğin grip, soğuk algınlığı)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (örneğin zatürre, verem)
• Akciğer damarlarında pıhtı (akciğer embolisi)
• Göğüs travması veya kaburga kırıkları
• Romatizmal hastalıklar (örneğin lupus, romatoid artrit)
• Bazı kanser türleri veya kanser tedavileri

Risk faktörleri

• Son zamanlarda geçirilmiş akciğer enfeksiyonu
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
• Sigara içmek
• Akciğer veya kalp cerrahisi geçirmek
• Uzun süre hareketsiz kalmak (pıhtı riski nedeniyle)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı kötüleşiyorsa
• Göğüs ağrınız istirahatte bile devam ediyorsa
• Ateşiniz düşmüyor veya çok yükseliyorsa
• Öksürürken kanlı balgam çıkarıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bir haftadır geçmeyen öksürük ve göğüs ağrınız varsa
• Yorgunluk ve halsizlik günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Daha önce plörezi geçirdiyseniz ve belirtileriniz tekrarlıyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinleyecek ve sizi muayene edecektir. Stetoskopla akciğer seslerinizi dinleyerek iltihaba bağlı sürtünme sesini arayabilir. Kesin tanı için çeşitli görüntüleme testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer grafisi (röntgen)
• Kan testleri (enfeksiyon ve iltihap belirteçleri için)
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Akciğer ultrasonu
• Plevral sıvı analizi (göğüs boşluğunda sıvı varsa ince bir iğneyle örnek alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç saat sürebilir. Görüntüleme testlerinin çoğu ağrısızdır. Plevral sıvı örneği alınacaksa lokal uyuşturma yapılır. Sonuçlara göre doktorunuz size en uygun tedaviyi planlayacaktır.

Tedavi

Plörezinin tedavisi, iltihaba yol açan altta yatan hastalığın tedavisini içerir. Ağrıyı kontrol altına almak, nefes almayı rahatlatmak ve enfeksiyon varsa onu gidermek temel hedeflerdir.

Evde kişisel bakım

• Yeterince dinlenin, vücudunuzu zorlamayın
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanın (kendi başınıza ilaç almayın)
• Bol su içerek vücudunuzun direncini artırın
• Sigara içiyorsanız bırakın veya en azından ara verin
• Sırtüstü yatmak yerine yarı oturur pozisyonda dinlenin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre tedavi planlayacaktır. Enfeksiyon varsa antibiyotik veya antiviral ilaçlar önerilebilir. İltihabı azaltmak için ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar verilebilir. Eğer göğüs boşluğunda fazla miktarda sıvı birikmişse, bu sıvı ince bir iğne veya kateterle boşaltılabilir. Bu işlem nefes almayı kolaylaştırır ve tanıya yardımcı olur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, iltihap nedeniyle plevra zarı kalınlaşıp akciğeri sıkıştırabilir. Bu durumda cerrahi olarak zarın soyulması (dekortikasyon) gerekebilir. Ayrıca iltihaplı sıvı boşaltılamıyorsa veya tekrarlıyorsa cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi tedavisi sırasında dinlenmek çok önemlidir. Ağrı ve nefes darlığı geçtikten sonra günlük aktivitelerinize kademeli olarak dönebilirsiniz. Doktorunuzun kontrol randevularına mutlaka gitmelisiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun
• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyon riskini azaltın
• Kalabalık ortamlarda maske kullanın
• Sağlıklı ve dengeli beslenin
• Doktorunuzun önerdiği nefes egzersizlerini yapın

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için sebze ve meyve ağırlıklı beslenin. İyileştikten sonra yürüyüş gibi hafif egzersizlerle başlayıp zamanla süreyi artırabilirsiniz. Ancak ağrı veya nefes darlığı hissederseniz durun ve doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı kaygı verici olabilir. Bu endişeleri normal karşılayın. Aileniz ve arkadaşlarınızla duygularınızı paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz.

Önleme

Plörezinin doğrudan önlenmesi her zaman mümkün değildir. Ancak altta yatan enfeksiyonları ve akciğer hastalıklarını erken tedavi ettirmek, plörezi gelişme riskini azaltabilir. Sigara içmemek ve genel sağlığa dikkat etmek de önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, akciğer enfeksiyonlarına yakalanma riskini azaltabilir. Bu aşıların size uygun olup olmadığını aile hekiminize veya Sağlık Bakanlığı'nın önerileri doğrultusunda doktorunuza danışın.

Tarama programları

Plörezi için toplumda yapılan rutin bir tarama testi yoktur. Bu durum, belirtiler ortaya çıktığında ve doktorunuz tarafından değerlendirildiğinde teşhis edilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Göğüs boşluğunda sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• İltihaplı sıvının akciğeri sıkıştırması
• Plevra yapışıklıkları ve akciğer zarının kalınlaşması
• Akciğerde kalıcı hasar (nadir durumlarda)

Uzun vadeli görünüm

Plörezinin çoğu türü, altta yatan neden tedavi edildiğinde tamamen iyileşir. Belirtiler genellikle birkaç hafta içinde geriler. Erken tanı ve doğru tedavi ile ciddi komplikasyon riski oldukça düşüktür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.