Plörezi İşlem Hazırlığı

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerinizi çevreleyen zarların iltihaplanmasıdır. Bu iltihap nefes almayı ağrılı hale getirebilir ve sıvı birikmesine yol açabilir. Bazı durumlarda, teşhis veya tedavi için bir işlem (örneğin sıvı boşaltma) yapılması gerekebilir. Bu yazı, bu tür işlemlere nasıl hazırlanacağınızı anlatır.

Plörezi oldukça yaygın bir durumdur. Her yıl birçok kişi plörezi yaşar. Genellikle akciğer enfeksiyonları veya diğer hastalıklar sonucu ortaya çıkar.

Plörezi her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak akciğer hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler ve sigara içenler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste keskin, bıçak saplanır gibi ağrı
• Nefes alırken veya öksürürken artan ağrı
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Ateş ve titreme

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk
• İştahsızlık
• Nefes alırken zorlanma
• Ateş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı daha az belirgin olabilir
• Nefes darlığı ön planda
• Yorgunluk ve halsizlik
• Zihin karışıklığı (yaşlılarda enfeksiyon belirtisi olabilir)

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, grip)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (pnömoni)
• Akciğer embolisi (kan pıhtısı)
• Göğüs travması
• Otoimmün hastalıklar (lupus, romatoid artrit)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Bağışıklık sistemi zayıflığı
• Kanser öyküsü
• Uzun süre yatmak (hareketsizlik)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorlanıyorsanız
• Göğüs ağrınız şiddetliyse ve geçmiyorsa
• Ateşiniz yüksekse (38°C ve üzeri)
• Kan öksürüyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Göğüs ağrısı veya öksürük birkaç gün içinde geçmezse
• Nefes alırken yanma hissi devam ediyorsa
• Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ve bir kontrol istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Akciğerlerinizi dinlerken sürtünme sesi duyabilir. Plöreziden şüphelenirse, tanıyı doğrulamak ve altta yatan nedeni bulmak için bazı testler isteyecektir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni: Akciğerlerde sıvı veya enfeksiyon olup olmadığını gösterir.
• Kan testleri: Enfeksiyon belirteçlerini ve pıhtılaşma durumunu kontrol eder.
• Ultrason: Sıvının yerini ve miktarını belirlemek için kullanılır.
• Torasentez (plevral aspirasyon): Sıvı örneği almak için ince bir iğne ile göğüs duvarından girilir. Bu sıvı laboratuvarda incelenir.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Daha detaylı görüntüleme sağlar.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde bazı testler yapılacaktır. Torasentez gibi işlemler öncesinde doktorunuz size nasıl hazırlanmanız gerektiğini anlatacaktır. Genellikle kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız bunu önceden söylemeniz gerekebilir. İşlem sırasında uyanık olursunuz ve lokal anestezi uygulanır. İşlem sonrası bir süre dinlenmeniz istenebilir.

Tedavi

Plörezi tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda dinlenme ve ilaç tedavisi yeterlidir. Eğer sıvı birikmişse (plevral efüzyon) ve nefes almayı zorlaştırıyorsa, sıvıyı boşaltmak için torasentez veya göğüs tüpü takılması gerekebilir. İşlem öncesi hazırlık için doktorunuzun talimatlarına uyun.

Evde kişisel bakım

• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanın (asla doktora danışmadan ilaç almayın).
• Bol sıvı tüketin.
• Nefes egzersizleri yapın (derin nefes alıp verme).
• İşlem öncesi aç kalmanız gerekebilir, doktorunuz sizi bilgilendirecektir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotik veya antiviral ilaçlar reçete edebilir. Ağrı ve iltihap için uygun ilaçlar önerilir. Önemli: Asla kendi başınıza ilaç kullanmayın, doktorunuzun önerdiği tedaviyi uygulayın. Torasentez sırasında sıvı boşaltma işlemi yapılır. Bazı durumlarda plevral boşluğa ilaç enjeksiyonu (plörodez) yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sıvı iltihaplı ve kalınlaşmışsa (ampiyem) veya tüp drenajı yeterli olmazsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Bu genellikle VATS (video yardımlı torakoskopik cerrahi) adı verilen kapalı bir yöntemdir. Cerrahi kararı doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi iyileşme sürecinde sabırlı olun. Ağrı ve nefes darlığı birkaç hafta sürebilir. Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın. İşlem sonrası dikiş yerinizin temiz ve kuru kalmasına dikkat edin. Ağır kaldırmaktan ve zorlu aktivitelerden kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Düzenli hafif yürüyüşler yapın (doktorunuz onaylarsa).
• Stresten uzak durmaya çalışın.
• Başkalarına karşı kendinizi izole etmeyin, duygularınızı paylaşın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin. Özellikle protein ve vitamin açısından zengin gıdalar tüketin (örneğin sebze, meyve, tam tahıllar). Bol su için. Hafif egzersizler (yürüyüş, germe) iyileşmeyi destekler, ancak aşırı yorulmayın. Nefes egzersizleri akciğer kapasitenizi artırır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı ve strese neden olabilir. Nefes almakta zorlanmak korkutucu olabilir. Duygularınızı doktorunuz veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Plörezi tamamen önlenemeyebilir, ancak akciğer enfeksiyonlarından korunmak riski azaltır. Ellerinizi sık sık yıkayın, hasta kişilerden uzak durun. Sigara içmeyin. Bağışıklık sisteminizi güçlü tutmak için sağlıklı beslenin ve yeterli uyuyun.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, zatürre ve buna bağlı plörezi riskini azaltabilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uymanız önerilir. Aşılar hakkında doktorunuza danışın.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak akciğer hastalığı riskiniz varsa, düzenli kontrollerinizi yaptırmanız önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer zarında kalınlaşma ve yapışıklıklar (fibrotoraks)
• Ampiyem (iltihaplı sıvı birikmesi)
• Solunum yetmezliği
• Sepsis (kana enfeksiyon yayılması)

Uzun vadeli görünüm

Plörezi erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu zaman başarılı bir şekilde iyileşir. Tedavi sonrası tam iyileşme sağlanabilir. Kronik rahatsızlıklar varsa, kontrol altında tutmak önemlidir. Olumlu düşünün ve doktorunuzla işbirliği yapın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.