Çocuklarda titreme

Genel Bakış

Çocuklarda üşüme ve titreme (chills), vücut sıcaklığının düştüğünü hissedip istemsiz kas kasılmalarıyla ısınmaya çalışmasıdır. Genellikle ateşle birlikte görülür ve bir enfeksiyon belirtisi olabilir.

Evet, çocuklarda üşüme ve titreme oldukça yaygındır. Özellikle kış aylarında görülen soğuk algınlığı ve grip gibi enfeksiyonlarda sıkça rastlanır.

Her yaştan çocuğu etkileyebilir. Bağışıklık sistemi henüz tam gelişmemiş bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vücutta istemsiz titreme veya sallanma
• Soğuk hissetme
• Tüylerin diken diken olması
• Üşüme hissiyle birlikte ateş (vücut sıcaklığının yükselmesi)
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocukta titreme nöbetleri
• Ateş (38°C ve üzeri)
• Huzursuzluk, ağlama, uyku hali
• İştah kaybı
• Soğuk eller ve ayaklar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda da benzer belirtiler görülebilir, ancak ateş daha düşük olabilir.
• Titreme daha hafif seyredebilir.
• Bilinç bulanıklığı, halsizlik daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı, grip, boğaz enfeksiyonu, kulak enfeksiyonu, zatürre, idrar yolu enfeksiyonu
• Aşı sonrası hafif reaksiyonlar (genellikle 24-48 saat içinde geçer)
• Yanlışlıkla çok sıcak giydirme veya ortam sıcaklığının düşmesi (vücut soğukla savaşırken titreme olmaz, ancak üşüme hissi olabilir)
• Nadiren: Menenjit, sepsis (kan zehirlenmesi) gibi ciddi durumlar

Risk faktörleri

• Bağışıklık sistemi zayıf olan çocuklar (prematüre bebekler, kronik hastalığı olanlar)
• Kalabalık ortamlarda bulunma (kreş, okul)
• Mevsim geçişleri ve soğuk hava
• Uygun aşı takviminin tamamlanmamış olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• 3 aydan küçük bebekte ateş (38°C ve üzeri) varsa hemen doktora başvurun.
• Ateş 40°C’yi geçiyorsa veya ateş düşürücülere rağmen düşmüyorsa
• Çocuk çok uyuşuk, uyandırılamıyor veya aşırı huzursuzsa
• Nefes almakta zorlanıyor veya hızlı nefes alıp veriyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ateş 2-3 günden uzun sürüyorsa
• Üşüme ve titreme tekrarlıyorsa
• Çocuğun genel durumu iyi değilse (halsiz, iştahsız)
• Aile endişeleniyorsa

Tanı

Doktor öncelikle çocuğun öyküsünü dinler ve fizik muayene yapar. Ateş ölçülür, boğaz, kulak ve akciğerler kontrol edilir. Gerekirse enfeksiyon kaynağını bulmak için ek testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testi (tam kan sayımı, CRP gibi enfeksiyon belirteçleri)
• İdrar tahlili
• Boğaz kültürü
• Akciğer filmi (zatürre şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz öncelikle ateşin nedenini anlamaya çalışacaktır. Çoğu zaman muayene bulguları yeterlidir. Nadiren kan veya idrar testi istenebilir. Tanı konulduktan sonra uygun tedavi planı yapılır.

Tedavi

Tedavi, üşüme ve titremeye neden olan altta yatan hastalığa göre belirlenir. Çoğu viral enfeksiyon dinlenme ve bol sıvı ile kendiliğinden geçer. Bakteriyel enfeksiyonlarda doktorun önereceği antibiyotikler kullanılır. Ateş ve rahatsızlık için doktorunuz önereceği ateş düşürücüler kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketmesini sağlayın (su, çorba, ayran gibi).
• Rahat ve ince giydirin, üşüyorsa üzerini bir battaniye ile örtün.
• Oda sıcaklığını rahat bir seviyede tutun (20-22°C idealdir).
• İstirahat etmesini sağlayın.
• Ateşi düzenli olarak ölçün ve not alın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ateşi düşürmek ve rahatlatmak için parasetamol veya ibuprofen grubu ilaçlar önerebilir. Ancak bu ilaçları doktor önermedikçe kullanmayın ve daima yaşa uygun dozda verin. Bakteriyel bir enfeksiyon saptanırsa doktorunuz uygun antibiyotik tedavisini başlatacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Üşüme ve titreme kendiliğinden cerrahi gerektiren bir durum değildir. Ancak altta yatan neden (örneğin apandisit gibi bir enfeksiyon) cerrahi gerektirebilir.

Bu durumla yaşamak

Üşüme ve titreme genellikle kısa sürelidir. Çocuğunuzu rahatlatmak için sıcak tutun, bol sıvı verin ve dinlenmesini sağlayın. Ateşi düzenli takip edin. Çoğu çocuk birkaç gün içinde iyileşir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Elleri sık sık yıkama alışkanlığı kazandırın.
• Hasta kişilerle temastan kaçının.
• Düzenli uyku ve dengeli beslenme bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Kapalı ortamları sık sık havalandırın.

Diyet ve egzersiz

Hastalık döneminde ağır yemeklerden kaçının, hafif ve besleyici gıdalar (çorba, yoğurt, meyve) tercih edin. İyileştikten sonra normal aktivitelere dönülebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çocuklar hastalık döneminde huysuz ve endişeli olabilir. Onlara sakin ve güven verici yaklaşmak önemlidir. Aileler de endişelenebilir; belirtilerin çoğu zaman masum olduğunu bilmek rahatlatıcıdır.

Önleme

Tamamen önlenemez ancak enfeksiyon riskini azaltmak için alınacak önlemler vardır. Elleri sık yıkamak, aşıları tamamlatmak, hasta kişilerden uzak durmak ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak önemlidir.

Aşılar

Çocukluk çağı aşı takvimine uyulması (grip aşısı, zatürre aşısı, boğmaca aşısı gibi) birçok enfeksiyonu önleyerek üşüme ve titreme riskini azaltır.

Tarama programları

Düzenli çocuk sağlığı izlemleri, altta yatan hastalıkların erken fark edilmesine yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan ciddi bir enfeksiyon (zatürre, menenjit, idrar yolu enfeksiyonu) tedavi edilmezse ilerleyebilir.
• Yüksek ateş havale (febril konvülsiyon) geçirme riskini artırabilir.
• Sıvı kaybı (dehidratasyon) gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çocuklarda üşüme ve titreme çoğunlukla hafif enfeksiyonlardan kaynaklanır ve birkaç gün içinde düzelir. Uygun tedavi ile ciddi komplikasyonlar genellikle önlenebilir. Ateş kontrolü ve dinlenme ile çocuğunuz kısa sürede sağlığına kavuşacaktır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.