Plörezi: Riskler ve Tedavi Faydaları

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerin etrafını saran ince zarın (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap nefes alırken keskin bir ağrıya neden olabilir. Çoğu zaman enfeksiyonlardan kaynaklanır ve uygun tedavi ile iyileşir.

Plörezi, özellikle akciğer enfeksiyonları (zatürre) ile birlikte sık görülür. Her yaşta ortaya çıkabilir.

Plörezi her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, sigara içenler ve kronik akciğer hastalığı olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken artan keskin göğüs ağrısı
• Kuru öksürük
• Ateş ve titreme
• Nefes darlığı
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Ateş ve huzursuzluk
• İştahsızlık
• Nefes alırken ağlama veya hırıltı
• Oyun oynamak istememe

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha hafif olabilir; bazen sadece halsizlik ve iştahsızlık görülür
• Nefes darlığı daha belirgin olabilir
• Zatürre gibi altta yatan bir hastalık belirtileri daha ön planda olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (grip, soğuk algınlığı gibi)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre gibi)
• Akciğer pıhtısı (pulmoner emboli)
• Göğüs travması (kaburga kırığı, darbe)
• Otoimmün hastalıklar (lupus gibi)
• Akciğer kanseri veya diğer kanserler

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Zatürre veya grip geçirmek
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (diyabet, HIV gibi)
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı
• Uzun süre yatmak veya hareketsiz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Yüksek ateş düşmüyorsa
• Kanlı balgam çıkarma
• Bayılma veya şuur bulanıklığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif göğüs ağrısı veya öksürük birkaç gün geçmezse
• Nefes alırken ağrı hissediyorsanız
• Ateşiniz varsa ve düşmüyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Stetoskopla akciğerlerinizi dinlerken sürtünme sesi plöreziyi düşündürebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni (akciğerlerin ve plevranın görüntülenmesi)
• Kan testleri (enfeksiyon ve iltihap belirteçleri)
• Bilgisayarlı tomografi (BT) (daha detaylı görüntüleme)
• Plevral sıvı analizi (sıvı birikmişse iğne ile örnek alınır)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde genellikle bir göğüs hastalıkları uzmanına yönlendirilirsiniz. Testler genellikle ayakta yapılır, fazla zaman almaz. Tanı konulduktan sonra tedavi planı belirlenir.

Tedavi

Tedavi, plöreziye neden olan altta yatan duruma göre düzenlenir. Çoğu plörezi enfeksiyon kaynaklı olduğundan antibiyotik veya antiviral ilaçlar kullanılabilir. Ağrı ve iltihabı azaltmak için doktorunuz uygun ağrı kesiciler (iltihap giderici ilaçlar) önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol istirahat edin, vücudunuzu dinleyin
• Ağrıyı azaltmak için nefes egzersizleri yapın (derin nefes alıp verme)
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri düzenli kullanın
• Bol su için, vücut direncinizi artırmak için beslenmenize dikkat edin

Tıbbi tedaviler

Tedavinin temeli altta yatan hastalığa yöneliktir. Bakteriyel enfeksiyon varsa antibiyotikler, viral enfeksiyon varsa antiviral ilaçlar kullanılabilir. İltihabı azaltmak için nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) reçete edilebilir. Şiddetli ağrı durumunda daha güçlü ağrı kesiciler gerekebilir. Tüm ilaçlar doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, plevral boşlukta biriken sıvının (plevral efüzyon) boşaltılması gerekebilir. Bu işlem genellikle iğne ile veya küçük bir tüp yerleştirilerek yapılır. Ameliyat nadirdir, genellikle sıvı enfekte olmuşsa (ampiyem) veya kanser durumlarında düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Plörezi tedavisi sırasında dinlenmek önemlidir. Nefes alırken ağrı hissedebilirsiniz, bu normaldir. Derin nefes egzersizleri yapmak akciğerlerinizi açık tutar. Tam iyileşme birkaç hafta sürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak iyileşmeyi hızlandırır ve tekrarlama riskini azaltır
• Düzenli uyuyun, stresten uzak durun
• Hastalık döneminde ağır egzersizden kaçının
• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sistemini desteklemek için sebze, meyve ve protein açısından zengin bir beslenme programı uygulayın. Hafif yürüyüşler ve nefes egzersizleri iyileşmeye yardımcı olabilir. Yorgun hissettiğinizde dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı endişe yaratabilir. Bu duygular normaldir. Ailenizle ve doktorunuzla hissettiklerinizi paylaşmak rahatlatıcı olabilir. Gerekirse psikolojik destek alabilirsiniz.

Önleme

Plörezi tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Enfeksiyonlardan korunmak, sigara içmemek ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak en önemli adımlardır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, plöreziye neden olabilecek enfeksiyon riskini azaltabilir. Özellikle risk grubundaki kişiler (yaşlılar, kronik hastalığı olanlar) aşılarını yaptırmalıdır.

Tarama programları

Plörezi için özel bir tarama testi yoktur. Ancak akciğer hastalığı riski olan kişiler düzenli doktor kontrolüne gitmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (zar arasında sıvı birikmesi)
• Ampiyem (biriken sıvının iltihaplanması veya irinleşmesi)
• Akciğer sönmesi (pnömotoraks)
• Kronik göğüs ağrısı
• Kan zehirlenmesi (sepsis)

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi edildiğinde plörezi genellikle tamamen iyileşir. Çoğu kişi birkaç hafta içinde normal hayatına dönebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile komplikasyon riski oldukça düşüktür. Sağlık ekibinizin önerilerine uymak iyileşmeyi hızlandırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.