Bağışıklık Tedavisi (İmmünoterapi) Öncesi Hazırlık Rehberi

Genel Bakış

İmmünoterapi, bağışıklık sisteminizin alerjenlere (çevrenizde bulunan toz, polen, küf gibi zararsız maddelere) verdiği aşırı tepkiyi yavaş yavaş azaltan bir tedavi yöntemidir. Genellikle alerji iğneleri veya dil altı damlaları şeklinde uygulanır. Amaç, bağışıklık sisteminizi bu maddelere karşı duyarsız hale getirerek alerji belirtilerini azaltmaktır.

Dünyada her yıl milyonlarca insan alerji nedeniyle doktora başvurur. İmmünoterapi, özellikle alerjik rinit, astım ve böcek zehiri alerjisi olan kişilerde yaygın olarak uygulanan bir tedavi seçeneğidir.

Genellikle çocuklar ve genç yetişkinlerde daha sık görülmekle birlikte her yaşta uygulanabilir. Hamilelik döneminde veya bazı kronik hastalıkları olan kişilerde doktor değerlendirmesi gerekir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hapşırma ve burun akıntısı
• Kaşıntılı ve sulanan gözler
• Öksürük ve hırıltılı solunum
• Ciltte kaşıntı veya egzama
• Geniz akıntısı ve boğazda gıcık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda burun tıkanıklığı ve geniz eti büyümesi
• Astım belirtileri (öksürük, hırıltı)
• Egzama şeklinde cilt döküntüleri
• Besin alerjilerine bağlı sindirim sorunları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte belirtiler daha hafif olabilir
• Kronik sinüzit ve baş ağrısı
• Hapşırma ve burun tıkanıklığı ile birlikte gözlerde kuruluk
• Alerjiniz yıllardır varsa kontrol altına alınmazsa uyku sorunları görülebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Polenler (çim, ağaç, yabani ot)
• Ev tozu akarları
• Küf mantarları
• Hayvan tüyü ve kepeği
• Böcek zehirleri (arı, eşek arısı)
• Bazı gıdalar (fındık, yumurta, süt gibi, bağışıklık sisteminin aşırı tepkisine yol açabilir)

Risk faktörleri

• Ailede alerji, astım veya egzama öyküsü
• Çocukluk döneminde sık geçirilen enfeksiyonlar
• Şehir ortamında yaşamak ve hava kirliliği
• Sigara dumanına maruz kalmak
• Bağışıklık sistemini etkileyen kronik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İmmünoterapi sırasında veya sonrasında ciddi bir alerjik reaksiyon geçirdiyseniz
• Alerji belirtileri günlük yaşamınızı engelliyorsa
• Astım belirtileriniz kötüleşiyorsa ve kullandığınız ilaçlara cevap vermiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alerji olduğunuzu düşünüyorsanız ve henüz tanı konmadıysa
• İmmünoterapi tedavisini düşünüyorsanız ve alerji testi yaptırmadıysanız
• Mevsimsel alerjileriniz her yıl tekrarlıyorsa

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinler, ardından alerjinize neden olan maddeleri belirlemek için deri testi veya kan testi yapabilir. Bu testlerin sonucuna göre immünoterapi uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir.

Yapılabilecek testler

• Deri prik testi (cilde küçük çizikler atarak alerjen ekstraktlarını uygulama)
• Kan testi (spesifik IgE antikorlarının ölçülmesi)
• Gerekirse spirometri ile akciğer fonksiyon testi

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle 30-45 dakika sürer. Cilt testi sırasında hafif kaşıntı ve kızarıklık olabilir, bu normaldir. Kan testi için kolunuzdan bir örnek alınır. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde belli olur. İmmünoterapiye başlamadan önce doktorunuz sizinle planı konuşur ve hazırlık sürecini anlatır.

Tedavi

İmmünoterapi, alerji tedavisinde köklü bir yöntemdir. Tedaviye başlamadan önce alerjinize neden olan maddelerden uzak durmanız önerilir. İmmünoterapi, iğne veya dil altı damlası olarak uygulanabilir. Doktorunuz, sizin için en uygun yöntemi ve tedavi süresini belirler.

Evde kişisel bakım

• Tedavi öncesinde ve sırasında alerjenlerden mümkün olduğunca kaçının (örneğin, polen mevsiminde pencere kapalı tutmak).
• İmmünoterapi günü aç karnına gelmeyin; normal bir öğün yapmanız önerilir.
• Dozdan sonra en az 30 dakika sağlık kuruluşunda bekleyin.
• Aspirin gibi bazı ilaçlar tedavi öncesi reaksiyon riskini artırabilir, bu nedenle tüm kullandığınız ilaçları doktorunuza bildirin.
• Ateşli hastalık geçiriyorsanız veya kendinizi iyi hissetmiyorsanız tedavinizi erteleyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz alerji belirtilerini hafifletmek için alerji ilaçları, burun spreyleri veya diğer rahatlatıcı tedaviler önerebilir. İmmünoterapi, bağışıklık sisteminizi eğiterek bu ilaçlara olan ihtiyacınızı zamanla azaltmayı hedefler. Tedavi planınızı asla kendiniz değiştirmeyin; tüm kararlar doktorunuz tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

İmmünoterapi gören biri olarak düzenli kontrollerinize gitmeniz, doktorunuzun belirlediği doz takvimine uymanız ve her dozdan sonra bekleme süresine mutlaka uymanız gerekir. Ayrıca geçmiş alerji reaksiyonlarınızı ve kullandığınız ilaçları her görüşmede doktorunuza hatırlatın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Evinizde nem oranını düşük tutun, toz tutan eşyaları azaltın.
• Hayvan besliyorsanız yatak odasına almamaya çalışın.
• Polen mevsiminde dışarı çıkarken güneş gözlüğü kullanın.
• Sigaradan uzak durun, sigara içilen ortamlarda bulunmayın.
• Egzersiz yapın, ancak egzersizle tetiklenen alerjiniz varsa doktorunuza danışarak zamanlama yapın.

Diyet ve egzersiz

Alerji tedavisinin özel bir beslenme kuralı yoktur, ancak genel sağlıklı beslenme bağışıklık sisteminizi destekler. Alerjik astımınız varsa egzersiz öncesi doktorunuzun önerdiği ilaçları yanınızda bulundurun ve aşırı efordan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerjiler uyku, iş ve sosyal yaşamı etkileyerek kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu belirtilerle karşılaşırsanız bunu doktorunuzla paylaşın; destek almanın utanılacak bir tarafı yoktur.

Önleme

Alerjik reaksiyonları tamamen önlemek mümkün olmasa da, alerjenlerden kaçınmak ve tedaviye erken başlamak belirtilerin şiddetini azaltır. İmmünoterapi, alerjinin ilerlemesini önleyebilir ve astıma dönüşme riskini düşürebilir.

Aşılar

Bağışıklık sistemiyle ilgili bir tedavi görüyorsanız, aşı olmadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Normal aşı takviminize çoğu zaman devam edebilirsiniz, ancak bu kararı hekiminiz vermelidir.

Tarama programları

Alerji testleri, semptomu olan kişilerde tanı için yapılır; rutin olarak herkesin bu testleri yaptırmasına gerek yoktur. Alerji belirtileriniz başladıysa tanı ve tedavi planı için doktorunuza başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anafilaksi riskinde artış (ciddi, hayatı tehdit eden alerjik reaksiyon)
• Kontrol altına alınmamış astım atakları
• Kronik sinüzit ve orta kulak enfeksiyonları
• Uyku apnesi gibi uyku sorunları
• Günlük yaşam kalitesinde belirgin düşüş

Uzun vadeli görünüm

İmmünoterapi çoğu kişide belirgin iyileşme sağlar. Tedavinin ilk aylarında semptomlar azalmaya başlar ve zamanla ilaç ihtiyacı azalabilir. Erken başlanan tedavi, alerjinin yeni alerjenlere yayılmasını yavaşlatır. Her bireyin yanıtı farklıdır; doktorunuzla düzenli iletişimde kalarak tedaviye sadık kalırsanız sonuçlar genellikle olumludur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.