Alerji Sonrası Evde Bakım

Genel Bakış

Alerji, bağışıklık sisteminizin polen, toz, hayvan tüyü veya bazı besinler gibi normalde zararsız olan maddelere aşırı tepki vermesidir. Evde bakım, bu maddelerden kaçınarak ve belirtileri hafifleterek günlük yaşamınızı kolaylaştırmak demektir.

Alerjiler çok yaygındır; dünya genelinde her 4 kişiden yaklaşık 1'inde görülür.

Her yaşta ortaya çıkabilir; sıklıkla çocuklukta başlar, ancak yetişkinlerde de ilk kez görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hapşırma ve burun akıntısı
• Kaşıntılı, sulu gözler
• Öksürük ve boğazda gıcık hissi
• Ciltte kızarıklık, kurdeşen veya kaşıntı
• Burun tıkanıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Sık sık burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes alma
• Tekrarlayan kulak enfeksiyonları
• Uyku sorunları ve huzursuzluk
• Egzama (ciltte kuru, kaşıntılı lekeler)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha hafif veya atipik olabilir
• Yorgunluk ve halsizlik
• Astım veya kalp hastalığıyla karışabilir
• Bazı alerji ilaçlarının yan etkilerine karşı hassasiyet

Nedenler

Ana nedenler

• Polen (özellikle bahar aylarında)
• Ev tozu akarları
• Küf mantarları
• Hayvan tüyü ve kepeği
• Böcek sokmaları
• Bazı besinler (fıstık, yumurta, süt gibi)

Risk faktörleri

• Ailede alerji veya astım öyküsü
• Astım hastası olmak
• Sigara dumanına maruz kalmak
• Hava kirliliği
• Bazı meslekler (tozlu işler, fırıncılık gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya yüz/boğazda şişme varsa hemen 112'yi arayın.
• Anafilaksi belirtilerinde vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• Günlük aktivitelerinizi, uykunuzu veya işinizi etkiliyorsa
• Evde bakıma rağmen belirtiler artıyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından, şüphelenilen alerjene göre bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Deri prick testi (cilt üzerine alerjen damlatılarak yapılan test)
• Kan testi (spesifik IgE antikorlarını ölçen test)
• Eliminasyon diyeti (besin alerjisi şüphesinde besinleri tek tek çıkarma yöntemi)

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Sonuçlara göre doktorunuz size size özel bir plan oluşturacaktır.

Tedavi

Tedavinin temel amacı alerjenlerden kaçınmak ve belirtileri hafifletmektir. Evde bakım, bu sürecin önemli bir parçasıdır.

Evde kişisel bakım

• Tetikleyicilerinizi öğrenin ve onlardan kaçının
• Evinizi düzenli süpürün, tozu azaltmak için nemli bezle silin
• Yatak örtülerini ve çamaşırları sıcak suda yıkayın
• Pencereyi polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde kapalı tutun
• Evde nem oranını %40-50 arasında tutun, hava filtresi kullanabilirsiniz
• Evcil hayvanınız varsa onu yatak odanıza almayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtilerinizi azaltmak için burun spreyleri, göz damlaları veya alerji aşısı (immünoterapi) gibi yöntemler önerebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna mutlaka uzman bir sağlık çalışanı karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alerjiler genellikle cerrahi bir müdahale gerektirmez. Ancak alerjiye bağlı tekrarlayan sinüzit veya burun polipleri gibi durumlarda kulak burun boğaz uzmanı ameliyat önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Alerjiyle yaşamayı öğrenmek bir süreçtir. Günlük rutininize alerjenlerden kaçınma alışkanlıklarını eklemek, belirtilerinizi büyük ölçüde azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dışarıdan gelince kıyafetlerinizi değiştirin ve duş alın
• Yatmadan önce saçlarınızı yıkayın
• Evde ayakkabı çıkarmayı alışkanlık edinin
• Sigarayı bırakın ve dumansız bir ortamda yaşayın
• Polen mevsiminde sabah erken saatlerde dışarı çıkmaktan kaçının

Diyet ve egzersiz

Besin alerjiniz varsa etiketleri dikkatlice okuyun ve alerjen içeren gıdalardan uzak durun. Genel olarak sağlıklı ve dengeli beslenmek bağışıklığınızı güçlendirir. Egzersiz yapmak iyidir; ancak polen mevsiminde kapalı alanda egzersiz yapmayı tercih edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli hapşırma, kaşıntı ve rahatsızlık hissi yorucu olabilir. Alerjiler kaygı ve stresi artırabilir, uykunuzu bozabilir. Bu duygular normaldir; doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Alerji tamamen önlenemez, ancak tetikleyicilerden kaçınarak belirtilerin sıklığını ve şiddetini azaltmak mümkündür.

Aşılar

Alerjinin kendisini tamamen önleyen bir aşı yoktur. Ancak alerji aşısı (immünoterapi), bazı alerjenlere karşı vücudun duyarlılığını zamanla azaltabilir ve belirtileri hafifletebilir.

Tarama programları

Topluma yönelik yaygın bir alerji tarama testi önerilmez. Alerji testleri yalnızca belirtiler mevcutken ve doktor gerekli gördüğünde uygulanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Astımın kötüleşmesi
• Sinüzit ve kulak enfeksiyonları
• Uyku bozuklukları ve yorgunluk
• Anafilaksi gibi ciddi, yaşamı tehdit eden reaksiyonlar

Uzun vadeli görünüm

Alerjiler çoğu zaman çok iyi yönetilebilir. Uygun bakım, tedavi ve doktor takibi ile birçok insan tamamen normal ve aktif bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.