Gelip Geçen Depresyon: Belirtiler ve Baş Etme Yolları

Genel Bakış

Aralıklı depresyon, depresyon belirtilerinin haftalar ya da aylar boyunca sürdüğü, ardından iyileşme dönemine girdiği ve sonra yeniden ortaya çıktığı bir ruh sağlığı durumudur. Bu durum kişinin zayıf olduğu anlamına gelmez; yaşamın bir döneminde birçok insanı etkileyebilen, tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Evet. Depresyon geçiren her iki kişiden yaklaşık birinde belirtiler belirli dönemlerde tekrarlayabilir. Dünyada her 6 kişiden 1'i hayatının bir noktasında depresyon yaşar.

Depresyon her yaşta, her cinsiyette ve her gelir grubunda görülebilir. Kadınlarda biraz daha sık görülür, ilk atak genellikle genç erişkinlik ve orta yaşta olur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Üzgün, boş veya umutsuz hissetmek
• Eskiden keyif alınan etkinliklere ilginin kaybolması
• Yorgunluk ve enerji azlığı
• Uyku düzeninde değişiklikler (uyuyamama veya çok uyuma)
• İştah ve kilo değişiklikleri
• Düşünme, odaklanma veya karar vermede zorluk
• Kendini suçlama, değersiz hissetme
• Ölüm veya kendine zarar verme düşünceleri

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk, sinirlilik ve öfke nöbetleri
• Okula gitmek istememe, arkadaşlardan uzaklaşma
• Karın ağrısı, baş ağrısı gibi açıklanamayan bedensel şikâyetler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Unutkanlık ve konsantrasyon güçlüğü
• Toplumdan ve aileden çekilme
• Baş ağrısı, sırt ağrısı gibi belirtilerle başvurma

Nedenler

Ana nedenler

• Beyin kimyasındaki dengenin değişmesi
• Genetik yatkınlık (ailede depresyon öyküsü)
• Stresli yaşam olayları (kayıp, boşanma, işsizlik)
• Kronik bir hastalıkla veya sürekli ağrıyla yaşamak

Risk faktörleri

• Daha önce depresyon geçirmiş olmak
• Çocuklukta travmatik yaşantılar
• Uyku düzeninin uzun süre bozuk olması
• Alkol veya madde kullanımı
• Yakın çevreden yeterli destek görememek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kendine zarar verme veya intihar düşünceleriniz varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun veya 112'yi arayın.
• Kendinizi ya da bir yakınınızı güvende tutmakta zorlanıyorsanız aynı gün acil yardım isteyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Depresyon belirtileriniz 2 haftadan uzun sürüyorsa
• Belirtiler işinizi, okulunuzu veya ilişkilerinizi etkiliyorsa
• İyileşme dönemlerinde bile belirtilerin tekrarlanmasından endişeleniyorsanız

Tanı

Doktor veya psikiyatr, belirtilerinizi dinleyip süresini ve şiddetini değerlendirir. Depresyon tanısı koymak için röntgen ya da kan testi yoktur; doktorunuzun soruları ve gözlemleriyle konulur.

Yapılabilecek testler

• Tiroid fonksiyonları ve vitamin düzeyleri gibi kan testleri (başka bir sağlık sorunu olup olmadığını anlamak için)
• Depresyon derecesini değerlendiren ölçek ve anketler

Randevunuzda neler beklenir

İlk görüşmede size duygularınız, yaşam olaylarınız ve uyku/iştah alışkanlıklarınız sorulacak. Görüşme yaklaşık 20-30 dakika sürer; soruları dürüst yanıtlamanız doğru tanı ve tedavi için önemlidir.

Tedavi

Tedavide amaç belirtileri hafifletmek ve atakların tekrarlanmasını önlemektir. Çoğu zaman konuşma terapisi, yaşam tarzı düzenlemeleri ve gerektiğinde ilaç tedavisi birlikte kullanılır. Tedavi kişiye özeldir, sabır ve düzenli takip gerektirir.

Evde kişisel bakım

• Uyku saatlerinizi düzenli tutmaya çalışın.
• Her gün kısa bir yürüyüş yapın.
• Güvendiğiniz bir kişiyle duygularınızı paylaşın.
• Alkol ve uyuşturucudan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Psikoterapi (konuşma terapisi), depresyon tedavisinde etkili bir yöntemdir. Bilişsel davranışçı terapi, olumsuz düşünce kalıplarını tanımanıza ve baş etme becerileri geliştirmenize yardımcı olur. Orta ve ağır depresyonda psikiyatrist antidepresan ilaçlar reçete edebilir. İlaçlar yalnızca doktor kontrolünde kullanılmalı, asla kendiliğinden başlanmamalı veya bırakılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Depresyonun cerrahi bir tedavisi yoktur; bu nedenle ameliyat gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Depresyonun gelip geçici olduğunu hatırlayın. Kötü günlerde kendinize küçük hedefler koyun; yataktan çıkmak, duş almak ve yemek yemek bile büyük adımlardır. İyi dönemlerde bu anları fark etmeye ve değerlendirmeye çalışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Öngörülebilir bir günlük rutin oluşturun
• Haftanın çoğu günü orta tempoda aktivite yapın
• Nefes egzersizleri ve gevşeme tekniklerini deneyin
• Sosyal bağlantılarınızı tamamen koparmayın

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve ve tam tahıl içeren dengeli bir beslenme ve düzenli egzersiz ruh hâlini destekler. Egzersiz beyindeki mutluluk hissi veren maddeleri artırır; günde 20-30 dakika yürüyüş bile yeterlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Depresyon utanılacak bir durum değildir. Tıpkı diyabet veya hipertansiyon gibi tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Kendinizi yalnız hissettiğinizde destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Depresyon tamamen önlenemese de, ilk belirtileri tanımak, stres yönetimi yapmak ve tedaviyi sürdürmek atakların sıklığını ve şiddetini azaltabilir.

Tarama programları

Rutin sağlık kontrollerinde doktorunuz ruh sağlığınıza dair sorular sorabilir. Bu sorular, depresyonu erken fark etmek ve tekrarlarını önlemek için kullanılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Depresyon belirtilerinin daha uzun ve daha şiddetli olması
• İş, okul ve aile yaşamında bozulmalar
• Alkol veya madde kullanımına başlama riskinde artış
• İntihar düşünceleri ve girişimi riski

Uzun vadeli görünüm

Depresyon tedavi edilebilir bir durumdur. İnsanların büyük çoğunluğu yardım aldığında iyileşir ve yaşam kalitesi artar. Ataklar tekrarlayabilir ancak doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle uzun süre iyi hissetmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.