Bulantı ile astım

Genel Bakış

Astım, hava yollarınızın daraldığı ve iltihaplandığı bir akciğer hastalığıdır. Bu durum nefes almayı zorlaştırır. Bazı kişilerde astım atakları sırasında veya astım ilaçlarının yan etkisi olarak mide bulantısı da görülebilir. Astımla birlikte mide bulantısı, genellikle astımın şiddetli bir belirtisi değildir ancak rahatsız edici olabilir ve altında yatan başka bir sorunu işaret edebilir.

Astımlı kişilerde mide bulantısı çok yaygın bir belirti değildir. Ancak astım atakları sırasında veya belirli ilaçların kullanımı sonrasında bazı hastalarda görülebilir.

Astım her yaştan insanı etkileyebilir. Mide bulantısı ise astımı olan herkeste ortaya çıkabilir ancak çocuklarda ve yaşlılarda astım atakları sırasında daha sık görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı
• Göğüste sıkışma hissi
• Öksürük (genellikle gece veya sabah erken saatlerde)
• Hırıltılı nefes alma (ıslık sesi)
• Mide bulantısı
• Halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Çabuk yorulma
• Oyun oynarken nefes nefese kalma
• Öksürük (özellikle geceleri)
• Mide bulantısı veya karın ağrısı
• İştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Nefes darlığı (dinlenirken bile)
• Göğüste rahatsızlık hissi
• Yorgunluk
• Mide bulantısı (özellikle yemekten sonra)
• Uyku sorunları

Nedenler

Ana nedenler

• Astımın kendisi: Hava yollarının daralması ve iltihaplanması, şiddetli öksürük ve nefes alma çabasına yol açarak mide bulantısına neden olabilir.
• Astım ilaçları: Bazı astım ilaçları, özellikle yüksek dozda kullanıldığında mide bulantısı yapabilir.
• Anksiyete (kaygı): Nefes alamama korkusu ve astım atağı sırasında yaşanan panik, mide bulantısını tetikleyebilir.
• Şiddetli öksürük: Sürekli öksürmek mideyi rahatsız ederek bulantıya yol açabilir.
• Reflü: Astım hastalarında sık görülen mide reflüsü (asidin yemek borusuna kaçması) mide bulantısına neden olabilir.

Risk faktörleri

• Kontrolsüz astım (astım belirtilerinin sık sık ortaya çıkması)
• Yüksek dozda veya uzun süreli astım ilacı kullanımı
• Astım ve mide reflüsü hastalığının birlikte görülmesi
• Stres veya kaygı bozukluğu
• Solunum yolu enfeksiyonları
• Sigara içmek veya pasif içicilik

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Astım belirtileriniz aniden kötüleşirse ve nefes açıcı ilacınız işe yaramazsa hemen 112'yi arayın.
• Şiddetli mide bulantısı ve kusma ile birlikte astım atağı yaşıyorsanız acil tıbbi yardım alın.
• Morarma, bilinç bulanıklığı veya konuşma güçlüğü varsa derhal acile başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Astım belirtileriniz daha sık ortaya çıkmaya başladıysa, doktorunuzla iletişime geçin.
• Mide bulantınız astım ilacını kullandıktan sonra sürekli tekrarlıyorsa, doktorunuza danışın.
• Astım kontrol testinizi düzenli yaptırmak ve ilaçlarınızı gözden geçirmek için yılda en az bir kez doktorunuzu ziyaret edin.

Tanı

Doktorunuz, astım ve mide bulantınızın nedenini belirlemek için önce sağlık geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Astım tanısı için solunum fonksiyon testleri, mide bulantısı için ise gerekirse reflü veya diğer nedenleri araştırmak amacıyla ek testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Solunum fonksiyon testi (spirometri): Akciğerlerinizin ne kadar hava alıp verdiğini ölçer.
• Tepe akım ölçümü (PEF): Nefes verme hızınızı günlük olarak takip etmenizi sağlar.
• Alerji testleri: Alerjenlerin astımınızı tetikleyip tetiklemediğini anlamak için yapılabilir.
• Mide asidi testi (pH monitörizasyonu): Reflü şüphesi varsa istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size nefes testlerini nasıl yapacağınızı adım adım anlatacaktır. Testler genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Sonuçlara göre doktorunuz, astımınızı kontrol altına almak ve mide bulantınızı azaltmak için bir tedavi planı oluşturacaktır.

Tedavi

Astımda mide bulantısının tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Amaç, astımı iyi kontrol etmek, bulantıya yol açan ilaçları ayarlamak ve varsa reflü gibi ek sorunları tedavi etmektir. Tedavi genellikle ilaçlar ve yaşam tarzı değişikliklerini içerir. Herhangi bir tedaviye başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Evde kişisel bakım

• Astım ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde ve dozda kullanın.
• Astım tetikleyicilerinizden (toz, polen, sigara dumanı vb.) uzak durun.
• Mide bulantısı hissediyorsanız, küçük ve sık öğünler yemeyi deneyin.
• Bol su için, ancak yemeklerle birlikte çok fazla sıvı tüketmekten kaçının.
• Gevşeme egzersizleri ve derin nefes alma teknikleri kaygıyı azaltarak bulantıyı hafifletebilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, astımınızı kontrol etmek için hava yollarını açan ve iltihabı azaltan ilaçlar (nefes açıcılar ve kontrol ediciler gibi) reçete edebilir. Mide bulantısı astım ilacının yan etkisiyse, doktorunuz ilacın dozunu ayarlayabilir veya başka bir ilaca geçirebilir. Reflü varsa, mide asidini azaltan ilaçlar da tedaviye eklenebilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Astım veya mide bulantısı için genellikle cerrahi bir işlem gerekmez. Ancak nadiren, ciddi reflü veya astımın diğer komplikasyonları ameliyat gerektirebilir. Bu durumda doktorunuz sizi bir cerraha yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Astım ve mide bulantısıyla yaşamak, belirtilerinizi iyi yönetmenize bağlıdır. İlaçlarınızı düzenli kullanmak ve doktorunuzla düzenli kontrole gitmek önemlidir. Günlük yaşamda nefesinizi rahatlatacak bir rutin oluşturun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Astım günlüğü tutarak belirtilerinizi ve ilaç kullanımınızı takip edin.
• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun.
• Düzenli uyuyun ve stresten kaçının.
• Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde dışarı çıkmamaya çalışın.
• Soğuk algınlığı ve gripten korunmak için hijyen kurallarına dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek astım kontrolüne yardımcı olabilir. Mide bulantısı yaşıyorsanız, yağlı ve baharatlı yiyeceklerden kaçının. Düzenli egzersiz yapmak akciğer kapasitenizi artırır. Egzersiz öncesi doktorunuza danışın; gerekirse egzersiz öncesi nefes açıcı ilacınızı kullanabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Astım ve tekrarlayan mide bulantısı, kaygı ve depresyona yol açabilir. Nefes alamama korkusu anksiyeteyi artırabilir. Bu duygularla başa çıkmak için bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın, ruh sağlığınız da fiziksel sağlığınız kadar önemlidir.

Önleme

Astım tamamen önlenemese de astım ataklarını ve buna bağlı mide bulantısını büyük ölçüde önlemek mümkündür. Bunun için tetikleyicilerden kaçınmak, ilaçları düzenli kullanmak ve doktor kontrollerini aksatmamak gerekir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, astım hastalarında enfeksiyonlara bağlı atakları önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takvimi için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Astım taraması için özel bir test yoktur. Ancak ailede astım öyküsü veya alerji varsa, belirtiler ortaya çıktığında erken tanı için doktora başvurulması önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kontrolsüz astım, akciğer fonksiyonlarında kalıcı hasara yol açabilir.
• Sık astım atakları yaşam kalitesini düşürür ve acil servise başvuruları artırır.
• Sürekli mide bulantısı ve kusma, beslenme sorunlarına ve kilo kaybına neden olabilir.
• Şiddetli astım atağı hayatı tehdit edebilir.

Uzun vadeli görünüm

Astım ve mide bulantısı doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi normal bir yaşam sürdürebilir. Belirtilerinizde kötüleşme olursa, doktorunuzla iletişime geçmekten çekinmeyin. Yalnız olmadığınızı unutmayın.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Global Initiative for Asthma (GINA)

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (TÜSAD)

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.