Plörezi (Pleurisy) Hakkında Bilmeniz Gerekenler: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Genel Bakış

Plörezi, akciğerleri çevreleyen ve göğüs duvarını kaplayan ince zarların (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, nefes alırken keskin bir ağrıya yol açar. 'Pleurisy' tıp dilinde plörezi olarak bilinir ve genellikle altta yatan başka bir sağlık sorununun belirtisidir.

Plörezi sık görülen bir durumdur, özellikle göğüs enfeksiyonları veya romatizmal hastalıkları olan kişilerde daha sık rastlanır.

Her yaşta görülebilir; ancak akciğer enfeksiyonu (zatürre) geçirenler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve sigara içenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken veya öksürürken keskin, bıçak saplanır gibi göğüs ağrısı
• Ağrının derin nefes almayla artması, sığ nefes alma ihtiyacı
• Hafif ateş ve titreme
• Öksürük (genellikle kuru)
• Nefes darlığı
• Göğüste sıkışma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık
• Nefes alırken zorlanma
• Ateş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Nefes darlığı daha belirgin olabilir
• Ağrı daha hafif hissedilebilir
• Bilinç bulanıklığı veya yorgunluk
• İştah kaybı

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (grip, soğuk algınlığı)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre, tüberküloz)
• Akciğer zarında sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• Göğüs travması veya kaburga kırığı
• Romatizmal hastalıklar (lupus, romatoid artrit)
• Akciğer kanseri veya plevra kanseri
• Kan pıhtısı (pulmoner emboli)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Zatürre veya tüberküloz geçirmiş olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanmak
• Romatizmal bir hastalığa sahip olmak
• Göğüs cerrahisi geçirmiş olmak
• Uzun süre yatakta kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız varsa ve nefes almakta güçlük çekiyorsanız hemen 112'yi arayın.
• Ani başlayan şiddetli ağrı ve nefes darlığı acil durumdur.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Göğüs ağrınız birkaç gündür devam ediyorsa ve hafif ateşiniz varsa bir doktora başvurun.
• Özellikle zatürre geçirdikten sonra bu tür şikayetleriniz olursa ihmal etmeyin.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve steteskopla akciğerlerinizi dinler. Plörezide tipik olarak sürtünme sesi duyulabilir. Ardından kesin tanı için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni: Akciğerlerde sıvı veya iltihap olup olmadığını gösterir.
• Kan testleri: Enfeksiyon veya romatizmal belirteçleri kontrol eder.
• Ultrason: Plevral sıvıyı daha ayrıntılı görmek için kullanılır.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Daha detaylı görüntüleme sağlar.
• Plevral sıvı örneklemesi (torasentez): Sıvı varsa bir iğne ile alınarak incelenir.
• Akciğer biyopsisi: Nadiren gerekir, genellikle şüpheli durumlarda yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde doktorunuz size birkaç soru sorabilir, örneğin: Ağrınız ne zaman başladı? Öksürüğünüz var mı? Sigara içiyor musunuz? Testler genellikle ağrısızdır. Torasentez gibi işlemler lokal anestezi ile yapılır. Sonuçları doktorunuzla birlikte değerlendirin.

Tedavi

Plörezi tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir. Amaç iltihabı azaltmak, ağrıyı hafifletmek ve komplikasyonları önlemektir. Tedavide genellikle ilaçlar ve istirahat önerilir.

Evde kişisel bakım

• Bol istirahat edin ve vücudunuzu dinleyin, zorlayıcı aktivitelerden kaçının.
• Ağrıyı azaltmak için derin nefes almaktan korkmayın; doktorunuzun önerdiği nefes egzersizlerini yapın.
• Sigara içiyorsanız bırakın; sigara iyileşmeyi yavaşlatır.
• Yeterli sıvı tüketin (günde en az 8 bardak su) ve sağlıklı beslenin.
• Ateşinizi düzenli ölçün ve not alın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı azaltmak için anti-inflamatuar ilaçlar (steroid olmayan antiinflamatuarlar gibi) veya ağrı kesiciler önerebilir. Enfeksiyon durumunda antibiyotik veya antiviral ilaçlar kullanılabilir. Altta yatan romatizmal hastalık varsa, onun tedavisine yönelik ilaçlar eklenir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın, doz ve süreye dikkat edin. Hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, sıvı birikimi çok fazlaysa ve ilaçlarla geçmiyorsa, sıvının boşaltılması için torasentez veya göğüs tüpü takılması gerekebilir. İleri vakalarda cerrahi müdahale (plevrodez veya dekortikasyon) düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi genellikle birkaç hafta içinde iyileşir. Bu süreçte kendinizi yormayın, ağrı hissettiğinizde dinlenin. Nefes egzersizlerine devam edin ve doktor kontrollerinizi aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Stresten kaçının, gevşeme teknikleri uygulayın.
• Düzenli uyku ve beslenme düzenine özen gösterin.
• Doktorunuz onay verene kadar ağır egzersizlerden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için meyve, sebze, tam tahıl ve protein açısından zengin beslenin. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak nefes darlığı veya ağrı olursa durun. Nefes egzersizleri akciğer kapasitenizi artırmaya yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve nefes alma zorluğu kaygı ve strese yol açabilir. Kendinizi üzgün veya endişeli hissederseniz bunu doktorunuzla veya bir psikologla paylaşın. Ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek isteyin. Unutmayın, plörezi tedavi edilebilir.

Önleme

Plörezinin tamamen önlenmesi mümkün olmasa da altta yatan nedenleri kontrol altına alarak riski azaltabilirsiniz. Özellikle enfeksiyonlardan korunmak önemlidir.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre aşısı (pnömokok aşısı) akciğer enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takviminiz için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Özel bir tarama testi yoktur. Ancak risk grubundaysanız (sigara içenler, romatizmal hastalığı olanlar) düzenli doktor kontrollerinizi yaptırın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (akciğer zarında sıvı birikmesi) ve ampiyem (iltihaplı sıvı birikmesi)
• Akciğerde kalıcı hasar veya yapışıklıklar (yara dokusu)
• Solunum yetmezliği
• Sepsis (vücuda yayılan enfeksiyon)

Uzun vadeli görünüm

Plörezi genellikle altta yatan neden tedavi edildiğinde tamamen iyileşir. Çoğu kişi birkaç hafta içinde eski sağlığına kavuşur. Tedavi edilmezse komplikasyonlar olabilir; ancak erken teşhis ve uygun tedavi ile prognoz oldukça iyidir. Umudunuzu kaybetmeyin ve doktorunuzun önerilerine uyun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.