Alerjide Mide Bulantısı

Genel Bakış

Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan bir maddeye (örneğin besin, polen, ilaç) aşırı tepki vermesidir. Bu tepki sırasında bazı kişilerde mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı gibi sindirim sistemi belirtileri ortaya çıkabilir. Mide bulantısı tek başına olabileceği gibi diğer alerji belirtileriyle birlikte de görülebilir.

Alerji toplumda oldukça yaygındır. Ancak mide bulantısı, alerjilerin çok sık görülen bir belirtisi değildir; daha çok besin alerjileri ve şiddetli alerjik reaksiyonlarla ilişkilidir.

Alerjik mide bulantısı her yaşta görülebilir. Özellikle besin alerjisi olan çocukları, daha önce alerjik reaksiyon geçirmiş kişileri ve astım ya da egzama gibi alerjik hastalıkları olan bireyleri daha çok etkileyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bulantısı
• Kusma
• Karın ağrısı veya kramplar
• İshal
• Ciltte kaşıntı veya kurdeşen
• Burun akıntısı, hapşırma veya gözlerde sulanma

Çocuklarda belirtiler

• Besin alerjileri nedeniyle mide bulantısı ve kusma daha sık görülür
• Karın ağrısı
• Huzursuzluk, ağlama ve iştahsızlık
• Kusmadan sonra susuzluk ve durgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Mide bulantısı yaşlılarda susuzluk riskini artırabilir
• Tansiyon düşmesi, baş dönmesi ve bayılma hissi daha tehlikeli olabilir
• Kullanılan diğer ilaçlarla etkileşim nedeniyle belirtiler farklı algılanabilir
• Besin alerjisi dışında ilaç alerjileri daha sık rol oynayabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Besin alerjileri (süt, yumurta, yer fıstığı, ağaç fıstıkları, deniz ürünleri, buğday ve soya gibi)
• İlaç alerjileri (örneğin bazı antibiyotikler ve ağrı kesiciler)
• Böcek sokmaları ve arı alerjileri
• Lateks (lastik) alerjisi
• Mevsimsel alerjilerde geniz akıntısının mideyi tahriş etmesi

Risk faktörleri

• Daha önce alerjik reaksiyon geçirmiş olmak
• Astım veya egzama öyküsü
• Ailede alerji, astım veya egzama öyküsü
• Besin alerjisi tanısı almış olmak
• Alerji mevsiminde polen maruziyeti

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ve sürekli kusma
• Susuzluk belirtileri (ağız kuruluğu, baş dönmesi, çok az idrar)
• Giderek artan karın ağrısı
• Alerji belirtileriyle birlikte yüksek ateş
• Alerjik reaksiyon sonrası belirtilerin tekrarlaması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hangi maddeye alerjiniz olduğunu bilmiyorsanız
• Besin alerjisi şüpheniz varsa ve belirtiler yemek yedikten sonra düzenli olarak ortaya çıkıyorsa
• Mide bulantısı diğer alerji belirtileriyle birlikte tekrarlıyorsa
• Daha önce alerjik reaksiyon geçirdiyseniz ve bir alerji uzmanına hâlâ başvurmadıysanız

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler, belirtilerinizi sorar ve fizik muayene yapar. Şüphelenilen alerjene göre çeşitli testler isteyebilir. Gerekirse sizi bir alerji uzmanına yönlendirir.

Yapılabilecek testler

• Alerji deri testleri (cilt üzerine uygulanan küçük testler)
• Kan testleri (alerjik antikorları ölçmek için)
• Besin günlüğü (ne yediğinizi ve belirtilerinizi not etmeniz)
• Eliminasyon diyeti (şüpheli besinleri bir süre diyetten çıkarıp yeniden ekleme yöntemi)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz alerji ve mide bulantınız arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışacaktır. Sorular sormanıza fırsat bulacak, gerekli görülürse alerji testi için bir randevu planlanacaktır. Tanı süreci birkaç hafta sürebilir.

Tedavi

Alerjik mide bulantısını yönetmenin en önemli yolu, alerjiye neden olan maddeden uzak durmaktır. Yine de bir reaksiyon gelişirse, belirtilerin şiddetine göre tedavi uygulanır. Tedavi planı mutlaka doktor tarafından kişiye özel hazırlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Alerjinize yol açan besin veya maddeyi kullanmayın
• Kusma varsa bol sıvı tüketerek susuzluğu önleyin
• Dinlenmek ve gevşemek mide bulantısını azaltabilir
• Yemeklerin içeriğinden emin olmadan tüketmeyin
• Alerji geçmişinizle ilgili doktorunuzun verdiği bilgileri yanınızda taşıyın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, alerjik reaksiyonun şiddetine göre antihistaminik grubu ilaçları veya diğer alerji ilaçlarını önerebilir. Ciddi alerjik reaksiyon riski olan kişilere, acil durumlarda kullanılmak üzere bir enjeksiyon kalemi reçete edilebilir. Bu tedavilerin tümü doktor kontrolünde ve önerildiği şekilde uygulanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alerjiye bağlı mide bulantısında cerrahi tedavi uygulanmaz. Tedavinin temelini alerjen korunması ve ilaç tedavisi oluşturur.

Bu durumla yaşamak

Alerjinizin hangi maddelere olduğunu öğrendikten sonra günlük hayatınızı buna göre planlayabilirsiniz. Tetikleyicilerden uzak durmak, belirtileri büyük ölçüde kontrol altına almanızı sağlar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Satın aldığınız ürünlerin etiketlerini mutlaka okuyun
• Restoran veya davetlerde yemeğin içeriğini sorun
• Acil durumlar için doktorunuzun önerdiği ilacı yanınızda bulundurun
• Alerjiniz olduğunu belirten bir sağlık bilekliği kullanmayı düşünün
• Alerji testi sonuçlarınızı sizinle ilgilenen tüm sağlık çalışanlarıyla paylaşın

Diyet ve egzersiz

Doktorunuz belirlemeden herhangi bir besini diyetinizden tamamen çıkarmayın. Bu, beslenme yetersizliklerine yol açabilir. Gerekirse bir diyetisyenden destek alın. Alerjik reaksiyon yokken egzersiz yapmak genellikle güvenlidir; ancak egzersiz sırasında mide bulantısı olursa durup dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerjiyle yaşamak, özellikle besin alerjilerinde sürekli tetikte olmayı gerektirebilir. Bu durum kaygı, stres ve sosyal baskı oluşturabilir. Duygularınızı ailenizle, arkadaşlarınızla ve doktorunuzla paylaşmanız önemlidir.

Önleme

Alerjiyi tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak bilinen alerjenlerden kaçınmak, doktor önerisiyle düzenli ilaç kullanmak ve tetikleyicileri tanımak belirtilerin oluşumunu büyük ölçüde engelleyebilir.

Aşılar

Alerjilere karşı koruyan rutin bir aşı bulunmamaktadır. Alerji aşısı (immünoterapi), doktor tarafından uygun görülen bazı alerji türlerinde duyarlılığı azaltmak için kullanılan bir tedavi yöntemidir.

Tarama programları

Yüksek alerji riski taşıyan kişilerde alerji testleri yapılarak erken tanı konulabilir. Bu testler, hangi maddelerden uzak durulması gerektiğini belirlemeye yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anafilaksi adı verilen, hayatı tehdit edebilen ciddi alerjik reaksiyon
• Kusmaya bağlı susuzluk (dehidratasyon)
• Yetersiz beslenme ve kilo kaybı
• Mide bulantısı nedeniyle günlük aktivitelerde kısıtlama ve yaşam kalitesinde düşme

Uzun vadeli görünüm

Alerjik mide bulantısı çoğu zaman tetikleyiciden uzak durmak ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve düzenli takip sayesinde alerjisi olan kişiler normal ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.