Gece Şiddetlenen Bronşit

Genel Bakış

Bronşit, akciğerlere hava taşıyan boruların (bronşların) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap öksürük, balgam ve nefes darlığına yol açar. Gece yatınca öksürük ve balgam daha da kötüleşebilir.

Evet, bronşit özellikle kış aylarında çok sık görülen bir solunum yolu hastalığıdır.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak sigara içenler, bebekler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gece artan öksürük
• Balgam (renksiz, sarı veya yeşil olabilir)
• Göğüste sıkışma hissi
• Hafif ateş
• Nefes alırken hırıltı sesi
• Yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Öksürük ve hırıltı, geceleri daha belirgin
• Hızlı nefes alma veya nefes almada zorlanma
• Beslenme güçlüğü (emme veya yutma sorunu)
• Ateş ve huysuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Gece öksürüğü daha şiddetli
• Nefes darlığı ve hızlı nefes alma
• Kafa karışıklığı veya uyku hali
• Göğüs ağrısı
• Daha düşük ateş olmasına rağmen genel durum kötüleşmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (soğuk algınlığı veya grip virüsü gibi)
• Bakteriler (daha az sıklıkla)
• Sigara dumanı, hava kirliliği veya kimyasal maddeler gibi tahriş ediciler

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması (kronik hastalık, yaşlılık)
• Astım veya alerjik rinit gibi akciğer hastalıkları
• Gastroözofageal reflü (mide asidinin yemek borusuna kaçması)
• Soğuk ve nemli ortamlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil olarak belirtilen belirtiler varsa hemen 112'yi arayın.
• Nefes darlığı şiddetliyse veya dinlenirken geçmiyorsa
• Bilinç bulanıklığı veya aşırı uyku hali varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürük 3 haftadan uzun sürüyorsa
• Balgam rengi koyulaştıysa veya miktarı arttıysa
• Ateş 3 günden uzun sürüyorsa
• Göğüs ağrısı veya tekrarlayan hırıltı varsa

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyecek ve stetoskopla akciğerlerinizi dinleyecektir. Genellikle fizik muayene tanı için yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer röntgeni (zatürre gibi başka sorunları elemek için)
• Balgam kültürü (bakteri üremesi olup olmadığını görmek için)
• Pulse oksimetre (kandaki oksijen seviyesini ölçmek için)
• Solunum fonksiyon testleri (kronik bronşit varsa değerlendirmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle muayene ve belirtilere dayanarak konur. Gerekirse ek testler yapılır. Sonuçlarınızı doktorunuzla konuşun.

Tedavi

Bronşit tedavisinin temeli dinlenme, bol sıvı alımı ve belirtileri hafifletmeye yönelik önlemlerdir. Viral bronşitte antibiyotikler işe yaramaz; sadece bakteriyel olduğunda doktor önerisiyle kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Bol su, bitki çayı veya sıcak limonlu su için.
• Uyurken başınızı yüksekte tutun (2-3 yastık kullanabilirsiniz).
• Nemli hava soluyun; bir nemlendirici kullanın veya banyoda buhar soluyun.
• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun.
• Dinlenin, ancak yatakta hareketsiz kalmamaya çalışın; hafif aktiviteler yapabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz öksürüğü rahatlatmak için balgam söktürücü veya öksürük şurubu önerebilir. Nefes açıcı inhalerler (sprey ilaçlar) hırıltı ve nefes darlığına iyi gelebilir. Antibiyotik sadece bakteriyel enfeksiyon düşünülüyorsa verilir. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Her durumda ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bronşit için cerrahi gerekmez. Ancak kronik bronşitin ileri aşamalarında nadiren başka tedaviler düşünülebilir. Cerrahi seçenekleri mutlaka doktorunuzla konuşun.

Bu durumla yaşamak

Gece öksürüğü uykunuzu bölebilir. Yatmadan önce buhar banyosu yapmak, bal şekerlemesi (1 yaşından büyüklerde) veya sıcak bitki çayı içmek rahatlatabilir. Belirtileri tetikleyen maddelerden (parfüm, temizlik kimyasalları, toz) uzak durun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden kaçının.
• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyonlardan korunun.
• Yeterli uyuyun ve beslenmenize dikkat edin.
• Soğuk havalarda ağız ve burnunuzu atkıyla kapatarak dışarı çıkın.

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için meyve, sebze, tam tahıllar ve yeterli protein tüketin. Aşırı yorgun hissetmiyorsanız hafif yürüyüş yapabilirsiniz. Nefes darlığına yol açıyorsa egzersizi bırakın ve dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gece öksürüğü uykuyu böldüğü için yorgunluk, sinirlilik ve kaygıya yol açabilir. Nefes almakta zorlanma endişe yaratabilir. Bu duygular normaldir. Kendinize zaman tanıyın ve ihtiyaç duyarsanız bir psikolog veya destek hattından yardım alın.

Önleme

Bronşiti tamamen önlemek mümkün olmasa da, enfeksiyon kapma riskini azaltabilirsiniz. El hijyeni, kalabalık ortamlardan kaçınma ve sigara dumanından uzak durma önemlidir.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre aşısı (pnömokok aşısı), bronşite yol açabilecek enfeksiyonlara karşı koruyabilir. Hangi aşıların sizin için uygun olduğunu doktorunuza sorun.

Tarama programları

Bronşit için özel bir tarama testi yoktur. Ancak kronik öksürük veya nefes darlığı gibi belirtileriniz varsa düzenli olarak doktor kontrolüne gitmeniz önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Kronik bronşit (uzun süreli iltihap)
• Solunum yetmezliği (akciğerlerin yeterli oksijen sağlayamaması)
• Astım atakları (eğer astım varsa)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan akut bronşiti birkaç hafta içinde tamamen atlatır. Kronik bronşit ise ömür boyu sürebilir ancak uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Doktorunuzla işbirliği yaparak sağlıklı ve aktif bir yaşam sürdürebilirsiniz.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.