Alerji Testlerine Hazırlık Rehberi

Genel Bakış

Alerji testlerine hazırlık, vücudunuzun hangi maddelere alerjik tepki verdiğini belirlemenize yardımcı olan test veya işlem öncesinde uymanız gereken kurallardır. Bu hazırlık, testin doğru sonuç vermesini ve güvenli bir şekilde yapılmasını sağlar.

Alerji testleri, hem dünyada hem de Türkiye'de alerjik belirtilerin değerlendirilmesinde oldukça yaygın olarak yapılan işlemlerdir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Burun akıntısı, hapşırma, kaşıntı veya deri döküntüsü gibi alerji belirtileri yaşayan herkes, doktor tarafından test için yönlendirilebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sürekli hapşırma ve burun akıntısı
• Gözlerde kaşıntı, kızarıklık ve sulanma
• Deride kaşıntılı döküntü veya egzama benzeri lekeler
• Öksürük, hırıltılı solunum veya nefes darlığı
• Belirli yiyecekler veya polen gibi maddelerle temas sonrası ortaya çıkan belirtiler

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sık görülen belirtiler; hapşırma, burun tıkanıklığı, göz kaşıntısı ve egzama döküntüleri
• Bazı çocuklarda belirli yiyecekler sonrası dudaklarda veya yüzde hafif şişlik
• Astımı olan çocuklarda öksürük ve hırıltı alerjilerle şiddetlenebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda alerji belirtileri daha silik olabilir: yorgunluk, kuru öksürük veya genel halsizlik
• Gözlerde ve burunda kaşıntı yerine daha çok kuruluk hissi
• Eşlik eden başka kronik hastalıklar olduğunda belirtiler fark edilmeyebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Alerji; bağışıklık sisteminin polen, toz, hayvan tüyü veya bazı yiyecekler gibi zararsız maddelere aşırı tepki vermesidir.
• Alerjik reaksiyon sırasında vücut histamin denilen kimyasallar salgılar ve bu da belirtilere yol açar.
• Alerjik yatkınlık genellikle genetik ve çevresel faktörlerin birleşimiyle oluşur.

Risk faktörleri

• Ailede alerji, astım veya egzama öyküsü
• Çocuklukta geçirilmiş egzama
• Astım veya saman nezlesi gibi başka alerjik hastalıkların bulunması
• Polen mevsimlerinde veya yoğun küf ortamlarında uzun süre vakit geçirmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler günlük yaşamınızı etkiliyorsa ve okul, iş veya uyku düzeninizi bozuyorsa
• Alerjiye bağlı astımınız varsa ve nefes darlığınız artıyorsa
• Alerji testi için doktorunuzun önerdiği zaman dilimine uymanız gerekiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hapşırma, burun akıntısı, göz kaşıntısı veya döküntü gibi belirtiler birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• Belirtilerin hangi ortamda veya hangi besini tükettikten sonra arttığını fark ediyorsanız
• Alerji tedavisi sürerken belirtileriniz kontrol altına alınamıyorsa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinledikten sonra, alerjenleri saptamak için deri testi, kan testi veya yama testi önerebilir. Test sırasında vücudunuzun küçük miktarda alerjenlere nasıl tepki verdiği gözlemlenir.

Yapılabilecek testler

• Deri prik testi: Cilde küçük çizikler açılarak az miktarda alerjen damlatılır ve ciltteki tepkiye bakılır.
• Kan testi: Özel olarak alerjiye işaret eden antikor düzeyleri ölçülür.
• Yama testi: Alerjen içeren yamalar bir süre ciltte bekletilir ve geç tip alerjik tepkiler incelenir.

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle yarım saat ile bir saat arasında sürer. Deri testi sırasında hafif bir kaşıntı hissi olabilir, ancak bu normaldir. Doktorunuz sonuçları kısa sürede değerlendirerek size açıklayacaktır.

Tedavi

Alerjilerden tamamen kurtulmak her zaman mümkün olmasa da belirtiler çoğunlukla iyi kontrol altına alınabilir. Tedavinin temeli; alerjenden uzak durma, ilaçlar ve gerektiğinde immünoterapi (alerji aşısı) gibi yöntemlerdir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun belirlediği alerjenlerden kaçının, özellikle polen ve toz dönemlerinde evinizi sık sık havalandırın.
• Yatak takımlarınızı düzenli olarak sıcak suyla yıkayın ve evdeki nem oranını dengede tutun.
• Alerji testi öncesinde doktorunuzun önerdiği ilaç talimatlarına aynen uyun.
• Belirtilerinizi ve olası tetikleyicileri takip eden bir günlük tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; burun spreyleri, ağızdan alınan alerji ilaçları veya göz damlaları gibi seçeneklerden birini önerebilir. Ayrıca belirli alerjenlere karşı bağışıklık sistemi yanıtını düzenleyen immünoterapi uygulanabilir. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna ve ilaç dozlarına yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Bu durumla yaşamak

Alerji testlerinden sonra doktorunuzun hazırladığı kişisel plana uymak çok önemlidir. Belirtilerinizi tetikleyen maddeleri öğrenip günlük yaşamınızda bunlardan kaçınarak daha rahat bir yaşam sürebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Polen mevsiminde pencereleri kapalı tutmak ve dışarı çıkarken güneş gözlüğü kullanmak faydalıdır.
• Evde hayvan besliyorsanız yatak odasına girişini sınırlamayı deneyin.
• Stresi yönetmek, düzenli uyumak ve yeterli su içmek bağışıklık sisteminizi destekler.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek ve düzenli fiziksel aktivite yapmak genel sağlığınızı iyi yönde etkiler. Ancak egzersiz sırasında nefes darlığı veya alerji belirtileri ortaya çıkıyorsa, binanızı doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerjiler yaşam kalitesini düşürebilir; özellikle uzun süreli belirtiler uykuyu ve sosyal yaşamı etkileyebilir. Bu durum kaygı veya moral bozukluğu yaratıyorsa bunu doktorunuzla paylaşmanız önemlidir.

Önleme

Alerjiler tamamen önlenemez; ancak tetikleyicilerden kaçınmak ve alerji testiyle kişisel tetikleyicileri öğrenmek belirtilerin şiddetini azaltabilir.

Aşılar

'Alerji aşısı' olarak bilinen immünoterapi, alerjenlere karşı duyarlılığı azaltmaya yönelik bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemin sizin için uygun olup olmadığına doktorunuz karar verir.

Tarama programları

Alerji testleri, yalnızca belirtileriniz varsa ve doktorunuz gerekli görürse yapılmalıdır. Sağlıklı kişilerde alerji taraması rutin olarak önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kontrol edilmeyen alerjiler sinüzit ve kulak enfeksiyonlarına zemin hazırlayabilir.
• Alerjik astımın alevlenmesine ve nefes darlığının artmasına neden olabilir.
• Nadir durumlarda, ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) hayatı tehdit edebilir; bu yüzden belirtileri tanımak ve acil yardım almak çok önemlidir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru hazırlık ve doktorunuzun önerdiği tedaviyle alerjiler genellikle başarıyla yönetilir. Birçok kişi, alerjenlerden kaçınarak ve düzenli takiple günlük yaşamına rahatça devam edebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.