Grip Sonrası Evde Bakım

Genel Bakış

Grip (influenza), burun, boğaz ve akciğerleri etkileyen viral bir enfeksiyondur. 'Grip sonrası evde bakım' ise hastalık sırasında ve sonrasında evde dinlenme, sıvı alımı, belirtileri hafifletme ve başkalarına bulaştırmayı önleme sürecidir.

Evet, grip her yıl dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen çok yaygın bir hastalıktır. Çoğu insan evde bakım ile iyileşir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak bebekler, yaşlılar, hamileler ve kronik hastalığı olanlar daha ağır geçirebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş ve titreme
• Kuru veya nemli öksürük
• Boğaz ağrısı
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Kas ve eklem ağrıları
• Yorgunluk ve halsizlik
• Baş ağrısı
• İştahsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huzursuzluk ve ağlama
• Kusma veya ishal
• Beslenme güçlüğü ve keyifsizlik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Hafif ateş veya ateş olmadan halsizlik
• Bilinç bulanıklığı veya sersemlik hissi
• Denge kaybı veya düşme
• Dehidrasyon (su kaybı) belirtileri: ağız kuruluğu, az idrar
• Öksürük ve göğüs rahatsızlığı

Nedenler

Ana nedenler

• İnfluenza A ve B virüsleri
• Hasta kişinin öksürük, hapşırık veya konuşmasıyla yayılan damlacıkların solunması
• Virüsün bulaştığı yüzeylere dokunup sonra ağız, burun veya gözlere temas edilmesi

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (toplu taşıma, okul, iş yeri)
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Kronik akciğer, kalp veya böbrek hastalığı
• Hamilelik veya yeni doğum sonrası dönem
• 65 yaş üstü olmak veya 5 yaş altı çocuk

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorluk, göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı gibi acil belirtiler varsa 112'yi arayın.
• Ateşiniz 3 günden uzun sürüyorsa veya çok yüksekse (39,5°C ve üzeri) aynı gün doktora görünün.
• Belirtileriniz iyileşirken birden kötüleşirse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz 1 haftadan uzun sürdüyse veya öksürük 2 haftayı geçtiyse bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kronik bir hastalığınız varsa ve gripten şüpheleniyorsanız doktorunuzla iletişime geçin.
• Hamileyseniz veya yeni doğum yaptıysanız gribin ilk günlerinde doktorunuza danışın.

Tanı

Doktor, belirtilerinizi değerlendirir ve muayene eder. Grip sezonu sırasında tanıyı genellikle belirtilere dayanarak koyar. Gerekirse bir burun veya boğaz sürüntüsü ile test yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Hızlı grip testi (burun veya boğazdan sürüntü)
• PCR testi (daha kesin sonuç, ancak çoğu zaman gerekli değildir)
• Kan testleri (komplikasyon şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor ateşinizi ölçer, akciğerlerinizi dinler ve genel durumunuzu değerlendirir. Çoğu durumda ileri test gerekmez; evde dinlenme ve bol sıvı önerilir. Yüksek riskli gruplarda veya ağır belirtilerde ek testler istenebilir.

Tedavi

Grip virüs kaynaklıdır; bu nedenle antibiyotikler işe yaramaz. Ana tedavi, belirtileri hafifletmek ve vücudun savunma sistemine destek olmaktır. Bol istirahat, sıvı alımı ve doktorunuzun önerdiği ilaçlar (uygunsa) iyileşmeyi destekler.

Evde kişisel bakım

• Bol su, ıhlamur veya çorba gibi sıvılar için; susuz kalmamaya dikkat edin.
• Mümkün olduğunca evde dinlenin ve uyuyun.
• Ateş için alnınıza ıslak bez koyabilir veya ılık duş alabilirsiniz.
• Boğaz ağrısı için tuzlu su ile gargara yapabilirsiniz (doktorunuz önermedikçe ilaç kullanmayın).
• Bulunduğunuz ortamı sık sık havalandırın ve nemlendirin.
• Sigaradan ve pasif içicilikten uzak durun.
• Ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın; hijyene dikkat edin.

Tıbbi tedaviler

Sağlık Bakanlığı'nın da önerdiği gibi, grip tanısı erken dönemde konulursa doktorunuz antiviral ilaçlar (virüsün çoğalmasını engelleyen ilaçlar) önerebilir. Bunlar reçete ile satılır ve hekim kontrolünde kullanılır. Ateş ve ağrı için ağrı kesiciler/ateş düşürücüler kullanılabilir; ancak hangi ilacın sizin için uygun olduğunu mutlaka doktorunuza veya eczacınıza sorun. Özellikle çocuklarda doktor kontrolü olmadan ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Grip tedavisinde cerrahi işlem uygulanmaz.

Bu durumla yaşamak

Grip süresince evde istirahat edin, işe veya okula gitmeyin. Ateşinizi ve genel durumunuzu takip edin. Belirtileriniz kötüleşirse doktorunuza haber verin. İyileşme genellikle 1-2 hafta sürer; bu süre içinde kendinizi zorlamayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yıkayın; öksürürken ağzınızı kapatın.
• Ortak eşyaları (bardak, tabak) ayrıştırın veya iyice yıkayın.
• Evdeki yüzeyleri düzenli olarak temizleyin.
• Yeterli uyku ve dinlenmeye özen gösterin.
• Mümkünse kalabalık ortamlardan uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Yoğurt, çorba, sebze yemekleri gibi hafif ve besleyici gıdalar tüketin. Ağır ve yağlı yiyeceklerden kaçının. Egzersiz yapmak için vücudunuzun iyileşmesini bekleyin; iyileştikten sonra hafif yürüyüşlerle başlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık sürecinde yorgunluk ve halsizlik moralinizi bozabilir. Grip nedeniyle sosyal izolasyon yaşamak normaldir. Bu sürecin geçici olduğunu hatırlayın ve sevdiklerinizle telefon veya görüntülü görüşme yaparak iletişimde kalın.

Önleme

Gripten korunmanın en etkili yolu her yıl grip aşısı olmaktır. Ayrıca hijyen kurallarına uymak ve kalabalık ortamlarda maske takmak hastalığın yayılmasını azaltabilir.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı, özellikle risk gruplarında (65 yaş üstü, kronik hastalar, hamileler, sağlık çalışanları) her yıl sonbaharda grip aşısı önerir. Aşı, gripten tam olarak koruması gerekmediği durumlarda bile hastalığı daha hafif geçirmeni sağlar.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama testi yoktur. Tanı genellikle belirtilere dayanır; risk gruplarında doktor gerekirse test isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Bronşit veya sinüzit gibi ek enfeksiyonlar
• Kulak enfeksiyonu
• Kronik hastalıkların kötüleşmesi (astım, kalp yetmezliği, diyabet)
• Dehidrasyon (vücudun susuz kalması)

Uzun vadeli görünüm

Grip çoğunlukla kendiliğinden iyileşen bir hastalıktır. Uygun ev bakımı ve dinlenme ile çoğu insan 1-2 hafta içinde sağlığına kavuşur. Komplikasyonlar nadirdir ve erken tıbbi destek alındığında tedavi başarılı olur. Kendinize iyi bakın, doktorunuzun önerilerini uygulayın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.