Depresyon Sonrası Evde Bakım

Genel Bakış

Depresyon, üzüntü, isteksizlik ve ilgi kaybı gibi belirtilerle kendini gösteren, kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyen bir ruh sağlığı hastalığıdır. Teşhis edilebilir ve tedavi edilebilir.

Depresyon dünyada en sık görülen ruh sağlığı sorunlarından biridir. Türkiye'de de her yaştan pek çok kişiyi etkiler.

Depresyon herkesi etkileyebilir; kadınlarda daha sık görülür, ancak erkeklerde, çocuklarda ve ileri yaştaki erişkinlerde de ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sürekli üzgün, kaygılı veya boşlukta hissetme
• Eskiden keyif alınan etkinliklere ilginin kaybolması
• Uyku sorunları (uyuyamama, çok uyuma)
• Yorgunluk ve enerji düşüklüğü
• İştah değişiklikleri (çok yeme veya iştah kaybı)
• Odaklanmada güçlük ve kararsızlık
• Kendini değersiz veya suçlu hissetme
• Umutsuzluk ve çaresizlik duyguları

Nedenler

Ana nedenler

• Beyin kimyasındaki dengesizlikler (nörotransmitter adı verilen maddeler)
• Genetik yatkınlık (ailede depresyon öyküsü)
• Stresli yaşam olayları (sevilen birini kaybetmek, işsizlik, boşanma, taşınma)
• Kronik (uzun süreli) fiziksel hastalıklar
• Bazı tıbbi durumlar ve kullanılan bazı ilaçlar

Risk faktörleri

• Aile bireylerinde depresyon bulunması
• Çocuklukta ihmal, istismar veya travma yaşantısı
• Uzun süreli stres, yalnızlık ve sosyal destek eksikliği
• Kronik ağrı, kalp hastalığı, diyabet gibi hastalıklar
• Alkol veya madde kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, ruhsal bir değerlendirme yapar ve depresyonun şiddetini ölçen anketler uygulayabilir. Depresyonu doğrudan gösteren bir laboratuvar testi yoktur; ancak bazı fiziksel hastalıkları dışlamak için testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri (özellikle tiroid fonksiyonları ve vitamin düzeyleri)
• Ruhsal durum değerlendirme ölçekleri

Randevunuzda neler beklenir

Görüşmede size duygu durumunuz, uyku, iştah, ilgi alanlarınız ve düşünceleriniz sorulacaktır. Tüm bunları samimiyetle anlatmanız doğru tanı ve tedavi planı için önemlidir. Değerlendirme sonrasında doktorunuz size özel bir tedavi planı önerecektir.

Tedavi

Depresyon tedavi edilebilir. Tedavi genellikle psikoterapi (konuşma terapisi) ve ilaç tedavisini içerir. Ağır olmayan depresyonlarda sadece terapi, orta ve ağır depresyonlarda terapi ile ilaç tedavisi birlikte önerilir. Tedavi kişiye özeldir ve doktor kontrolünde sürdürülür.

Evde kişisel bakım

• Uyku düzeninize dikkat edin; her gün aynı saatte yatıp uyanmaya çalışın.
• Kendinize küçük ve gerçekçi hedefler koyun.
• Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın.
• Alkol ve maddeden uzak durun.
• Yalnız kalma sürenizi azaltın; güvendiğiniz kişilerle zaman geçirin.
• Günlük tutarak duygularınızı yazmak rahatlatıcı olabilir.

Tıbbi tedaviler

Depresyonda kullanılan ilaçlar ruh halini düzenlemeye yardımcı olur. Bu ilaçlar yalnızca doktor tarafından reçete edilir ve doktor önerisiyle kullanılır. İlaçların etkisini göstermesi birkaç haftayı bulabilir. Doktorunuza danışmadan ilacınızı kesmeyin veya dozunu değiştirmeyin. Psikoterapi de depresyon tedavisinin önemli bir parçasıdır; sorunlarla başa çıkma becerilerinizi güçlendirir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Depresyonda cerrahi (ameliyat) tedavi yöntemi uygulanmaz.

Bu durumla yaşamak

Sağlıklı bir günlük rutin oluşturun. Kendinizi iyi hissetmediğiniz günlerde bile küçük bir yürüyüş yapmak veya sevdiğiniz bir hobiyle uğraşmak ruh halinizi olumlu etkiler. Kendinize karşı sabırlı olun, iyileşme zamana yayılır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte kalkmaya özen gösterin
• Gün içinde kısa süreli de olsa dışarı çıkın ve güneş ışığı alın
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya gevşeme teknikleri deneyin
• İlaçlarınızı doktorunuzun tarif ettiği şekilde düzenli alın
• Destek aradığınızda aileniz ve arkadaşlarınızla açıkça konuşun

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve düzenli beslenme vücudun enerjisini korur ve ruh halini destekler. Haftanın çoğu günü 30 dakikalık yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi orta tempolu egzersizler depresyon belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Depresyon kendinizi yorgun, değersiz ve umutsuz hissettirebilir. Bu duyguların tedaviyle hafiflediğini hatırlayın. Evde uygulayacağınız bakım adımları, kendinizi daha iyi hissetme sürecinizi hızlandırır.

Önleme

Depresyon her zaman önlenemez; ancak belirtileri erken fark ederek yardım istemek, stres yönetimi, düzenli egzersiz ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları depresyonun nüksetme (tekrarlama) riskini azaltabilir.

Tarama programları

Depresyon riski yüksek olan kişiler, düzenli kontrollerde ruh sağlığı taramasından geçebilir. Aile hekiminiz size bu konuda yol gösterebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İntihar düşünceleri veya girişimleri
• Alkol ve madde kullanımına eğilim
• Aile, iş ve sosyal ilişkilerde bozulma
• Kronikleşme ve tekrarlayan depresyon atakları
• Kalp hastalığı, diyabet gibi fiziksel sağlık sorunları riskinde artış

Uzun vadeli görünüm

Depresyon, tedavi edilebilir bir hastalıktır. Doğru tedavi ve evde bakım desteği ile birçok kişi belirtilerinde belirgin iyileşme yaşar. İyileşme süreci bazen inişli çıkışlı olabilir; kendinize karşı nazik olun ve küçük adımlarla ilerlemeyi sürdürün. Yardım almak her zaman mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.