Tekrarlayan Bronşit (Gelip Geçen Bronşit)

Genel Bakış

Bronşit, akciğerlere hava taşıyan boruların (bronşların) iltihaplanmasıdır. 'Gelip geçen' bronşit, bu iltihabın sık sık tekrarlaması veya uzun sürmesi durumudur. Bu durumda öksürük, balgam ve nefes darlığı ataklar halinde ortaya çıkar ve arada iyi dönemler olabilir.

Evet, özellikle sigara içenlerde, hava kirliliğine maruz kalanlarda ve astım gibi başka akciğer sorunları olan kişilerde yaygındır.

Her yaşta görülebilir, ancak en sık 40 yaş üstü yetişkinlerde, sigara kullananlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ortaya çıkar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uzun süreli öksürük (haftalar veya aylar boyunca)
• Balgam çıkarma (renksiz, beyaz, sarı veya yeşil olabilir)
• Nefes darlığı, özellikle eforla veya geceleri
• Göğüste sıkışma veya ağrı hissi
• Hırıltılı solunum

Çocuklarda belirtiler

• Sık tekrarlayan öksürük nöbetleri
• Burun akıntısı ve hafif ateş
• Nefes alırken zorlanma veya hırıltı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• İştah kaybı ve kilo kaybı
• Bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı (ileri durumlarda)

Nedenler

Ana nedenler

• Sigara içmek (aktif veya pasif maruziyet)
• Virüsler (soğuk algınlığı, grip) veya bakteriler
• Hava kirliliği, kimyasal dumanlar, toz
• Astım, alerji veya bronşektazi gibi altta yatan akciğer hastalıkları

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Zayıf bağışıklık sistemi
• Soğuk ve nemli iklimlerde yaşamak
• Tozlu veya kimyasal maddelerle çalışmak (mesleki maruziyet)
• Kronik sinüzit veya reflü hastalığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı kötüleşirse
• Yüksek ateş ve üşüme titreme varsa
• Balgamda kan görülürse
• Öksürük 3 haftadan uzun sürerse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürük veya balgam 2-3 haftayı geçtiyse
• Aile hekiminize danışmak için
• Yıllık kontrol sırasında belirtilerinizden bahsedin

Tanı

Doktorunuz semptomlarınızı dinleyecek, fizik muayene yapacak ve gerekirse bazı testler isteyecektir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni (akciğer filmi)
• Solunum fonksiyon testi (nefes ölçümü)
• Balgam kültürü (enfeksiyon etkenini belirlemek için)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri)

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle ayakta tedavi mümkündür. Test sonuçları birkaç gün içinde çıkar ve doktorunuz size sonuçları ve tedavi planını açıklayacaktır.

Tedavi

Tedavi, bronşitin nedenine ve şiddetine bağlıdır. Amaç semptomları hafifletmek, alevlenmeleri önlemek ve akciğer sağlığını korumaktır.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, bitki çayı)
• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın
• Sigara dumanı ve tahriş edici maddelerden uzak durun
• Nemli hava soluyun (buhar, nemlendirici)
• Bal veya zencefil gibi doğal öksürük yatıştırıcılarını kullanabilirsiniz (alerjiniz yoksa)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bronşları genişleterek nefes almayı kolaylaştıran ilaçlar (nefes açıcılar) önerebilir. Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi gerekebilir. Ayrıca balgam söktürücü veya öksürük kesici ilaçlar kullanılabilir. Ancak bu ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi genellikle gerekmez. Çok nadir durumlarda, altta yatan başka bir hastalık (örneğin bronşektazi) varsa cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Tekrarlayan bronşit ile yaşamak, semptomları yönetmeyi ve alevlenmeleri önlemeyi gerektirir. Düzenli doktor kontrolü ve tedaviye uyum çok önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve dumandan tamamen uzak durun
• Ellerinizi sık sık yıkayın, enfeksiyonlardan korunun
• Grip ve zatürre aşılarınızı yaptırın
• Stresten kaçının, rahatlama teknikleri uygulayın (yoga, derin nefes)

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin. Bol sebze, meyve ve lifli gıdalar tüketin. Hafif egzersizler (yürüyüş, yüzme) nefes kaslarını güçlendirebilir. Nefes darlığı hissederseniz egzersizi bırakın ve dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik öksürük ve nefes darlığı kaygı, stres ve depresyona yol açabilir. Ruh sağlığınızı ihmal etmeyin, gerekirse bir uzmandan destek alın.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. En etkili yöntem sigarayı bırakmak ve dumandan uzak durmaktır.

Aşılar

Grip aşısı her yıl yapılabilir. Zatürre (pnömokok) aşısı doktor tavsiyesiyle uygulanabilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimini takip edin.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kronik öksürük veya risk faktörleriniz varsa düzenli doktor kontrolü önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (pnömoni)
• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
• Solunum yetmezliği
• Akciğer fonksiyonlarında kalıcı hasar

Uzun vadeli görünüm

Uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle tekrarlayan bronşit belirtileri kontrol altına alınabilir ve yaşam kaliteniz artırılabilir. Sigarayı bırakmak en önemli adımdır. Sağlık Bakanlığı'nın rehberliğinde doktorunuzla iş birliği yaparak hastalığınızı yönetebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.