COVID-19 Sonrası İyileşme: İşlem Günü İçin Öneriler

Genel Bakış

Bu makale, COVID-19 geçirdikten sonra iyileşme sürecinde bir tıbbi işlem (örneğin ameliyat, diş tedavisi veya bir test) gününde nelere dikkat etmeniz gerektiğini açıklar. COVID-19 sonrası vücudunuz toparlanırken, planlanan işlemin güvenli bir şekilde yapılabilmesi için önemli öneriler içerir.

COVID-19 geçiren birçok kişinin daha sonra bir tıbbi işlem yaptırması gerekebilir. Bu nedenle bu durum oldukça yaygındır.

COVID-19 geçirmiş ve ameliyat, diş tedavisi, endoskopi gibi planlı bir işlemi olacak herkesi etkileyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kuru veya balgamlı öksürük
• Yorgunluk ve hâlsizlik
• Nefes darlığı veya nefes almada zorluk
• Ateş veya üşüme hissi
• Tat veya koku kaybı
• Baş ağrısı ve kas ağrıları

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler genellikle daha hafif olabilir, ancak ateş, öksürük ve yorgunluk görülebilir.
• İshal veya kusma gibi sindirim sistemi belirtileri de çocuklarda görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha şiddetli olabilir ve iyileşme daha uzun sürebilir.
• Kafa karışıklığı, uyku hâli ve düşme gibi belirtiler de görülebilir.
• Kronik hastalıklar (şeker, kalp, akciğer) varsa risk daha yüksektir.

Nedenler

Ana nedenler

• COVID-19, SARS-CoV-2 adlı virüsün neden olduğu enfeksiyondur.
• Virüs, enfekte bir kişinin öksürük veya hapşırığıyla yayılan damlacıklar yoluyla bulaşır.
• İyileşme sürecinde bazı belirtilerin devam etmesi, vücudun enfeksiyonla mücadele etmesinden kaynaklanabilir.

Risk faktörleri

• Aşı olmamış olmak
• İleri yaş (65 yaş üstü)
• Şeker hastalığı, kalp hastalığı, akciğer hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İşlem günü ateşiniz çıkarsa veya nefes darlığınız olursa
• Öksürüğünüz giderek kötüleşirse
• Göğüs ağrısı veya çarpıntı hissederseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalan belirtileriniz (öksürük, yorgunluk, nefes darlığı) hakkında işlem öncesi doktorunuzla görüşün.
• Hangi belirtileri gözlemlemeniz gerektiğini ve işlemin ertelenip ertelenmeyeceğini öğrenin.

Tanı

COVID-19 teşhisi genellikle burundan veya boğazdan alınan sürüntü testi ile konur. Ayrıca kan testleri veya röntgen gibi görüntüleme yöntemleri de iyileşme sürecini değerlendirmede yardımcı olabilir. İşlem günü doktorunuz, belirtilerinizi ve son test sonuçlarınızı gözden geçirerek karar verir.

Yapılabilecek testler

• PCR testi (burun/geniz sürüntüsü)
• Antijen testi (hızlı test)
• Kan testleri (iltihap düzeyleri, oksijen durumu)
• Göğüs röntgeni (akciğerleri değerlendirmek için)
• Oksijen ölçümü (parmaktan nabız oksimetresi)

Randevunuzda neler beklenir

İşlem günü sağlık ekibi size son birkaç gündeki sağlık durumunuzu soracak. Ateşiniz, oksijen değeriniz ve genel iyilik hâliniz kontrol edilecek. Gerekirse test yapılacak ve işlemin güvenli olup olmadığına karar verilecek.

Tedavi

COVID-19 tedavisi, belirtileri hafifletmeye ve vücudun iyileşmesine odaklanır. İşlem günü için en önemli adım, sağlık ekibinizin talimatlarını eksiksiz uygulamaktır. Reçetesiz hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan almayın. Reçeteli ilaçlarınızı ve takviyelerinizi işlem günü yanınızda bulundurmalısınız.

Evde kişisel bakım

• Bol su için ve vücudunuzu susuz bırakmayın.
• Dinlenin ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçının.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde maske takın ve hijyen kurallarına uyun.
• İşlem günü açlık veya tokluk talimatlarına uyun (doktorunuzun yönlendirmesine göre).

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, belirtilerinizi yönetmek için ateş düşürücü veya ağrı kesici gibi bazı ilaçları önerebilir. Oksijen değeriniz düşükse hastanede oksijen tedavisi uygulanabilir. Antiviral ilaçlar veya diğer COVID-19 tedavileri, sizin durumunuzda gerekip gerekmediğine doktorunuz karar verecektir. Bu nedenle herhangi bir ilaç değişikliğini doktorunuzla konuşun.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer ameliyat gibi cerrahi bir işlem planlandıysa, doktorunuz iyileşme sürecinizi ve kalan belirtilerinizi değerlendirir. Aktif enfeksiyon ihtimali veya ciddi belirtiler varsa işlem ertelenebilir. Tam iyileşmeden sonra cerrahi işlemler genellikle güvenlidir.

Bu durumla yaşamak

İşlem günü sağlık kuruluşuna zamanında gidin. Maskenizi takın ve kurumun COVID-19 kurallarına uyun. Kullandığınız tüm ilaçları ve sağlık raporlarınızı yanınızda getirin. Ekibinize yakın zamanda COVID-19 geçirdiğinizi mutlaka hatırlatın.

Yaşam tarzı ipuçları

• İşlemden önceki gece iyi uyuyun.
• Alkol ve sigara kullanımından kaçının.
• Eğer doktorunuz izin veriyorsa, hafif yürüyüşler yaparak kan dolaşımınızı artırın.
• Stresi azaltmak için rahatlatıcı aktiviteler yapın.

Diyet ve egzersiz

Doktorunuzun verdiği beslenme talimatlarına uyun. Genellikle işlemden birkaç saat önce yemek yememeniz gerekebilir. İşlem sonrası ise hafif ve sindirimi kolay gıdalarla başlayın. Egzersize ancak doktorunuz onay verdikten sonra dönün.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

COVID-19 sonrası bir işlem yaşamak hem fiziksel hem duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Kaygılı hissetmeniz normaldir. Duygularınızı ailenizle ve arkadaşlarınızla paylaşmak, gerekirse profesyonel destek almak önemlidir.

Önleme

COVID-19'a yakalanmamak için aşılar, maske kullanımı, el hijyeni ve kalabalık ortamlardan kaçınma önemlidir. Eğer hastalığı geçirdiyseniz, izolasyon kurallarına uyarak virüsün yayılmasını önleyebilirsiniz.

Aşılar

COVID-19 aşıları, hastalığın şiddetini azaltır ve işlem sırasında oluşabilecek komplikasyon riskini düşürür. Aşı takviminizi Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine göre güncel tutun.

Tarama programları

Aşılı veya hastalığı geçirmiş olsanız bile, planlı bir işlemden önce COVID-19 testi önerilebilir. Bu, hem sizin hem de sağlık çalışanlarının güvenliği içindir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Belirtiler devam ederken işlem yapılırsa, enfeksiyonun yayılma riski artabilir.
• Akciğerlerde hasar devam ediyorsa, anestezi sırasında komplikasyon görülebilir.
• İyileşme süresi uzayabilir ve işlem sonrası enfeksiyon riski artabilir.

Uzun vadeli görünüm

COVID-19'u tamamen atlatan çoğu kişi, işlem sonrasında normal yaşamına dönebilir. Vücudunuzu dinleyin, doktorunuzun önerilerine uyun ve iyileşme sürecine sabır gösterin. Umut ve destekle her şey yolundadır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.