Bleeding gums in children

Genel Bakış

Çocuklarda diş eti kanaması, diş etlerinin hassaslaşması, şişmesi ve kolayca kanaması durumudur. Genellikle diş eti iltihabı (gingivitis) adı verilen bir sorundan kaynaklanır. Diş eti iltihabı, dişlerin üzerinde biriken plak adı verilen yapışkan bakteri tabakasının diş etlerini tahriş etmesiyle oluşur.

Evet, çocuklarda diş eti kanaması oldukça yaygındır. Özellikle 6-12 yaş arası çocuklarda diş eti iltihabı sık görülür.

Diş eti kanaması her yaştan çocuğu etkileyebilir, ancak ergenlik dönemindeki hormonal değişiklikler nedeniyle 10-14 yaş arası çocuklarda daha sık görülür. Ayrıca diş teli kullanan, ağız bakımına dikkat etmeyen veya kronik hastalığı olan çocuklarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dişler fırçalama sırasında veya diş ipi kullanırken diş etlerinin kanaması
• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik veya hassasiyet
• Diş etlerinin parlak ve gergin görünmesi
• Ağız kokusu (halitozis)

Çocuklarda belirtiler

• Diş fırçalarken diş fırçasında kan görülmesi
• Diş etlerinde hafif şişlik ve kızarıklık
• Sert yiyecekler yerken diş etlerinin kanaması
• Çocuğun ağız bakımı sırasında rahatsızlık hissetmesi
• Diş etlerinin dokunmaya karşı hassas olması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu bölüm çocuk hastalar için geçerli değildir. Yetişkinlerde diş eti kanaması daha ileri diş eti hastalıklarına işaret edebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Plak birikimi: Dişlerin düzenli fırçalanmaması nedeniyle diş eti çizgisinde plak adı verilen bakteri tabakasının birikmesi.
• Diş eti iltihabı (gingivitis): Plağın neden olduğu diş eti iltihabı, kanamanın en yaygın nedenidir.
• Yanlış fırçalama tekniği: Çok sert diş fırçalamak veya sert kıllı fırça kullanmak diş etlerini tahriş edebilir.
• Hormonal değişiklikler: Ergenlik döneminde hormon seviyelerindeki dalgalanmalar diş etlerini hassaslaştırabilir.
• Yetersiz beslenme: C vitamini veya K vitamini eksikliği diş eti kanamasını kolaylaştırabilir.
• Bazı ilaçlar: Kan sulandırıcı ilaçlar (varfarin vb.) diş etlerinde kanamaya yol açabilir. (İlaç ismi örnek olarak verilmiştir, öneri değildir.)
• Diş teli veya aparey kullanımı: Ağız içi apareyler diş etlerine sürtünerek tahrişe neden olabilir.

Risk faktörleri

• Yetersiz ağız hijyeni
• Diş fırçalamayı atlama veya düzensiz fırçalama
• Şekerli yiyecek ve içeceklerin fazla tüketilmesi
• Sigara dumanına maruz kalma (pasif içicilik)
• Ailede diş eti hastalığı öyküsü
• Kronik hastalıklar (diyabet, bağışıklık sistemi sorunları)
• Bazı ilaçların kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diş eti kanamasıyla birlikte şiddetli ağrı, ateş, yüz veya boyun bölgesinde şişlik varsa hemen doktora başvurun.
• Kanama durmuyor veya aşırı miktarda kan kaybediyor gibi görünüyorsa acil servise gidin.
• Çocuğunuzun genel durumu kötüyse (uyuşukluk, halsizlik) acil yardım isteyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diş eti kanaması birkaç günden uzun sürüyorsa bir diş hekimine muayene olun.
• Çocuğunuzun diş fırçalama alışkanlığını gözden geçirmek ve doğru tekniği öğrenmek için düzenli diş hekimi kontrollerine gidin.
• Yılda en az iki kez diş hekimi kontrolü önerilir.

Tanı

Diş hekimi, çocuğun ağzını muayene ederek diş etlerinin durumunu değerlendirir. Diş eti rengi, şişlik, kanama eğilimi ve diş taşı varlığı kontrol edilir. Gerekirse diş eti cebi derinliği ölçülür.

Yapılabilecek testler

• Ağız muayenesi ve diş eti sondalaması (diş eti cebinin derinliğini ölçmek)
• Plak ve diş taşı birikiminin görsel değerlendirmesi
• Gerekirse kan testleri (vitamin eksikliği veya kanama bozukluğu şüphesi varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Diş hekimi önce çocuğa ve size diş eti bakımı hakkında bilgi verir. Diş taşı temizliği (detertraj) yapılabilir. Muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Çocuğunuzun rahat olması için hekim işlemleri anlatacaktır.

Tedavi

Diş eti kanamasının tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda evde iyi ağız bakımı ile düzelir. Diş hekimi gerekirse profesyonel temizlik yapar. Herhangi bir ilaç veya özel tedavi önerilmeden önce mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Dişleri günde en az iki kez, yumuşak kıllı bir fırçayla 2 dakika boyunca fırçalayın.
• Çocuklar için florürlü diş macunu kullanın (pirinci tanesi büyüklüğünde miktar yeterlidir).
• Diş ipi kullanmayı öğretin (yaklaşık 8 yaşından itibaren).
• Şekerli yiyecek ve içecek tüketimini sınırlayın.
• Çocuğunuzun bol su içmesini sağlayın.
• Diş fırçasını her 3 ayda bir değiştirin.
• Diş eti kanaması sırasında ılık tuzlu su ile ağız gargarası yapabilirsiniz (bir bardak suya yarım çay kaşığı tuz).

Tıbbi tedaviler

Diş hekimi gerekirse diş taşı temizliği (detertraj) ve kök yüzeyi düzleştirme (küretaj) yapar. Bu işlemler plak ve diş taşını uzaklaştırarak diş etlerinin iyileşmesini sağlar. Nadiren antibakteriyel ağız gargaraları önerilebilir. Hiçbir ilaç veya gargara doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çocuklarda diş eti kanaması için cerrahi müdahale nadiren gerekir. Ancak ileri derecede diş eti hastalığı (periodontitis) varsa veya diş eti büyümesi (hiperplazi) gibi bir durum söz konusuysa cerrahi tedavi düşünülebilir. Bu karar mutlaka bir diş hekimi tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun diş sağlığı günlük bir alışkanlık haline getirilmelidir. Diş fırçalamayı eğlenceli hale getirin (renkli fırçalar, şarkılar, zamanlayıcı kullanımı). Diş eti kanaması devam ediyorsa çocuğunuzu cesaretlendirin ve düzenli fırçalamaya devam etmesini sağlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı alışkanlığı kazandırın.
• Sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinin: şekerli atıştırmalıklar yerine meyve, sebze ve süt ürünlerini tercih edin.
• Diş hekimi kontrollerini aksatmayın, yılda en az iki kez kontrole gidin.
• Çocuğunuzun gece diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı varsa diş hekiminize bildirin.

Diyet ve egzersiz

Diş sağlığı için kalsiyumdan zengin besinler (süt, yoğurt, peynir), C vitamini kaynakları (portakal, kivi, biber) ve bol su tüketimi önemlidir. Düzenli egzersiz genel sağlığı destekleyerek diş eti hastalıkları riskini azaltır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş eti kanaması çocuklarda utanma veya endişeye neden olabilir, özellikle ağız kokusu da varsa. Çocuğunuzla açık konuşun, bunun yaygın bir sorun olduğunu ve çözülebileceğini anlatın. Gerekirse bir çocuk psikoloğundan destek alın. Unutmayın, duygusal destek almak her zaman iyidir. Ruhsal kriz anlarında (anksiyete, depresyon) çocuk ve ergen psikiyatri uzmanına başvurun.

Önleme

Evet, çocuklarda diş eti kanaması büyük ölçüde önlenebilir. Düzenli ve doğru diş fırçalama, diş ipi kullanımı, sağlıklı beslenme ve düzenli diş hekimi kontrolleri ile risk büyük oranda azalır.

Aşılar

Diş eti kanamasını önleyen bir aşı yoktur. Ancak çocukluk çağı aşıları (kızamık, kabakulak gibi) vücut direncini artırarak genel sağlığa katkıda bulunur. Aşı takvimini düzenli uygulatmak önemlidir.

Tarama programları

Düzenli diş hekimi kontrolleri, diş eti kanamasının erken teşhisi için en etkili tarama yöntemidir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği periyodik diş muayeneleri ihmal edilmemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş eti iltihabı (gingivitis), periodontitis adı verilen daha ciddi bir diş eti hastalığına ilerleyebilir.
• Diş eti çekilmesi, dişlerin sallanması ve hatta diş kaybı meydana gelebilir.
• Kronik iltihap, kalp hastalıkları ve diyabet gibi genel sağlık sorunları riskini artırabilir.
• Ağız kokusu sosyal sorunlara ve özgüven kaybına yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen diş eti kanaması ciddi sorunlara yol açabilse de erken müdahale ile prognoz çok iyidir. Düzenli ağız bakımı ve diş hekimi takibi ile diş etleri sağlığına kavuşur ve çocuğunuzun ağız sağlığı korunur. Unutmayın, diş eti kanaması büyük olasılıkla basit bir sorundur ve doğru adımlarla kolayca düzeltilebilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri · Türkiye
• Türk Dişhekimleri Birliği · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.